{"id":444,"date":"2014-02-20T11:43:40","date_gmt":"2014-02-20T09:43:40","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=444"},"modified":"2017-05-15T22:13:50","modified_gmt":"2017-05-15T19:13:50","slug":"iki-dilde-egitim-nasil-olmali-dr-erkin-sidik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=444","title":{"rendered":"\u0130ki Dilde E\u011fitim Nas\u0131l Olmal\u0131? – Dr.Erkin SIDIK"},"content":{"rendered":"
\n

\u00a0\"education-pic[1]\"<\/a><\/p>\n

25.12.2008<\/p>\n

Daha \u00f6nceki \u201c\u0130ki dilde e\u011fitim: \u0130lkokulda \u00f6ncelikle ana dili \u00f6\u011fretmenin ilmi esaslar\u0131 \u201c isimli yaz\u0131mda \u201cTove Skutnabb-Kangas\u201d han\u0131m\u0131n 800 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan kitab\u0131n\u0131 okuyarak ona uygun kaynak aray\u0131p bunu \u0130ki Dilde E\u011fitim hakk\u0131ndaki ikinci yaz\u0131ma haz\u0131rlamay\u0131 hedeflemi\u015ftim.O kitab\u0131 internet \u00fczerinden sat\u0131n ald\u0131m ve \u00a0hala elime\u00a0 ge\u00e7medi. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m neticesinde elde etti\u011fim kaynaklar ve daha \u00f6nceki yaz\u0131mdaki konular\u0131 do\u011frulayan sebeplerin \u00e7oklu\u011fu, bunun \u00fczerine Uygur Diyar\u0131ndaki \u00a0\u201c \u0130ki Dilde E\u011fitim\u201d in iyiye gitmedi\u011fini hissetti\u011fim i\u00e7in bu kitab\u0131 ertelemeyi ve bu yaz\u0131m\u0131 yay\u0131nlamay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fcm.<\/strong><\/p>\n

Daha \u00f6nceki yaz\u0131mda yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki iki dilde e\u011fitim durumunu\u00a0 ve iki dilde e\u011fitimin teorik k\u0131sm\u0131n\u0131 k\u0131saca anlatarak ge\u00e7tim. \u0130nceledi\u011fim kaynaklar aras\u0131nda bu g\u00fcne kadar iki dilde e\u011fitim hususunda yo\u011fun inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yapan \u00fclkelerden Amerika, Kanada, \u0130ngiltere, Almanya,\u00a0yunanistan\u00a0ve \u0130sve\u00e7\u00a0 bulunmaktad\u0131r.\u00a0 Bunlar\u0131n tamam\u0131 g\u00f6\u00e7men milletleri en \u00e7ok kabul eden ve hali haz\u0131rda kabul etmeye devam eden\u00a0 \u00fclkeler aras\u0131ndad\u0131rlar.\u00a0 Bu \u00fclkelerin\u00a0 maruz kald\u0131\u011f\u0131 ortak sorun g\u00f6\u00e7men halk\u0131n e\u011fitim seviyesinin yerli halk\u0131n e\u011fitim seviyesinden \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck seviyede olmas\u0131d\u0131r. G\u00f6\u00e7men halk bu \u00fclkelere gelip birka\u00e7 ku\u015fak ge\u00e7mesine ra\u011fmen ev temizli\u011fi, sokak temizli\u011fi,kap\u0131\u00e7\u0131l\u0131k, kalorifer yakma, fabrika i\u015f\u00e7ili\u011fi gibi vas\u0131fs\u0131z i\u015flerden kurtulamamaktad\u0131r. (E\u011fer Uygur memleketinde\u00a0 \u015fu an var olan e\u011fitim politikas\u0131 de\u011fi\u015ftirilmezse Uygurlar\u2019\u0131n nas\u0131l bir ak\u0131betle y\u00fcz y\u00fcze kalaca\u011f\u0131n\u0131\u00a0 bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.)\u00a0 Yukar\u0131da belirtilen \u00fclkelerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n as\u0131l amac\u0131 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ana dillerini \u00f6\u011frenmeleri konusunda nas\u0131l bir yol izlenerek ilmi bir sonu\u00e7 elde edilece\u011fi ve onlar\u0131n d\u00fczeyini yerli halk d\u00fczeyine \u00e7\u0131kartmaktan ibarettir.Yaz\u0131m\u0131n as\u0131l konusuna ge\u00e7meden \u00f6nce yukar\u0131daki \u00fclkelerde yap\u0131lan inceleme ve ara\u015ft\u0131rmalardan Uygur diyar\u0131ndaki iki dilde e\u011fitime uygun d\u00fc\u015fenleri bir tak\u0131m fenni ilimler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda k\u0131saca \u00f6zetlemek istiyorum.<\/strong><\/p>\n

1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0130ki Dilde E\u011fitim Konusunda Yurt D\u0131\u015f\u0131nda Yap\u0131lan Ara\u015ft\u0131rma Sonu\u00e7lar\u0131ndan K\u0131saca \u00d6zet:<\/strong><\/p>\n

1)\u00c7ocuklar\u0131n yabanc\u0131 dile (ikinci dile) hakim olmas\u0131 iki k\u0131sma ayr\u0131l\u0131yor. Birincisi, konu\u015fmadaki yabanc\u0131 dil yetene\u011fi. Di\u011feri e\u011fitimde yabanc\u0131 dil yetene\u011fi. Bu ikinci konu \u0130ngilizce kaynaklarda<\/strong><\/p>\n

\u201c Akademik Lisan Yetene\u011fi\u201d ( \u0130ngilizce \u201c Academic Language Skills\u201d ) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n konu\u015fma konusunda ki yabanc\u0131 dil yetene\u011fini \u00fcst d\u00fczeye ula\u015ft\u0131rmakla, e\u011fitimdeki yabanc\u0131 dil yetene\u011fini \u00fcst d\u00fczeye ula\u015ft\u0131rmak aras\u0131nda bir hayli fark var. Konu\u015fma bak\u0131m\u0131ndan yerli \u00e7ocuklar\u0131n seviyesine son derece h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yeti\u015ftikleri halde, e\u011fitim hususunda yerli \u00e7ocuklar\u0131n seviyesine yeti\u015fmeleri en az 5 y\u0131l gibi bir \u00a0zaman al\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

2) \u00c7ocuklar\u0131n e\u011fitimdeki\u00a0 yabanc\u0131 dil yetene\u011fini ilerletmek\u00a0 ile\u00a0 di\u011fer derslerdeki bilgilerini ilerletmek benzerlik g\u00f6stermekte.<\/strong><\/p>\n

3) \u00c7ocuklar\u0131n ana dil seviyeleri sonradan \u00f6\u011frendikleri yabanc\u0131 dil seviyesinin nas\u0131l oldu\u011funu ispatl\u0131yor. \u00c7ocuklara yeni bir dil \u00f6\u011fretilirken onu ayr\u0131 bir yabanc\u0131 dil gibi de\u011fil de ana dilleri ile olan m\u00fcnasebetini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00f6\u011fretmek gerekir. Bu y\u00f6ntemle\u00a0 \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimlerinde yabanc\u0131 dile hakim olmalar\u0131 daha etkili olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

4) E\u011fer \u00e7ocuklar \u00f6nce ana dillerini \u00f6\u011frenip okuma-yazma seviyesine gelmeden yabanc\u0131 bir dil \u00f6\u011frenirlerse ana dilleri de \u00f6\u011frendikleri yeni dilde yar\u0131m kal\u0131yor. Bu durum d\u00fcnyada \u201c Yar\u0131 \u0130ki Dillilik \u201d( \u0130ngilizce \u201c semibilingualism\u201d ) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

5) T\u00fcm d\u00fcnya taraf\u0131ndan ilan edilen ilmi kaynaklara g\u00f6re e\u011fitimini ikinci dilde alan \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim sonu\u00e7lar\u0131 ile ana dilde e\u011fitim g\u00f6ren \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u201c Burada \u00f6nemli olan nokta \u015fu ki; b\u00f6yle olan \u00e7ocuklar\u0131n ana dili genellikle okulda ya tamamen b\u0131rak\u0131l\u0131yor ya da ehemmiyetsiz bir dil dersi suretinde ge\u00e7iliyor.\u201d\u00a0 ( Skutnabb-Kangas han\u0131m\u0131n 1979\u2019 da yay\u0131nlanan ve halen t\u00fcm d\u00fcnyada okunan,\u00a0 22 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan bildirisinden al\u0131nd\u0131. Bu bildiriyi ben\u00a0www.meripet.com<\/a>\u2019 a koydum, adresi;\u00a0http:\/\/www.meripet.com\/Sohbet1\/kangas\/<\/a>.)<\/strong><\/p>\n

\u0130lkokul birinci s\u0131n\u0131ftan ba\u015flayarak yabanc\u0131 dilde e\u011fitim g\u00f6ren \u00e7ocuklar b\u00f6yle iki duruma maruz kal\u0131yor; Birincisi e\u011fitimlerindeki yabanc\u0131 dil seviyesini yerle\u015ftirmek. \u0130kincisi dil d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer derslerin i\u00e7eri\u011fini kavramak. Bu \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim alan\u0131nda yabanc\u0131 dil hakimiyetlerinin yok denecek kadar az olmas\u0131 sebebiyle di\u011fer konular\u0131 kavray\u0131p ilerlemeleri son derece zor. \u015e\u00f6yle ki e\u011fer \u00e7ocuklara ana dilleri \u00f6\u011fretilmeden, ilerletilmeden ve hen\u00fcz 10 ya\u015f\u0131na gelmeden, di\u011fer dersler yabanc\u0131 bir dilde \u00f6\u011fretilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa, onlar\u0131n ikinci dildeki dil hakimiyeti ile d\u00fc\u015f\u00fcnme, ezberleme, h\u00fck\u00fcm\u00a0 ve\u00a0 \u00f6zet \u00e7\u0131karma, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi kurma (\u0130ngilizce \u201c cognitive abilitiy\u201d)\u00a0 konusunda sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu Uygur diyar\u0131ndaki ilkokul birinci s\u0131n\u0131ftan itibaren t\u00fcm dersleri \u00c7ince olarak okuyan \u00e7ocuklar\u0131n maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumdur.\u00a0 B\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu:\u00a0Yunanistanda\u00a0do\u011fan ya da\u00a0YUNANISTANA\u00a0A \u00a0k\u00fc\u00e7\u00fckken g\u00f6\u00e7 eden\u00a0 haz\u0131rl\u0131k s\u0131n\u0131f\u0131ndan itibaren burada okuyan yabanc\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim sonu\u00e7lar\u0131,\u00a0 kendi \u00fclkesinde do\u011fup, k\u0131sa bir m\u00fcddet kendi \u00fclkesinde okuduktan sonra g\u00f6\u00e7 eden yabanc\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim sonucundan daha ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Buna benzer bir durum Almanya i\u00e7in de s\u00f6z konusu.<\/strong><\/p>\n

6)Ana dil ve ikinci dil seviyesi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00e7ocuklar\u0131n bilimsel ve akli ilerleyi\u015fi de son derece yava\u015f olmakta.<\/strong><\/p>\n

7) \u0130kinci dilin \u00e7ocuklara ilkokul d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftan alt\u0131nc\u0131 s\u0131n\u0131fa kadar olan d\u00f6nemde \u00f6\u011fretilmesi en uygun olan\u0131d\u0131r. E\u011fer \u00e7ocuklara yabanc\u0131 dil \u00f6\u011fretimi 10 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flarsa onlar bu yabanc\u0131 dil ana dili olan ki\u015filere yak\u0131n seviyeye gelebiliyorlar.\u00a0 \u00c7ocuklar\u0131n yabanc\u0131 bir dilde\u00a0\u0130TKAN\u00a0olmas\u0131 i\u00e7in\u00a0 4-6 y\u0131l kadar bir zaman ge\u00e7mesi gerekiyor.<\/strong><\/p>\n

8) \u00c7ocuklar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011fretmen- \u00f6\u011frenci aras\u0131nda \u015f\u00f6yle bir ili\u015fki olmal\u0131d\u0131r: \u00d6\u011fretmenler \u00e7ocuklar\u0131n anlay\u0131\u015f, ezber, h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karma ve uygulama kabiliyetlerini y\u00fckseltmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermekle\u00a0 beraber onlar\u0131n milli kimliklerine sahip \u00e7\u0131kma ve benimsemeleri hususunda da ilerletmeleri gerekmektedir. E\u011fer \u00e7ocuklar kendilerinin ilim ald\u0131klar\u0131 cemiyete\u00a0 ait olduklar\u0131n\u0131 hissetmezlerse o ilim ile \u00f6zde\u015fle\u015fmeleri de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

2) \u0130ki Dilde E\u011fitim Nas\u0131l Olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda iki dilde e\u011fitimin ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00d6nceki yaz\u0131m hakk\u0131nda yap\u0131lan yorumlardan okuyucular i\u00e7inde de iki dilde e\u011fitimin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi ile dertlenenlerin az olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim.\u00a0 Bu y\u00fczden bu k\u0131s\u0131mda iki dilde e\u011fitimin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti- \u011finden k\u0131saca bahsedece\u011fim. Bu b\u00f6l\u00fcmdeki konuyu Amerika E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n (\u0130ngilizce: U.S. Department of Education)\u00a0 \u201c Maarif \u201cbayl\u0131q menbesi\u00a0 u\u00e7ur merkezi\u201d ad\u0131yla bilinen internet sitesindeki kaynaklara dayanarak haz\u0131rlad\u0131m. Onlar\u0131n internet adresi:\u00a0http:\/\/www.eric.ed.gov<\/a><\/strong><\/p>\n

Okul \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ana dilde \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra \u00e7ocuklara iki \u015fey veriyorlar: Bilim ve dil \u00c7ocuklar anlad\u0131klar\u0131 ve kitapta okuduklar\u0131 yabanc\u0131 dili \u00a0\u00a0daha da kolay anlayacak duruma getiriyor. Ana dildeki ilerleme ikinci dili etkiliyor .\u00a0Bunun sebebi ile \u00a0kitap okumay\u0131 \u00e7abuk \u00a0\u00f6\u011freniyoruz.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dilde okumay\u0131 daha kolay \u00f6\u011freniriz. Bir dilde okumay\u0131 \u00f6\u011frenirsek bu kabiliyet ikinci dile kolayl\u0131kla tesir eder.<\/strong><\/p>\n

En g\u00fczel iki dilde e\u011fitim program\u0131 3 \u00f6zelli\u011fi kapsamaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\n

Derslerin tamam\u0131 ana dilde \u00f6\u011fretilip, di\u011fer dil yabanc\u0131 dil dersi olarak s\u0131n\u0131fta \u00f6\u011fretilir. \u00d6\u011frenciler ikinci dilde orta seviyeye geldikten sonra matematik ve di\u011fer ilmi dersler ikinci dilde rekabet olmaks\u0131z\u0131n \u00f6\u011fretilmelidir. Buradaki \u201crekabet olmaks\u0131z\u0131n\u201d demekle kasdedilen, e\u011fer bu ikinci dil Uygurlara \u00f6\u011fretilen \u00c7ince olursa yukar\u0131da bahsedilen ilmi dersler sadece Uygur \u00e7ocuklardan olu\u015fan s\u0131n\u0131flarda \u00f6\u011fretilmeli, Uygur \u00e7ocuklar ile \u00c7inli \u00e7ocuklar birle\u015ftirilmemelidir, demektir. \u00d6\u011frenciler bu metotla sistematik bir \u015fekilde okuma s\u0131n\u0131flar\u0131na ge\u00e7irilir.Bu durumda ikinci dilde \u00f6\u011fretilen dersler ile ana dilde \u00f6\u011fretilen dersler aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fcl\u00fck\u00a0\u00a0rolu \u00fcstlenir.E\u011fitimin \u00fcst seviyelerine \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sadece ana dilin dil- edebiyat dersi ile ortak fenni dersler\u00a0objektif bir \u015fekilde \u2026\u2026. \u00d6\u011frenciler ikinci dilde\u00a0okuma-yazma seviyesine ula\u015ft\u0131klar\u0131nda\u00a0\u00fcst seviyedeki ana dil dersi \u201c zorunlu ders\u201d olarak de\u011fil \u201cse\u00e7meli ders \u201c olarak \u00f6\u011fretilip, \u00f6\u011frenciler bu dersi g\u00f6r\u00fcp ana dillerini devaml\u0131 bir \u015fekilde ilerletirlerse yeterli olur.Bu metot uyguland\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00e7ocuklar ana dile en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 anda, ana dilleri hususunda acemi kalmalar\u0131n\u0131n ve ikinci dilde ders anlama seviyesine yeti\u015fememelerinin \u00f6n\u00fc kesilmi\u015f olacakt\u0131r. Bu program \u00e7ocuklara kendi ana dillerini en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karma f\u0131rsat\u0131 veriyor. Bunlar Amerika h\u00fck\u00fcmetinin \u201c\u0130ki dilde e\u011fitim program\u0131\u201d ndan al\u0131nan ara\u015ft\u0131rmalar, ben buna hi\u00e7bir \u015fahsi g\u00f6zetimimi kar\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131m. Sizlerce de malumdur ki, yukar\u0131da tasvir edilen iki dilde e\u011fitim program\u0131 bir milletin \u00f6\u011frencilerine dil, fen ve sanat sahas\u0131nda yabanc\u0131 dili son derece ileri seviyede \u00f6\u011fretmenin en g\u00fczel y\u00f6ntemidir.<\/strong><\/p>\n

Bu durumda Uygur diyar\u0131ndaki iki dilde e\u011fitimin a\u00e7\u0131klamas\u0131 nedir?\u00a0 \u015eu an var olan h\u00fck\u00fcmetin bu konudaki resmi anlay\u0131\u015f\u0131nda fakat bir dilde e\u011fitim\u00a0 var. B\u00f6yle olsa Uygur internet sitelerinde yay\u0131nlanan,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c \u015einjan\u2019\u0131n iki dilde e\u011fitim hizmeti hakk\u0131nda 8 soru\u201d (http:\/\/www.bilik.cn\/bbs\/viewtheread.php?tid=20694<\/a>) ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131daki \u201c \u015einjan e\u011fitim ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgilileri ifade eden bilgilendirmeden \u00a0ibaret. Ben bu kayna\u011f\u0131n ismini\u00a0toparl\u0131y\u0131p\u00a08 soru diye al\u0131yorum. Bu yaz\u0131daki \u201c\u0130ki dilde e\u011fitim nedir?\u201d sorusuna verilen cevapta \u015f\u00f6yle denilmektedir: \u015einjan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesinin iki dilde e\u011fitimi az\u0131nl\u0131k okullar\u0131ndaki az\u0131nl\u0131k dil ve \u00c7in dili\u00a0\u00a0\u00a0vas\u0131t\u0131yla\u00a0\u00a0\u015fekilde bir \u00f6\u011fretim \u015feklini g\u00f6steriyor. Ekonomik geli\u015fmeler, e\u011fitim ve benzer cihetlerdeki geli\u015fmeler \u015einjan\u2019\u0131n iki dilde e\u011fitim \u00f6rneklerinin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli oldu\u011funu belgeliyor. Bu esasen en az 3 k\u0131sma ayr\u0131l\u0131yor:<\/strong><\/p>\n

1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Ana dilde ders g\u00f6rme ve buna \u00c7in dilinde dersleri ekleme \u00f6rne\u011fi,<\/strong><\/p>\n

2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00c7in dilinde ders g\u00f6r\u00fcp buna ana dilde dersleri ekleme \u00f6rne\u011fi<\/strong><\/p>\n

3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Baz\u0131 dersleri ana dilde baz\u0131 dersleri \u00c7ince \u00f6\u011fretme<\/strong><\/p>\n

az\u0131nl\u0131k milletler\u00a0orta ve ilkokullarda matematik, fizik ve kimya gibi dersleri \u00c7ince \u00f6\u011fretip di\u011fer dersleri ana dilde \u00f6\u011fretme \u00f6rne\u011fi daha fazla.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Fakat Uygur diyar\u0131nda son olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyulan ilkokul birinci s\u0131n\u0131ftan ba\u015flayarak t\u00fcm dersleri \u00c7ince \u00f6\u011fretip Uygur \u00e7ocuklara\u00a0 3. Veya 4. S\u0131n\u0131fa ge\u00e7meden Uygur Dili Alfabesi \u00f6\u011fretilmememe \u00f6rne\u011fi yukar\u0131da anlat\u0131lan 3 \u00e7e\u015fitten hi\u00e7 birine uygun d\u00fc\u015fmemekle beraber bence onun tek yabanc\u0131 dillik e\u011fitim e uygun olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0 Peki bu nereden \u00f6rnek al\u0131nd\u0131? Bunu a\u015fa\u011f\u0131dakiler hukuk d\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde mi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu?<\/strong><\/p>\n

Amerika\u2019daki iki dilde e\u011fitim hakk\u0131nda yap\u0131lan yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalarda bizim dikkat etmemiz gereken mesele \u015fu ki; \u00e7ocuklar\u0131n ana dilde e\u011fitimden ikinci dilde e\u011fitime ka\u00e7\u0131nc\u0131 y\u0131lda ge\u00e7meleri\u00a0gerekti\u011fi konusunda bir yol g\u00f6sterilmemektedir. Bence bu son derece akla uygun.Az\u0131nl\u0131k\u00a0 milletlerin yabanc\u0131 dil e\u011fitiminin nas\u0131l olaca\u011f\u0131 millete, ya\u015fanan \u015fehre, muhite ve okulun e\u011fitim sistemine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Bu meseleyi her okul kendi durumuna g\u00f6re ayarlarsa daha g\u00fczel sonu\u00e7 al\u0131n\u0131r.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer unu e\u011fitim den sorumlu \u00a0departmanlar\u0131 \u00a0taraftan \u00a0\u00a0verilmesi gerekir se de\u00a0Uygur diyar\u0131nda Amerika\u2019n\u0131nkine benzer iki dilde e\u011fitim\u00a0 sisteminin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyuldu\u011funu farz etsek bile ana dilde e\u011fitimden \u00c7in dilinde e\u011fitime ge\u00e7i\u015f vaktinin Urum\u00e7i, \u015fehir, kasaba ve k\u00f6y okullar\u0131 i\u00e7in benzer olmamas\u0131 gerekir.<\/strong><\/p>\n

4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Uygur Diyar\u0131ndaki \u201c \u0130ki Dilde E\u011fitim\u201d in Teorik Esaslar\u0131 Hakk\u0131nda K\u0131saca G\u00f6r\u00fc\u015fler:<\/strong><\/p>\n

Yukar\u0131daki 8 soru hakk\u0131ndaki yaz\u0131n\u0131n\u00a0 k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan ba\u015flamay\u0131 konu alan\u00a0 7 soruya verilen cevapta \u015f\u00f6yle denilmektedir:\u00a0 \u0130ki dilde e\u011fitim verme \u00a0hizmetini ilere g\u00f6t\u00fcrmek \u00a0i\u00e7in bir sistem kurulup\u00a0 iki dilde e\u011fitim hizmetini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rman\u0131n\u00a0 \u00a0me\u015fakkatli ve karma\u015f\u0131k durumunu iyi kavramak sureti ile,problemle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve tetikte olmak , \u00f6nemli noktalar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karmada\u00a0 mahir olmak, yeni ba\u015far\u0131lar\u0131 elde etmek i\u00e7in \u00a0\u00a0eli \u00e7abuk tutmak laz\u0131m. Son y\u0131llardan bu yana baz\u0131 b\u00f6lgelerin iki dilde e\u011fitim tecr\u00fcbelerini bir araya getirdi\u011fimizde \u015fu sonuca var\u0131l\u0131yor ki, iki dilde e\u011fitim hizmetine genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta ba\u015flamak, dil \u00f6\u011frenmenin alt\u0131n devrinden ba\u015flamak gerek.\u00a0 Bir\u00e7ok yerlerde edinilen tecr\u00fcbeler e\u011fitimin bundan \u00f6nceki e\u011fitimi y\u00fckselti\u015f \u00a09 y\u0131ll\u0131k mecburi e\u011fitim seviyesini sabitlemek, her \u00e7e\u015fit e\u011fitim\u00a0ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 \u00a0\u00f6m\u00fcr boyu e\u011fitim sistemine \u015fekil vermemizde temel olu\u015fturacak.19 60\u2019 l\u0131 y\u0131llardan bu yana fen, psikoloji, maarif ilmi gibi cihetlerde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta terbiyenin insan hayat\u0131ndaki \u00f6nemli rol\u00fcn\u00fc ispatlad\u0131. Do\u011fru olan Ana okuldan e\u011fitmenin \u00e7o\u00e7uklar\u0131n \u00f6\u011frenme potansiyel g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade etmesinde faydal\u0131 olmakla beraber belki de \u00a0\u00e7ocuklar\u0131n ilkokul sonras\u0131na kadar iyi bir \u015fekilde ayak uydurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakta . hem de \u00e7ocuklar\u0131n derstin kalma oran\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve i\u015fe al\u0131nma oran\u0131n y\u00fckselmesine, Yoksul ve ihtiya\u00e7 sahiplerin say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmaya \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ben yukar\u0131daki paragaflar\u0131 okuduktan sonra Uygur ilkokullar\u0131nda 1. S\u0131n\u0131ftan ba\u015flayarak t\u00fcm derslerin \u00c7in dilinde \u00f6\u011fretilmesi ve Uygur dilinin kesinlikle \u00f6\u011fretilmemesi ,problemle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ka \u00e7\u00f6z\u00fcm aramak ve yeniden yol bulmak i\u00e7in ortaya konulan bir projeye \u00a0 benziyor. Durum \u00e7ok k\u00fct\u00fc.Akademik \u00f6n ara\u015ft\u0131rma hi\u00e7 yap\u0131lmam\u0131\u015f.<\/strong><\/p>\n

\u201cUygur Diyar\u0131ndaki iki dilde e\u011fitim politikas\u0131n\u0131 belirleyici insanlar bu ki\u015filer mi acaba?\u201d\u00a0 diye kendi kendime sordum. G\u00f6nl\u00fcmdeki duygular\u0131 ifade edecek s\u00f6z bulamad\u0131m, kendisini neyin bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen insanlar\u0131n s\u00f6zlerini g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirdim. H\u00fcz\u00fcnlendim Uygur \u00e7ocuklar\u0131n ad\u0131na \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm.\u00c7ocuklar\u0131n beyni\u00a0bilgisayar\u0131n \u00a0bilge deposu de\u011fildir. Beyine istenen bilgi , istenen y\u00f6ntemde depolamaz. \u00c7ocuklara ilim verirken insanlar\u0131n biyolojik, psikolojik ve di\u011fer bir k\u0131s\u0131m kurallar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. B\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ald\u0131klar\u0131 ilmi kabul etmedikleri\u00a0 gibi di\u011fer akli iktidarlar\u0131 da zay\u0131f kal\u0131yor.B\u00f6yle ac\u0131mas\u0131z asimilasyon y\u00f6ntemi\u00a0 okul ya\u015f\u0131na hen\u00fcz dolmam\u0131\u015f Uygur \u00e7ocuklara yap\u0131lmamal\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n

Malum ki, \u00c7inde yeti\u015fen fen, psikoloji, maarif ilmi gibi cihetlerdeki ara\u015ft\u0131rma neticeleri ile d\u00fcnyadaki di\u011fer ileri seviyedeki devletlerde benzer sahalardaki ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farklar var. Baz\u0131 cihetlerde onlar birbirlerine zit oluveriyor.. Bu sebeple zavall\u0131 \u00a0talihsiz Uygur \u00e7ocuklar\u0131 vas\u0131fs\u0131z fiziki\u00a0 i\u015flerden ba\u015fka i\u015fe yaramayan,akl\u0131 geli\u015fmemi\u015f,d\u00fc\u015f\u00fck zakal\u0131 insanlar olarak bilin\u00e7li bir \u015fekilde haz\u0131rlan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 internet arkada\u015flar\u0131m\u0131n yorumlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ilkokul 1. S\u0131n\u0131ftan itibaren t\u00fcm dersleri \u00c7ince \u00f6\u011frenmeleri karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynayan bir sebep, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llardan ba\u015flayarak baz\u0131 Uygur anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00c7in okullar\u0131na vermeye ba\u015fkad\u0131lar.\u00a0 Benim g\u00f6zetimlerime g\u00f6re ise 60\u2019l\u0131 y\u0131llardan 2000\u2019lere kadar olan d\u00f6nemde Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00c7in okullar\u0131nda okutulmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 sebebi var:<\/strong><\/p>\n

1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0B\u00f6yle yapanlar\u0131n say\u0131s\u0131 son derece az olup benzer ya\u015fta olan Uygur \u00e7ocuklar ile k\u0131yasland\u0131-\u00a0 \u011f\u0131nda son derece az say\u0131da idi.<\/strong><\/p>\n

2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Esasen \u00c7in okullar\u0131nda okuyan \u00e7ocuklar Urum\u00e7i ve\u00a0 benzeri b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde yerle\u015fmi\u015f olup kasaba,il\u00e7e ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck yerlerde \u00c7in okullar\u0131nda okuyan Uygur \u00e7ocuklar yok denecek kadar az.<\/strong><\/p>\n

3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00c7ocuklar\u0131n\u0131 \u00c7in okullar\u0131na veren ailelerin medeniyet seviyeleri ve maddi durumlar\u0131 iyi olup, d\u0131\u015far\u0131dan yard\u0131m alma imkanlar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/strong><\/p>\n

4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bu \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde \u00c7in dilinin kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok ve yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 sebebiyle bu \u00e7ocuklar okula girmeden \u00f6nce \u00c7ince\u2019ye a\u015fina oluyorlar.<\/strong><\/p>\n

K\u0131saca \u00f6zetledi\u011fimizde bu \u00e7ocuklar\u0131n durumu t\u00fcm Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n durumu ile k\u0131yaslanamaz. Kasaba\u00a0 ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck yerlerde ya\u015fayan\u00a0 Uygur \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in bu sistemin uygulanmas\u0131 daha da zor. \u015eu an kasaba ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck yerlerde ilkokul 1. S\u0131n\u0131ftan ba\u015flayarak t\u00fcm dersleri \u00c7ince okumak zorunda olan Uygur \u00e7ocuklar\u0131 ilk kez okula girdikten sonra \u00c7in dili ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar. Onlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6m\u00fcrlerinde bir kere bile \u00c7inli g\u00f6rmemi\u015f veya bir \u00c7inli ile konu\u015fmam\u0131\u015f olan \u00e7ocuklar var.\u00a0 Hal b\u00f6yle olunca onlar\u0131n e\u011fitim hususunda Urum\u00e7i ve b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki \u00c7in okullar\u0131nda okuyan Uygur \u00e7ocuklar\u0131 ile\u00a0 m\u00fcsavi olmuyor. Hi\u00e7bir zaman onlar gibi yeti\u015femiyorlar. \u0130\u015fte bu bir\u00e7ok internet arkada\u015f\u0131m\u0131n yorumlar\u0131nda yer alan Uygur \u00e7ocuklar\u0131 hakk\u0131ndaki hikayelerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f sebebidir. Okudu\u011fum baz\u0131 \u0130ngilizce kaynaklarda Amerika\u2019da ya\u015fayan baz\u0131 az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n direk \u0130ngilizce e\u011fitim al\u0131p ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131n\u0131n sebebi, onlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fcklerinden itibaren \u0130ngilizce\u2019ye a\u00e7\u0131k olduklar\u0131 muhitlerde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olmalar\u0131 beyan ediliyor. Yabanc\u0131 dilin tesiri\u00a0g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck olan\u00a0yerlerde do\u011fup, bu dil ana dili olan ki\u015filerle kar\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar direk yabanc\u0131 dille e\u011fitim veren okullarda okurlarsa ba\u015far\u0131l\u0131 olabilece\u011fi, e\u011fer b\u00f6yle yap\u0131lmazsa az\u0131nl\u0131k milletlerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n maruz kalaca\u011f\u0131 a\u011f\u0131r sonu\u00e7 a\u015fikar bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ben bu noktada vatan\u0131mdaki her bir Uygur karde\u015fimin elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131n\u0131, m\u00fcmk\u00fcn olursa Uygur e\u011fitimciler ile Uygur i\u015f adamlar\u0131n\u0131 bu durumdan haberdar etmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/strong><\/p>\n

5)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Son S\u00f6z:<\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m hakk\u0131nda yap\u0131lan yorumlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 okuyucular\u0131ma sunmak istiyorum:<\/strong><\/p>\n

1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Nakil:\u00a0\u0130ki dilde e\u011fitim alan \u00e7ocuklar\u0131n fenni ilimlerde ilerleyi\u015fi son derece a\u011f\u0131r olmakta. Ben ge\u00e7enlerde \u015fehirdeki Tecr\u00fcbe Orta Okulu iki dilde e\u011fitim yap\u0131lan s\u0131n\u0131ftaki k\u0131z karde\u015fimin s\u0131n\u0131ftaki 54 \u00e7ocu\u011fun fen ilimleri s\u0131nav sonucunu g\u00f6rd\u00fcm ve \u00e7ok endi\u015felendim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n umumi fen derecesi y\u00fcksek olmakla birlikte, tabii fen dereceleri \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131, kimyadan sadece 7 ki\u015fi ge\u00e7ti.En y\u00fcksek not 80\u2019den yukar\u0131 de\u011fil.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Nakil:\u00a0Toluq orta okulundaki s\u0131n\u0131f ba\u015fkan\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flunu \u00c7in okuluna vermek zorunda kald\u0131.O\u011flu okulda \u00f6\u011fretmenin s\u00f6zlerini anlam\u0131yor, \u00f6\u011fretmen \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck vesikal\u0131k resimi yapi\u015ftirip gel\u201d\u00a0demi\u015f, \u00f6\u011fretmenim resim yap\u0131n gelin, dedi diyor. Okuyucum \u00f6devini yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle o\u011fluna k\u0131z\u0131nca, \u00e7ocuk da \u201c e\u011fer sen beni \u00c7inli olarak do\u011fursayd\u0131n hepsini bilirdim diye a\u011flam\u0131\u015f. Okuyucum \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcp onu Uygur okuluna ald\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Nakil:\u00a0Beni bir g\u00fcn o\u011flumun okulunda 2. S\u0131n\u0131f veli toplant\u0131s\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar.Gitti\u011fimde m\u00fcd\u00fcr s\u00f6ze ba\u015flayarak \u201c Sizleri \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131n as\u0131l sebebi, bu s\u0131n\u0131ftaki \u00e7ocuklardan hi\u00e7birinin\u00a0 \u00c7ince \u00f6\u011frenememi\u015f olmas\u0131, bu sebeple veli toplant\u0131s\u0131 yapmaya kara verdik, dedi. Veliler bir m\u00fcddet tela\u015f i\u00e7inde fikirlerini s\u00f6yledikten sonra, aram\u0131zdan birisi kalk\u0131p, \u00c7in dili \u00f6\u011fretmeni \u00c7inli mi,Uygur mu? Dedi. M\u00fcd\u00fcr; \u00c7inli, diye cevap verdi. Veli; o zaman Uygurca\u2019y\u0131 iyi biliyor mu? Diye sordu.\u00a0 M\u00fcd\u00fcr; yok Uygurca\u2019y\u0131 hi\u00e7 bilmiyor, dedi. Bu durumda \u00f6\u011fretmen Uygurca\u2019y\u0131 bilmeden,\u00c7ince\u2019yi terc\u00fcme edip anlatmazsa nas\u0131l \u00f6\u011fretsin, \u00f6\u011frenciler nas\u0131l \u00f6\u011frensin? \u00d6\u011fretmen bir iki i\u015faret yapsa, \u00f6\u011frenciler i\u015faretle\u015fse nas\u0131l \u00f6\u011frensinler? Dedi. B\u00f6ylece veliler aras\u0131nda bir karga\u015fa ba\u015flad\u0131. Son olarak veliler \u00f6\u011fretmenin hem Uygurca\u2019 y\u0131 hem \u00c7ince\u2019yi iyi bilen iki dilinde belgesine sahip olan bir \u00f6\u011fretmen talep ettiklerini okul rehberli\u011fine bildirdiler.<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Uygur diyar\u0131ndaki iki dilde e\u011fitim politikas\u0131 ile ilgili haberlerin bulundu\u011fu bir tak\u0131m yorumlar\u0131 bir araya getirip bunlar\u0131;\u00a0http:\/\/www.meripet.com\/Sohbet1\/Erkinc6 Qo\u015fTil2.pdf<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0adresine koydum, merak edenler bakabilirler.<\/strong><\/p>\n

Uygur memleketindeki Uygur Halk\u0131n kendi s\u00f6z sahibi olan adamlar\u0131na ve e\u011fitimcilerine a\u015fa\u011f\u0131daki teklifleri sunmalar\u0131n\u0131 \u00fcmid ediyorum:<\/strong><\/p>\n

1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u015eu an var olan ilkokul 1. S\u0131n\u0131ftan itibaren t\u00fcm dersleri \u00c7ince \u00f6\u011freterek Uygur Alfabesine 3. Veya 4. S\u0131n\u0131fta ba\u015flayan kanun tamamen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131l\u0131p Uygur \u00e7ocuklar\u0131na 4. S\u0131n\u0131fa kadar t\u00fcm dersler sadece Uygur dilinde \u00f6\u011fretilmeli ve \u00c7ince derslere 4. S\u0131n\u0131ftan ba\u015flanarak \u00f6\u011fretilme kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyulmal\u0131. E\u011fer Uygur memleketindeki iki dilde e\u011fitimin amac\u0131 dil, tabii fen ve sanat alanlar\u0131nda Uygur \u00f6\u011frencilerin \u00c7ince seviyesini y\u00fckseltmek ise o zaman Uygur memleketlerine en uygun olan Amerika\u2019n\u0131n iki dilde e\u011fitim program\u0131d\u0131r. \u0130lerlemek i\u00e7in ileride olan devlet ve milletlerin tecr\u00fcbelerini \u00f6\u011frenmek gerek. Y\u00fckselme bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnya- da Amerika\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en ba\u015fka bir devlet yok. Bununla beraber Amerika uzun s\u00fcren ara\u015ft\u0131rma ve denemeler sonucunda m\u00fckemmel bir iki dilde e\u011fitim program\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. B\u00f6ylece Amerika\u2019n\u0131n iki dilde e\u011fitim program\u0131 Uygur diyar\u0131na en uygun olan\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0130lkokuldaki Uygur \u00e7ocuklar\u0131n dil, ilim ve akli y\u00f6nden y\u00fckselmesinde i\u015f ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcnce yapmak\u00a0\u00a0y\u00f6ntemi hi\u00e7bir ilmi esasa dayanmayan y\u00f6ntemler olup bunlar tamamen kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Bence b\u00f6yle ilmi niteli\u011fi olmayan fikirlerin Uygur \u00e7ocuklar\u0131na akli cihette verdi\u011fi zarar son derece fazlad\u0131r. Amerika\u2019 daki uzmanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re (http:\/\/www.parenthood.com\/articletopics\/whats<\/a>\u00a0the ri\u011ft amount of homework.html adresine bak\u0131n\u0131z.) ilkokul \u00f6\u011frencilerine \u00e7ok fazla ev \u00f6devi vermenin onlar\u0131n e\u011fitim sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir faydas\u0131 yok.Onlar i\u00e7in en uygun olan \u00f6dev miktar\u0131 1. S\u0131n\u0131fta g\u00fcnl\u00fck 10 dakika, 2. S\u0131n\u0131fta g\u00fcnl\u00fck 20 dakika, 3. S\u0131n\u0131fta g\u00fcnl\u00fck 30 dakika ve bu \u015fekilde her y\u0131l 10 dakika art\u0131r\u0131larak devam edilmesi yeterli g\u00f6r\u00fclmekte. \u0130lkokulda okuyan Uygur \u00e7ocuklar\u0131 \u015fu an her g\u00fcn ne kadar ev \u00f6devi haz\u0131rl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

\u00d6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fczere genel olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Amerikadaki\u00a0 beyaz \u00e7ocuklar\u0131n i\u00e7inde okuldan sonra d\u0131\u015far\u0131da oynayanlar, Asyadakiler de ise evde yada k\u00fct\u00fcphanede\u00a0 \u00f6dev yapanlar \u00e7o\u011funlukta. Bununla beraber benim Amerika\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm beyaz i\u015f adamlar\u0131n\u0131n kendi ba\u015f\u0131na i\u015f yapma, m\u00fcstakil olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme, kendi i\u015flerini kendileri halletme kabiliyetleri \u00c7inli i\u015f adamlar\u0131n\u0131nkinden daha iyi.<\/strong><\/p>\n

( Bu makaleyi hi\u00e7 kimseden izin almaks\u0131z\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 belirterek di\u011fer internet sitelerinde yay\u0131nlayabi- lirsiniz.)<\/strong><\/p>\n

Kaynak:<\/strong><\/p>\n

http:\/\/www.orkhun.com\/bbs\/read.php?tid=2053<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.meripet.com\/Sohbet1\/Erkinc6_Qo\u015fTil2UEY.pdf<\/a><\/p>\n

Uygurcadan wwww.uyghurnet.org terc\u00fcme yapm\u0131\u015ft\u0131r<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 25.12.2008 Daha \u00f6nceki \u201c\u0130ki dilde e\u011fitim: \u0130lkokulda \u00f6ncelikle ana dili \u00f6\u011fretmenin ilmi esaslar\u0131 \u201c isimli yaz\u0131mda \u201cTove Skutnabb-Kangas\u201d han\u0131m\u0131n 800 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan kitab\u0131n\u0131 okuyarak ona uygun kaynak aray\u0131p bunu \u0130ki Dilde E\u011fitim hakk\u0131ndaki ikinci yaz\u0131ma haz\u0131rlamay\u0131 hedeflemi\u015ftim.O kitab\u0131 internet \u00fczerinden sat\u0131n ald\u0131m ve \u00a0hala elime\u00a0 ge\u00e7medi. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m neticesinde elde etti\u011fim kaynaklar ve daha \u00f6nceki […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,16],"tags":[],"class_list":["post-444","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","category-uygur-kimligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=444"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":447,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions\/447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}