
{"id":4398,"date":"2020-08-04T11:18:40","date_gmt":"2020-08-04T08:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=4398"},"modified":"2020-08-12T15:06:53","modified_gmt":"2020-08-12T12:06:53","slug":"xvii-xviii-yuzyillarda-dogu-turkistanda-egitim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=4398","title":{"rendered":"XVII-XVIII. Y\u00fczyillarda Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da e\u011fitim"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #0000ff\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4399\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/e\u011fi.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/e\u011fi.jpg 780w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/e\u011fi-400x174.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/e\u011fi-768x335.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Kadir Tu\u011f<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>\u00d6zet<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Tarihsel olarak e\u011fitim faaliyetlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle kurumsal e\u011fitimin ilk olarak tap\u0131naklar ve ibadet kurumlar\u0131 etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle islamiyetin kabulu ile birlikte T\u00fcrkler\u2019de de e\u011fitim ve di\u011fer toplumsal faaliyetler ile dini faaliyetlerin i\u00e7 i\u00e7e s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenilebilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile T\u00fcrkler\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyalardan biri olan do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da XVII-XVIII. Y\u00fczy\u0131llarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen e\u011fitim faaliyetlerinin incelenmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rmada medot olarak, kaynak tarama metodu kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu T\u00fcrkistan b\u00f6lgesinde, incelenilen y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda veya yak\u0131n d\u00f6nemde kaleme al\u0131nan eserlerden ve farkl\u0131 b\u00f6lgelerden, b\u00f6lgeye gelen seyyahlar\u0131n eserleri incelenmi\u015f ve bu eserlerde e\u011fitim ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar ve bilgiler ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan sistematik bir \u015fekilde analiz edilmi\u015f raporla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Temel kaynak olarak incelenen ve bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u201cTezkire-i Hacegan\u201d 1806\/7 y\u0131llar\u0131nda kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eserde Hocalar\u2019\u0131n Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a gelmesi, bu b\u00f6lgedeki e\u011fitim faaliyetleri ve siyasi olaylar anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada d\u00f6nemin e\u011fitim kurumlar\u0131 olan medreselerin i\u015fleyi\u015f sistemi, idari yap\u0131s\u0131, finansal kaynaklar\u0131, \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencilerle ilgili \u00f6nemli bilgilere ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki e\u011fitimin birbiri ile i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki farkl\u0131 yap\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Birincisi o d\u00f6nemdeki di\u011fer m\u00fcsl\u00fcman devletlerde oldu\u011fu gibi Yarkent Hanl\u0131\u011f\u0131 ve Hocalar d\u00f6neminde de genel e\u011fitim sistemi olan medreselerdir. Bu kurumlarda hem dini ilimler hem de fen ilimleri okutulmaktayd\u0131. \u0130kincisi ise Mahdum-\u0131 Azam\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011finde Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a kadar yay\u0131lan tarikat yoluyla yap\u0131lan dini e\u011fitimdir. Bu e\u011fitim yap\u0131lar\u0131 bir yandan dini e\u011fitim verirken bir yandan da toplumsal ve siyasal i\u00e7erikli konularda e\u011fitim verme i\u015flevi g\u00f6rmekteydiler.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Anahtar Kelimeler:<\/strong><\/span> Do\u011fu T\u00fcrkistan, Medrese, Tezkire-i Hacegan, Hocalar.<\/p>\n<p>Makalenin tamam\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in l\u00fctfen linki t\u0131klay\u0131n: <a href=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/XVII-XVIII.-Y\u00dcZYILLARDA-DO\u011eU-T\u00dcRK\u0130STAN\u2019DA-E\u011e\u0130T\u0130M.pdf\">XVII-XVIII. Y\u00dcZYILLARDA DO\u011eU T\u00dcRK\u0130STAN\u2019DA E\u011e\u0130T\u0130M<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kadir Tu\u011f \u00d6zet Tarihsel olarak e\u011fitim faaliyetlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle kurumsal e\u011fitimin ilk olarak tap\u0131naklar ve ibadet kurumlar\u0131 etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle islamiyetin kabulu ile birlikte T\u00fcrkler\u2019de de e\u011fitim ve di\u011fer toplumsal faaliyetler ile dini faaliyetlerin i\u00e7 i\u00e7e s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenilebilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile T\u00fcrkler\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyalardan biri olan do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da XVII-XVIII. Y\u00fczy\u0131llarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen e\u011fitim faaliyetlerinin incelenmesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-4398","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4398"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4582,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4398\/revisions\/4582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}