{"id":647,"date":"2017-07-26T00:25:08","date_gmt":"2017-07-25T21:25:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=647"},"modified":"2017-07-26T00:25:08","modified_gmt":"2017-07-25T21:25:08","slug":"turkiye-cin-iliskilerinde-yeni-donem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=647","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye \u00c7in \u0130li\u015fkilerinde Yeni D\u00f6nem"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/p>\n

BEIJING, CHINA – MAY 13: Turkish President Recep Tayyip Erdogan (L) and Chinese President Xi Jinping (R) shake hands as they pose for a photo before signing ceremony for agreements between two countries during Erdogan’s visit in Beijing, China on May 13, 2017. ( Binnur Ege G\u00fcr\u00fcn – Anadolu Agency )<\/p>\n<\/div>\n

T<\/span>\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131nda 2010 y\u0131l\u0131nda stratejik ortakl\u0131k olarak tan\u0131mlanan ili\u015fkiler, \u0130pek Yolu Projesi ve \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne tam \u00fcye olma giri\u015fimleri \u00e7er\u00e7evesinde yeni bir d\u00f6neme girmi\u015ftir. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli giri\u015fimlerinden olan \u00c7in\u2019in \u0130pek Yolu Projesi\u2019nin (OBOR) \u0130pek Yolu ekonomik kemerinde T\u00fcrkiye\u2019nin yer almas\u0131 ve \u015e\u0130\u00d6 tam \u00fcyeli\u011fini arzulad\u0131\u011f\u0131na dair uluslararas\u0131 topluma g\u00f6nderdi\u011fi sinyaller, \u00c7in a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u0131\u015f politikas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve \u00f6nemini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6nem do\u011frultusunda T\u00fcrkiye, sadece diyalog orta\u011f\u0131 oldu\u011fu \u015e\u0130\u00d6\u2019n\u00fcn Enerji Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn 2017 D\u00f6nem Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

\n
\"\"
Dr. \u00d6zlem Zerrin KEYVAN<\/span><\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/blockquote>\n

T\u00fcrkiye ve \u00c7in ili\u015fkilerini olumsuz etkileyen belli ba\u015fl\u0131 fakt\u00f6rler bulunmaktad\u0131r. Bu fakt\u00f6rlerden ilki, ikili ticari ili\u015fkilerinin tek tarafl\u0131 ticari ili\u015fkilere d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olan, T\u00fcrkiye aleyhine ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7in\u2019in 2001 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmas\u0131yla ili\u015fkilerde ticari dengesizlik ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, ekonomik \u00e7\u0131karlar ili\u015fkileri geli\u015ftirmek ve peki\u015ftirmek i\u00e7in itici g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye ile \u00c7in aras\u0131nda 30 Kas\u0131m 2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen para takas\u0131 sonucunda birbirleriyle olan ticaretlerinde yerel para birimlerini daha fazla kullanma giri\u015fiminde bulunmalar\u0131, iki \u00fclkenin ekonomik ili\u015fkilerini geli\u015ftirme isteklerini ortaya koymaktad\u0131r. \u0130ki para birimi aras\u0131nda do\u011frudan faaliyete ge\u00e7ilmesini te\u015fvik eden bu stratejik hamleyle, y\u0131llard\u0131r iki \u00fclkenin ekonomik ili\u015fkilerini olumsuz y\u00f6nde etkileyen T\u00fcrkiye aleyhine mevcut ticari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n, ticaret hacmi art\u0131r\u0131larak, \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi de muhtemel g\u00f6r\u00fcnmektedir. T\u00fcrkiye ve \u00c7in i\u00e7in, kazan-kazan i\u015fbirli\u011fini y\u00f6netmek ve ortak \u00e7\u0131kar alanlar\u0131 bulmak i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gelecekte de \u00c7inli yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ve i\u015fletmelerin \u00fclkeye daha fazla \u00e7ekilerek, i\u015fbirli\u011finin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in uygun ortam\u0131n sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130pek Yolu Projesi, bu a\u00e7\u0131dan de\u011fer kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, jeostratejik konumu itibar\u0131yla \u0130pek Yolu Projesi\u2019nin uygulanmas\u0131nda gerekli ve \u00f6nemli rollere sahipt bir \u00fclkedir.\u00a0 \u00c7in\u2019den \u0130ngiltere\u2019ye uzanmas\u0131 hedeflenen Yeni \u0130pek Yolu giri\u015fiminde, T\u00fcrkiye aktif olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Asya Altyap\u0131 Yat\u0131r\u0131m Bankas\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurucu \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019de 2015 y\u0131l\u0131nda \u0130pek Yolu Giri\u015fimi ile ilgili Mutabakat Zapt\u0131 Tasar\u0131s\u0131 ve Anla\u015fma Tasar\u0131s\u0131, TBMM D\u0131\u015f ili\u015fkiler Komisyonu\u2019ndan ge\u00e7irilmi\u015ftir. Yeni \u0130pek Yolu\u2019nun \u201cDemir \u0130pek Yolu\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olan demiryollar\u0131 hatlar\u0131ndan biri; Azerbaycan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc\u2019den ba\u015flay\u0131p G\u00fcrcistan\u2019\u0131n Tiflis ve Ah\u0131lkelek \u015fehirlerinden Kars\u2019a kadar devam eden Bak\u00fc-Tiflis-Kars demiryolu hatt\u0131n\u0131n, sadece bitmemi\u015f olan T\u00fcrk taraf\u0131ndaki k\u0131sm\u0131n\u0131n 2018 y\u0131l\u0131nda tamamlanmas\u0131 beklenmektedir. B\u00f6ylece T\u00fcrkiye, kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131 \u0130pek Yolu Projesi\u2019ne entegre ederek Asya ve Avrupa\u2019y\u0131 birle\u015ftiren, bu sayede de \u00c7in\u2019in do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan, b\u00fcy\u00fcyen ekonomisinden \u00a0kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kan bir niteli\u011fe b\u00fcr\u00fcnecektir. Bu nitelik; ekonomik geli\u015fme, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artmas\u0131, sekt\u00f6rlerin-pazarlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanmas\u0131, enerji talebinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gibi \u00f6nemli \u00e7\u0131karlara hizmet edecektir.<\/p>\n

Uygur meselesi, T\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde aksamalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131na sebep olan ikinci fakt\u00f6rd\u00fcr. Yanl\u0131\u015f alg\u0131lamalar ve anlamalar ili\u015fkileri zedelemektedir. Uygur meselesine T\u00fcrkiye\u2019nin bak\u0131\u015f\u0131 \u00c7in\u2019in toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve i\u00e7 meselelerine sayg\u0131 ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir. T\u00fcrkiye, resmi s\u00f6ylem olarak, Uygur halk\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131ndaki dostlu\u011fu sa\u011flayacak k\u00f6pr\u00fc olarak nitelendirmektedir. Her iki \u00fclkede ili\u015fkilerini Uygur meselesinin \u00f6tesine ta\u015f\u0131may\u0131 hedeflemekte, bu y\u00f6nde ad\u0131mlar atmaktad\u0131r. \u015e\u0130\u00d6\u2019n\u00fcn ter\u00f6rizm, a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 i\u015fbirli\u011fini te\u015fvik etmesi, T\u00fcrkiye ve \u00c7in\u2019in ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 etnik az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131na y\u00f6nelik bir arada hareket etmelerini kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bu durum, T\u00fcrkiye\u2019nin \u015e\u0130\u00d6\u2019ye tam \u00fcyelik ihtimalini garantilemektedir. Bu sayede T\u00fcrkiye, \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n gereklerini yerine getirmektedir. \u00c7in\u2019in bat\u0131ya do\u011fru geli\u015fmesinin (Go West) T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00e7ok boyutlu politikas\u0131 ile uyumlu olmas\u0131, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan Asya Pasifik b\u00f6lgesinin \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri olan \u00c7in ile ili\u015fkileri zaruri hale getirmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7in de, Amerikan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn egemen oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131n h\u00e2kimi tek kutupluluk yerine \u00e7ok kutuplulu\u011fu savunmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin sorunlar\u0131 ve istikrars\u0131zl\u0131klar\u0131 i\u00e7eren bir co\u011frafyada yer almas\u0131 ve \u00c7in\u2019in bu b\u00f6lgeyle ilgili aktif politikalar\u0131n\u0131n olmas\u0131, iki \u00fclkenin zaman zaman kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesine neden olmaktad\u0131r. \u00c7in, Rusya ve \u0130ran ile birlikte Esad rejimini desteklemi\u015ftir. Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 ile ilgili ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde her iki akt\u00f6r de meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik giri\u015fimlerini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. \u00a0T\u00fcrkiye, Rusya ve \u0130ran ile birlikte daha aktif politikalar takip ederken, \u00c7in benzer olaylar\u0131 ya\u015famamak i\u00e7in m\u00fcdahaleci olmayan bir duru\u015f sergilemektedir.<\/p><\/blockquote>\n

Her iki akt\u00f6r\u00fcn tamamen d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ikili ili\u015fkilerini geli\u015ftirmek ad\u0131na daha \u00e7ok \u00e7aba harcamas\u0131 gerekmektedir. T\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131ndaki diplomatik ili\u015fkilerin 1971 y\u0131l\u0131nda kurulmas\u0131na ve ini\u015fler \u00e7\u0131k\u0131\u015flar ya\u015famas\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrkler ve \u00c7inliler tarihte birbirlerini etkileyen iki millet olmu\u015ftur. Uzla\u015fmac\u0131 bir tav\u0131rla i\u015fbirli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131 ve rekabet alanlar\u0131 yerine ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, iki \u00fclkenin ili\u015fkilerini geli\u015ftirme ve peki\u015ftirme ba\u011flam\u0131ndaki hedefleri olmal\u0131d\u0131r. Her iki akt\u00f6r de f\u0131rsatlar\u0131 ve giri\u015fimleri iyi de\u011ferlendirmelidir. \u0130pek Yolu Projesi ve \u015e\u0130\u00d6 \u00fcyeli\u011fi bu f\u0131rsatlar\u0131n en \u00f6nemlilerindendir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerde T\u00fcrk-\u00c7in ortak giri\u015fimlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin, ticari dengesizliklerin giderilmesinin, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artmas\u0131n\u0131n, \u00c7inli turistlerin \u00fclkeye gelmelerinin sa\u011flanmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin beklentileri aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7in ise Uygur meselesinde T\u00fcrkiye\u2019nin yap\u0131c\u0131 bir duru\u015f sergilemesini beklemektedir. Bu beklentilerin samimi bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmas\u0131, g\u00fcven ortam\u0131n\u0131n olu\u015fturularak ba\u011flar\u0131n kuvvetlenmesini sa\u011flayacakt\u0131r. B\u00f6ylece 2010 y\u0131l\u0131nda ili\u015fkilerde tan\u0131mlanan \u201cstratejik ortakl\u0131k\u201d boyutunun da ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. Bu \u015fartlar alt\u0131nda yap\u0131c\u0131, stratejik ve i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 ortakl\u0131ktan s\u00f6z edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin stratejik ortakl\u0131k boyutu kazanmas\u0131, iki akt\u00f6r aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131n kuvvetlenmesinin yan\u0131nda \u00e7ok kutuplu d\u00fcnya d\u00fczeninin geli\u015fmesine de katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Kaynak:\u00a0https:\/\/ankasam.org\/turkiye-cin-iliskilerinde-yeni-donem\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye ve \u00c7in aras\u0131nda 2010 y\u0131l\u0131nda stratejik ortakl\u0131k olarak tan\u0131mlanan ili\u015fkiler, \u0130pek Yolu Projesi ve \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne tam \u00fcye olma giri\u015fimleri \u00e7er\u00e7evesinde yeni bir d\u00f6neme girmi\u015ftir. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli giri\u015fimlerinden olan \u00c7in\u2019in \u0130pek Yolu Projesi\u2019nin (OBOR) \u0130pek Yolu ekonomik kemerinde T\u00fcrkiye\u2019nin yer almas\u0131 ve \u015e\u0130\u00d6 tam \u00fcyeli\u011fini arzulad\u0131\u011f\u0131na dair uluslararas\u0131 topluma g\u00f6nderdi\u011fi sinyaller, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,19],"tags":[],"class_list":["post-647","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","category-turkiye-ve-cin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=647"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":649,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/647\/revisions\/649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}