![\"\"](\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/16.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
“14 Nisan’da Harvard \u00dcniversitesinde d\u00fczenlenen “Ana yurt” foto\u011fraf serginsin hemen ard\u0131ndan, 15 Nisan’da “Uygurlar ve Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131” konulu bir konferans d\u00fczenlendi.<\/p>\n
Konferans, Uygur Akademisi ve Harvard \u00dcniversitesi Uygur Birli\u011fi i\u015f birli\u011fiyle d\u00fczenlendi. Konferans\u0131n d\u00fczenlenmesinde eme\u011fi ge\u00e7enlerden biri olan Harvard \u00dcniversitesi 1. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi Kawsar Yasin, ilk olarak “Uygur Katliam\u0131 ve Uygur K\u00fclt\u00fcr\u00fc” konulu konferans hakk\u0131nda k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131ktan sonra Ri\u015fat Abbas a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.akademiye.org\/ug\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/27.jpg\")
<\/p>\n
Dr. Ri\u015fat Abbas yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda Uygurlar\u0131n katledildi\u011fi mevcut durumda bu alandaki konular\u0131 g\u00fcndeme getirmenin her zamankinden daha \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131. Ri\u015fat Abbas \u015funlar ifade etti: “\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin Uygurlar\u0131 katletmesinin, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc tam olarak ortaya \u00e7\u0131karan olaylardan biri oldu\u011funu vurgulad\u0131. Amerikan sivil hareketinin b\u00fcy\u00fck lideri Martin Luther King’in dedi\u011fi gibi ‘Her hangi bir yerde ya\u015fanan zul\u00fcm, ba\u015fka her yerdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in bir tehdittir’. \u015eu an ABD ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclke ve parlamentolar, 2017\u2019de ba\u015flayan Uygur katliam\u0131 ve \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin insaniyete kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131 acil bir konu olarak masaya yat\u0131rm\u0131\u015f durumda. Uygurlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu k\u00f6t\u00fcl\u00fckler demokratik d\u00fcnyaya yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu zul\u00fcm ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri durdurmak i\u00e7in etkili bir yol bulmak tecil edilemez duruma gelmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu toplant\u0131da o katliamda kimlik ve k\u00fclt\u00fcr tahribat\u0131na kar\u015f\u0131 neler yap\u0131labilece\u011fini ve Uygurlar\u0131 kurtarmak i\u00e7in ne gibi imkanlar\u0131n oldu\u011funu tart\u0131\u015fmak olumlu bir ad\u0131md\u0131r.<\/em>“<\/p>\n Toplant\u0131n\u0131n ilk etab\u0131nda ilk olarak Washington’daki Uygur \u0130nsan Haklar\u0131 Vakf\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Z\u00fcbeyre \u015eemsettin han\u0131m konu\u015ftu. Kendisinin ve hapisteki karde\u015flerinin ki\u015fisel deneyimlerini birle\u015ftirerek, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin Uygurlar\u0131n dilini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc nas\u0131l yok etti\u011fini k\u0131sa ve \u00f6z bir \u015fekilde anlatt\u0131. Bilhassa \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu t\u00fcr yok etme faaliyetleri yeni bir olgu olmay\u0131p 1990’larda zaten \u00e7ok y\u00fcksek bir seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve o s\u00fcre\u00e7te entelekt\u00fcel kesimi yok etme ve milli kimli\u011fi yok etme giri\u015fimlerinin toplama kamplar\u0131yla zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Uygur b\u00f6lgesindeki katliam d\u0131\u015f d\u00fcnya taraf\u0131ndan bilinmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131ndan beri as\u0131l hedefin Uygur k\u0131zlar\u0131 oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan biliniyordu. Amerikan Uygur Derne\u011fi ba\u015fkan\u0131 Alfidar Eltabir bu konuya odakland\u0131. \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti \u00f6zellikle Uygur kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131n\u0131 fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlayarak \u00e7ocuk sahibi olma \u015fanslar\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015f, Uygur \u00e7ocuklar\u0131 ailelerinden ay\u0131rarak \u00c7in de\u011ferleri, \u00c7in dili ve \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fc a\u015f\u0131lam\u0131\u015f, Uygur kad\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00e7ocuksuz b\u0131rakm\u0131\u015f, tehditler savurmu\u015ftur. Uygur k\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00c7inli erkeklerle evlendirmek gibi yollar\u0131n katliam olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Alfidar, “Bug\u00fcn Do\u011fu T\u00fcrkistan’da b\u00fcy\u00fcyen Uygur \u00e7ocuklar\u0131 kendi dillerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini bilmiyorlar. \u015eu anda \u00c7in, Uygur n\u00fcfusunu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 20 y\u0131l i\u00e7inde en az be\u015f milyon azaltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/em>” dedi. Bu ac\u0131 ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda demokratik d\u00fcnyan\u0131n, Uygur m\u00fcltecilerin yeniden yerle\u015ftirilmesi, g\u00f6\u00e7menlik ba\u015fvurular\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 i\u015fleme al\u0131nmas\u0131 ve \u00c7in’in s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bask\u0131s\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 gibi bir\u00e7ok konuda daha \u00e7ok \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n Toplant\u0131n\u0131n ilk a\u015famas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan soru-cevap b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ortaya \u00e7\u0131kan sorular, bu konudaki fikirlerin insanlar \u00fczerinde olumlu bir etki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Toplant\u0131n\u0131n ikinci etab\u0131nda ise \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin \u00fclkemizde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi katliamlar\u0131n en \u00f6nemli kurbanlar\u0131 olan Uygurlar\u0131n ac\u0131kl\u0131 ak\u0131beti, Uygur b\u00f6lgesinde etnografik ara\u015ft\u0131rmalar yapan Dr. Bill Clark’\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla sunuldu. Uygur \u015fair Abdurrehim Otkur’un rubailerini okuyarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda, 1990’l\u0131 y\u0131llarda \u00c7in’in Uygur asimilasyonunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “2001 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan “11 Eyl\u00fcl Olay\u0131” ve “5 Temmuz 2009’daki “katliam” Uygurlar\u0131 daha sert bir \u015fekilde bast\u0131rmak i\u00e7in bir bahane oldu. \u015eu anda bunun en k\u00f6t\u00fc \u015fekli binlerce Uygur gencinin yat\u0131l\u0131 okullarda toplanarak asimile edilmesinde yans\u0131mas\u0131n\u0131 buluyor<\/em>” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin Uygurlar\u0131 ‘moderniteye g\u00f6t\u00fcrmek’ ad\u0131na \u00c7in’e soktu\u011funu s\u00f6yleyen Dr. Bill Clark ayr\u0131ca \u015funlar\u0131 ifade etti: “Hi\u00e7 kimse \u00e7ocuklar\u0131 anne babalar\u0131ndan daha \u00e7ok sevmez. 1990’larda Uygur toplumunda hissetti\u011fim \u015fey, \u00e7o\u011fu Uygur ebeveynin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 hangi dil okuluna g\u00f6ndereceklerini\u00a0 ciddi bir mesele olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleriydi. \u015eimdi, \u00c7in Uygur h\u00fck\u00fcmeti \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ailelerinden ay\u0131r\u0131yor ve onlar\u0131 \u00c7ince yat\u0131l\u0131 okullara g\u00f6nderiyor. Bu \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n ana dil becerilerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar ve anne-babalar\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131 kopar\u0131yorlar. Bu asl\u0131nda k\u00f6klerini kesmeye e\u015fde\u011ferdir. B\u00f6yle bir k\u00f6kten s\u00f6kme \u015fimdi Uygur ebeveynlerinin kalbini par\u00e7al\u0131yor. Yani burada ailenin kutsall\u0131\u011f\u0131ndan ve de\u011ferinden bahsetiyoruz. Konu\u015fmam\u0131n ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fim gibi Abdurrehim Otkur’un \u015fiirinde 1970’lerdeki siyasi durum anlat\u0131l\u0131yor. Uygurlar\u0131n ne kadar mazlum oldu\u011funu anlat\u0131yor. Ve \u015fimdi bu \u015feyler tekrar g\u00fcndeme geliyor. Uygurlara \u00f6zg\u00fc t\u00fcm \u00e2detler o d\u00f6nemde oldu\u011fu gibi yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Demek istedi\u011fim, bunlar Xi Jinping iktidara geldi\u011finde ba\u015flamad\u0131. Mesela o d\u00f6nemde imam nikah\u0131 yasakt\u0131. \u015eimdi durum b\u00f6yle de\u011fil mi? Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fc alan\u0131nda ya\u015fanan bu felaketlerin belas\u0131 her yere yay\u0131l\u0131yor.<\/em>\u201d<\/p>\n Uygur aktivistlerinden Uygur Hareketi \u00d6rg\u00fct\u00fc ba\u015fkan\u0131 Ru\u015fan Abbas, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bast\u0131rma ve s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bask\u0131y\u0131 geni\u015fletme konusunda neler yapt\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti. Ru\u015fan ayr\u0131ca “\u00c7in \u015fimdi zulm\u00fcn\u00fc Uygurlardan d\u00fcnyaya yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca katliam aleni oldu\u011funda buna kar\u015f\u0131 pratik bir eylem olu\u015fturmaktan daha \u00f6nemli bir \u015fey yoktur ve bu durumda zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 pratik bir eylemde bulunmak basit bir ad\u0131md\u0131r” dedi.<\/em><\/p>\n Zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma konusunda giderek b\u00fcy\u00fcyen bir siyasi aktivist olan Jewher \u0130lam, izleyicilere \u00c7in’de zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmayla ba\u011flant\u0131l\u0131 tedarik zincirinin art\u0131k Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndaki hemen hemen herkesi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla buna kar\u015f\u0131 birlikte \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n herkesin sorumlulu\u011fu oldu\u011funu vurgulad\u0131. “Bu kolektif bir \u00e7aba. Bu konuda hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gelecekte \u00e7ocuklar\u0131na nas\u0131l a\u00e7\u0131klayacaks\u0131n?’<\/em>‘ \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Bu etkinli\u011fin organizasyonunun yan\u0131 s\u0131ra Teksas’taki tek Uygur ailesinde do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen Kawsar, 16 Nisan’da Uygur edebiyat\u0131ndan se\u00e7me eserlerle ilgili \u00f6zel bir etkinlik d\u00fczenlediklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n Bu konferans, Uygur Akademisi ve “Harvard \u00d6\u011frenciler Uygur Birli\u011fi” i\u015fbirli\u011fi ile geli\u015ftirilmi\u015f olup, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerdeki \u00fcniversitelerde bu t\u00fcr bir\u00e7ok akademik etkinli\u011fin yap\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" “14 Nisan’da Harvard \u00dcniversitesinde d\u00fczenlenen “Ana yurt” foto\u011fraf serginsin hemen ard\u0131ndan, 15 Nisan’da “Uygurlar ve Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131” konulu bir konferans d\u00fczenlendi. Konferans, Uygur Akademisi ve Harvard \u00dcniversitesi Uygur Birli\u011fi i\u015f birli\u011fiyle d\u00fczenlendi. Konferans\u0131n d\u00fczenlenmesinde eme\u011fi ge\u00e7enlerden biri olan Harvard \u00dcniversitesi 1. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi Kawsar Yasin, ilk olarak “Uygur Katliam\u0131 ve Uygur K\u00fclt\u00fcr\u00fc” konulu konferans […]<\/p>\n","protected":false},"author":101025,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,1],"tags":[],"class_list":["post-7400","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etkinlikler","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/101025"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7400"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7407,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7400\/revisions\/7407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"https:\/\/www.akademiye.org\/ug\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/19.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/www.akademiye.org\/ug\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/www.akademiye.org\/ug\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/25.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/www.akademiye.org\/ug\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/18.jpg\")
<\/p>\n