
{"id":5765,"date":"2020-12-10T10:05:15","date_gmt":"2020-12-10T07:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=5765"},"modified":"2021-01-20T08:25:12","modified_gmt":"2021-01-20T05:25:12","slug":"kutadgu-bilig-ile-cin-felsefesi-arasindaki-iliski-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=5765","title":{"rendered":"\u201cKutadgu Bilig ile \u00c7in Felsefesi Arasindaki Ili\u015fki\u201d \u00fczerine"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kutadgu_biligin_mesaji_nedir_h670136.jpg\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Prof. Dr. Alimcan \u0130NAYET<\/strong><\/span><\/p>\n<p>T\u00fcrk tarihinde ilk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk devleti olarak bilinen Karahanlliar d\u00f6neminde T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok m\u00fchim iki \u015fahsiyet yeti\u015fmi\u015ftir ki, herkese mal\u00fbm oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131n biri Ka\u015fgaril Mahmut, \u00f6b\u00fcr\u00fc de Yusuf Has Hacib&#8217;tir. Milletimizin yeti\u015ftirdi\u011fi bu ender insanlardan Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut nas\u0131l \u201cdilci, etnograf, tarih\u00e7i, gramerci, diyalektolog, co\u011frafyac\u0131, haritac\u0131, folklorcu, \u015fair ve Arabist\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> ise, Yusuf Has Hacib de \u201cdin, mitoloji, dinler tarihi, felsefe, ruhbilim, bilim kuram\u0131, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, aile d\u00fczeni, ahl\u00e2k, kad\u0131n, i\u00e7ki, ata s\u00f6z\u00fc bilimi, yasa ve t\u00f6re bilgisi, devlet ve saray \u00f6rg\u00fct\u00fc, siyaset ve diplomatik, ordu ve s\u00fc s\u00fclemek (strateji ve taktik), tarih, co\u011frafya, budun bilgisi, t\u00f6ren ve \u015f\u00f6len d\u00fczeni, sofra g\u00f6rg\u00fcs\u00fc, ulusal spor ve oyunlar, d\u00fc\u015f yorma, g\u00f6kbilim, matematik, zooloji, edebivat, \u015fiir sanat\u0131, sahne sanat\u0131, sa\u011fl\u0131k bilgisi, tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k ve \u00fcr\u00fcnler, tecim. mal, el sanatlar\u0131, maliye. para, ula\u015f\u0131m\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> gibi geni\u015f alanda bilgi sahibi m\u00fckemmel bir ansiklopedici idi. Dolay\u0131s\u0131vla birbirini tamamlayan bu iki T\u00fcrk \u00e2liminin yazm\u0131\u015f oldu\u011fu Divan\u00fc Lugati\u2019t-T\u00fcrk ve Kutadgu Bilig adl\u0131 eserlerin de\u011feri ilim \u00e2lemince \u00e7oktan tespit edilmi\u015f idi. Ancak buna ra\u011fmen bu iki \u015faheserin T\u00fcrklerin elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ku\u015fkuyla bakanlar h\u00e2l\u00e2 mevcuttur. Kimine g\u00f6re Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut&#8217;un Divan\u00fc Lugati&#8217;t-T\u00fcrk adl\u0131 eserindeki d\u00fcnya haritas\u0131 Araplardan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, kimine g\u00f6re Yusuf Has Hacib&#8217;in Kutadgu Bilig adl\u0131 eseri bir \u00c7ince eserin terc\u00fcmesidir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin yeni temsilcisi olarak Baya Li-Chuan Okay&#8217;\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bayan Li, Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce Dergisi\u2019nin 8 Nisan 1994 tarihli 649. say\u0131s\u0131nda yav\u0131mlanan \u201cKutadgu Bilig ile \u00c7in Felsefesi Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki\u201d adl\u0131 makalesinde Yusuf Has Hacib&#8217;in Ku\u0131adgu Bilig&#8217;i \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fc etkisi alt\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Biz bu yaz\u0131m\u0131zda Bayan Li&#8217;ye gereken cevab\u0131 vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bir kere Bayan Li&#8217;nin Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce Dergisi\u2019ndeki makalesinin sonuna il\u00e2ve edilen notta \u201cYaz\u0131n\u0131n tamam\u0131na kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 okuyucunun dikkatine sunuyoruz\u201d ifadesiyle onun iddialar\u0131n\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ger\u00e7ekten de Bayan Li&#8217;nin iddialar\u0131 tarih\u00ee ger\u00e7ek ve ilmi ciddiyetten uzakt\u0131r.<\/p>\n<p>Makalenin tamam\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in l\u00fctfen linki t\u0131klay\u0131n:<a href=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/10.-KUTADGU-BILIG-ILE-CIN-FELSEFESI-ARASINDAKI-ILISKI-UZERINE-donusturuldu.pdf\"> \u201cKutadgu Bilig Ile \u00c7in Felsefesi Arasindaki Ili\u015fki\u201d \u00fczerine<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Alimcan \u0130NAYET T\u00fcrk tarihinde ilk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk devleti olarak bilinen Karahanlliar d\u00f6neminde T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok m\u00fchim iki \u015fahsiyet yeti\u015fmi\u015ftir ki, herkese mal\u00fbm oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131n biri Ka\u015fgaril Mahmut, \u00f6b\u00fcr\u00fc de Yusuf Has Hacib&#8217;tir. Milletimizin yeti\u015ftirdi\u011fi bu ender insanlardan Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut nas\u0131l \u201cdilci, etnograf, tarih\u00e7i, gramerci, diyalektolog, co\u011frafyac\u0131, haritac\u0131, folklorcu, \u015fair ve Arabist\u201d[1] [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5765","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5765"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6347,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions\/6347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}