
{"id":4236,"date":"2020-07-18T11:25:34","date_gmt":"2020-07-18T08:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=4236"},"modified":"2020-07-18T11:25:34","modified_gmt":"2020-07-18T08:25:34","slug":"ili-bolgesindeki-ottuz-ogul-mesrebinin-mahalli-ozellikleri-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=4236","title":{"rendered":"\u0130li b\u00f6lgesindeki \u201cOttuz O\u011ful Me\u015frebi\u201dnin Mahall\u00ee \u00f6zellikleri \u00fczerine"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4237\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u0645\u06d5\u0634\u0631\u06d5\u067e.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u0645\u06d5\u0634\u0631\u06d5\u067e.jpg 780w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u0645\u06d5\u0634\u0631\u06d5\u067e-400x173.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u0645\u06d5\u0634\u0631\u06d5\u067e-768x333.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Memtili TAH\u0130R<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #0000ff\"><strong>Aktaran: Wusiman TUERDE<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00d6zet<\/p>\n<p>Me\u015frepler Uygur folklorunun hemen hemen t\u00fcm unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131m\u0131zdan birisidir. Toplum bireylerinin ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irmesini, ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fcklere sayg\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklere sevgi, edep, ahlak, payla\u015f\u0131m, adalet ve t\u00f6relere itaat gibi sosyal de\u011ferleri \u00f6\u011frenip benimsemelerini sa\u011flar. Yap\u0131 ve i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan Anadolu sahas\u0131ndaki s\u0131ra\/yaren geceleri ile benzerlik g\u00f6sterir. Bu makalede \u0130li y\u00f6resine has &#8220;Ottuz O\u011ful Me\u015frebi&#8221;nin yap\u0131sal \u00f6zellikleri ve i\u015fleyi\u015fi incelenecektir.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">Anahtar Kelimeler:<\/span><\/strong> Me\u015frep, Ottuz O\u011ful, \u0130li, Uygur, Oyun.<\/p>\n<p>Uygurlar k\u00f6kl\u00fc tarihe ve zengin bir k\u00fclt\u00fcre sahip T\u00fcrk boylar\u0131ndan biridir. Uygurlar bu k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcrlerini tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde geli\u015ftirmi\u015f ve zenginle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">1. Ottuz O\u011ful Me\u015frebinin Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n Dolan b\u00f6lgesinde ya\u015fayan halk yediden yetmi\u015fe, b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck, gen\u00e7 ya\u015fl\u0131, kad\u0131n erkek hep beraber Dolan me\u015frebine kat\u0131lmaktad\u0131r. Bu me\u015frebe kat\u0131l\u0131m i\u00e7in bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yoktur. Ancak \u0130li B\u00f6lgesindeki &#8220;Ottuz O\u011ful Me\u015frebi&#8221;nde genellikle birbirini yak\u0131ndan tan\u0131yan, samimi erkek akran gruplar\u0131 bulunur; bununla birlikte baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckler de me\u015frebe kat\u0131labilir. Dolan me\u015frebine kad\u0131n ve erkeklerin birlikte kat\u0131lmas\u0131, bu me\u015frebi di\u011fer b\u00f6lgelerin me\u015freplerinden ay\u0131ran bir \u00f6zelliktir. &#8220;Ottuz O\u011ful Me\u015frebi&#8221;ne ise kad\u0131nlar kesinlikle kat\u0131lamaz. \u0130li b\u00f6lgesinde \u201cKatar<br \/>\nMe\u015frebi\u201d veya \u201cYazl\u0131k G\u00f6n\u00fcl A\u00e7\u0131\u015f (E\u011flence)\u201d me\u015frebine de kad\u0131nlar kat\u0131lmazlar. Bu durum \u0130li B\u00f6lgesine ait bir \u00f6zellik olup a\u015fa\u011f\u0131da bunun sebeplerinden bahsedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>2. \u201cOttuz O\u011ful Me\u015frebi&#8221;nin Yap\u0131s\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Yi\u011fit Ba\u015f\u0131 (Ottuz O\u011ful Beyi): Me\u015frebi y\u00f6neten, organize eden ki\u015fi olup halk i\u00e7erisinde say\u0131lan ve sevilen ki\u015filerden se\u00e7ilir. G\u00f6revi; me\u015frebe kat\u0131lanlara me\u015frep adab\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek, me\u015frebe kat\u0131lanlar\u0131n dilek ve \u015fik\u00e2yetlerini dinlemek, sorunlara adaletli bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n g\u00fczel vakit ge\u00e7irmesini sa\u011flamak ve mek\u00e2n\u0131n d\u00fczenini kurmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Kazi Bey (Me\u015frep Beyi): Toplumun sosyok\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131, hukuk kurallar\u0131n\u0131 iyi bilen ki\u015filerden se\u00e7ilir. Bu ki\u015fi me\u015frep meydan\u0131ndaki en r\u00fctbeli ki\u015fidir, me\u015frep s\u00fcrecine nezaret eder, me\u015frep kurallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar ve yi\u011fitba\u015f\u0131 ile birlikte me\u015frepteki t\u00fcm sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zer. Pa\u015f\u015fap Beyi: Me\u015frebin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan ki\u015fidir. Hitabet yetene\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan, n\u00fcktedan, haz\u0131rcevap, atik ve pratik ki\u015filerden se\u00e7ilir. G\u00f6revi elinde \u201cg\u00fcl tayak\u201d ad\u0131 verilen sopay\u0131 tutarak me\u015frebin d\u00fczenini sa\u011flamak ve cezalar\u0131 infaz etmektir.<\/p>\n<p>G\u00f6l Beyi (Meydan Beyi): Me\u015frebin finansal y\u00f6netimini sa\u011flayan ki\u015fidir. G\u00f6revi, me\u015frepteki ikramlar\u0131 haz\u0131rlamak, me\u015frebin ekonomik y\u00f6netimini sa\u011flamak ve muhasebesini tutmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Dara Beyi: Me\u015frebin e\u011flence faaliyetlerini y\u00f6netir. M\u00fczik, \u015fark\u0131, t\u00fcrk\u00fc ve danslardan sorumludur. Ancak bu ki\u015finin me\u015frepte bulunan \u201cOttuz O\u011ful\u201dun r\u0131zas\u0131n\u0131 almas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece me\u015frepte bulunan ki\u015filerin kendilerine verilen g\u00f6revleri itiraz etmeden yerine getirmesi sa\u011flan\u0131r. \u0130li b\u00f6lgesindeki Ottuz O\u011ful Me\u015frebi di\u011fer b\u00f6lgedeki me\u015freplere g\u00f6re \u00f6rg\u00fctsel formu daha net ve kurallar\u0131 kesin \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f bir me\u015freptir.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">3. \u201cOttuz O\u011ful\u201d Me\u015frebinin Kurallar\u0131, Oyun ve Ceza T\u00fcrleri<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Me\u015frep i\u00e7erisinde g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 tav\u0131r sergileyenlere \u201cme\u015frep g\u00f6rmemi\u015f\u201d kal\u0131p ifadesi kullan\u0131larak me\u015frebe kat\u0131lanlar\u0131n do\u011fru, d\u00fczg\u00fcn ve sayg\u0131l\u0131 davranmalar\u0131 gerekti\u011fi bildirilir. Me\u015frep meydan\u0131nda kaide ve kurallar a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belirlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin; me\u015frepte \u201csina tiz\u201d1 veya \u201cy\u00fck\u00fcn\u00fcp\u201d2 oturulur. Yi\u011fitba\u015f\u0131 oturma d\u00fczenini sa\u011flar ve bu oturma d\u00fczenine riayet etmeyen olursa ceza verilir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bu \u015fekilde oturtulmas\u0131n\u0131n sebebi me\u015frep meydan\u0131nda oturacak yerin k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n v\u00fccudunun zinde tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve onlar\u0131 me\u015frep<br \/>\nm\u00fcziklerine ve dansa kat\u0131lacak \u015fekilde haz\u0131r konumda bulundurmakt\u0131r. Bununla birlikte alkol alarak me\u015frebe gelmek, me\u015frepte sigara i\u00e7mek, kumar oynamak, k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemek ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k yapacak herhangi bir davran\u0131\u015fta bulunmak kesinlikle yasakt\u0131r. Me\u015frep meydan\u0131na giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n kurallar\u0131 vard\u0131r. Me\u015frep meydan\u0131ndan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u00f6nce yi\u011fitba\u015f\u0131ndan, sonra pa\u015f\u015fap beyinden izin almak gerekir. Ayr\u0131ca me\u015frep aralar\u0131 yani dinlenme vakitleri pa\u015f\u015fap beyinin \u201crahat\u201d talimat\u0131yla ba\u015flar ve bu arada herkes istedi\u011fini yapabilir. E\u011fer birisi me\u015frebe sonradan kat\u0131lmak isterse \u00f6nce me\u015frep sahibinden sonra da yi\u011fitba\u015f\u0131 ve pa\u015f\u015fap beyinden izin al\u0131r. \u015eayet izin verilmezse me\u015frebe kat\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Me\u015frep Oyunlar\u0131: Ottuz O\u011ful me\u015frebinin i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli oyunlar bulunmaktad\u0131r. Bu oyunlar sadece me\u015frepte oynand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cme\u015frep oyunlar\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Me\u015frep oyunlar\u0131 bazen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 e\u011flendirmek maksad\u0131yla oynan\u0131rken bazen de yi\u011fitba\u015f\u0131n\u0131n ki\u015filere talimat vermesiyle cezay\u0131 icra ettirmek i\u00e7in de oynanabilir. Dolay\u0131s\u0131yla me\u015frep oyunlar\u0131 ikiye ayr\u0131l\u0131r. Bunlardan birincisi ceza oyunlar\u0131d\u0131r. \u201cSamsa Pi\u015firme\u201d 3, \u201cSuretini Duvara \u00c7ekme\u201d4, \u201cK\u00f6tek Basti\u201d5, \u201cCuvazga Kati\u015f\u201d gibi oyunlar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. \u201cCuvazga Kati\u015f\u201d Ottuz O\u011ful me\u015frebinin olmazsa olmaz<br \/>\noyunlar\u0131ndan biridir. Bu ceza oyunu, me\u015frepte yanl\u0131\u015fl\u0131kla \u00e7ay\u0131n\u0131 d\u00f6ken veya me\u015frebe ge\u00e7 gelen ki\u015filere verilir. Bu ki\u015fileri Pa\u015f\u015fap beyi, Kazi Beye veya Yi\u011fitba\u015f\u0131na bildirir. Kazi Bey o ki\u015fiye \u201ccuvaz kati\u015f\u201d cezas\u0131n\u0131 verir. Pa\u015f\u015fap, Kazi Beyin h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re cezay\u0131 uygulamak i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131lacak ki\u015fiyi meydana \u00e7\u0131kar\u0131r. Ki\u015finin iki eli arkas\u0131na ba\u011flanarak \u00e7\u00f6meltilir ve ba\u015f\u0131na bir s\u00fcs kaba\u011f\u0131 oyularak ge\u00e7irilir, g\u00f6zleri ba\u011flan\u0131r ve kam\u00e7\u0131 ile vurularak durmaks\u0131z\u0131n kendi etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>E\u011flence Oyunlar\u0131: Bunlar me\u015frebin daha e\u011flenceli hale gelmesi i\u00e7in oynanan oyunlard\u0131r. Bunlar \u201cG\u00fcl\u00e7ay Oyunu\u201d, \u201cK\u0131z\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k Oyunu\u201d, \u201cDoram\u00e7ilik Oyunu\u201d6, \u201cYumur S\u00f6zle\u015f\u201d7 gibi oyunlard\u0131r. G\u00fcl\u00e7ay oyunu, me\u015frebi daha e\u011flenceli hale getirmek i\u00e7in herkesin kat\u0131lmak zorunda oldu\u011fu bir oyundur. G\u00fcl\u00e7ay oyununda bir deste g\u00fcl haz\u0131rlan\u0131r veya meyveleri birbirine ba\u011flamak suretiyle bir g\u00fcl \u015fekline getirilir ve bu g\u00fcl ile oyun oynan\u0131r. Bu g\u00fcl\u00fc ilk eline alan ki\u015fi oyunun ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olup bir sonraki ki\u015fiye bir \u015fiir veya beyit okuyarak, taklit yaparak veya farkl\u0131 komik bir \u015fey yaparak verir ve oyun s\u0131rayla b\u00fct\u00fcn kat\u0131l\u0131mc\u0131lar aras\u0131nda devam eder.<\/p>\n<p>Me\u015frep meydan\u0131ndaki cezalar, nesilden nesile aktar\u0131larak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelmi\u015ftir ve toplumun d\u00fczenini sa\u011flay\u0131p, geleneksel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, \u00f6rf, adet ve geleneklerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 konusunda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Me\u015frep kurallar\u0131na riayet etmeyince ceza alaca\u011f\u0131n\u0131 bilen ki\u015fi ayn\u0131 zamanda sosyal ya\u015famda da kurallara riayet etmedi\u011fi zaman cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilir.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">\u201cOttuz Ogul\u201d me\u015frebindeki baz\u0131 a\u011f\u0131r cezalar ise \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Me\u015frepten \u00e7\u0131karma cezas\u0131: Bu ceza \u201cOttuz O\u011ful\u201d me\u015frebindeki en a\u011f\u0131r ceza t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu ceza toplumda y\u00fcz k\u0131zartacak su\u00e7 i\u015fleyen, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan, kanunlara itaat etmeyen, me\u015frep ehline sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yapan ki\u015filere verilir ve bu cezay\u0131 alanlar tekrar me\u015frebe kabul edilmezler, \u201cOttuz O\u011ful\u201d i\u00e7erisine d\u00e2hil edilmezler.<\/p>\n<p>Para cezas\u0131: Bu ceza \u201cOttuz O\u011ful\u201d me\u015frebine ge\u00e7 kalan veya izin almadan me\u015frep meydan\u0131n\u0131 terk eden ki\u015filere meyve ald\u0131rma ve para \u00f6detme \u015feklinde verilen bir cezad\u0131r. Bu cezada temsili anlatmalar vas\u0131tas\u0131yla yapt\u0131r\u0131m uygulan\u0131r. \u00d6rne\u011fin; deve, kavun ve karpuzu; at, yumurtay\u0131; inek ve koyun elmay\u0131 temsil eder. Getirilen meyveler me\u015frepteki ki\u015filere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r; fakir fukaraya, engellilere, yetim ve \u00f6ks\u00fczlere verilir. Para cezas\u0131n\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131 ise yeni bir me\u015frep d\u00fczenlemektir. Bu ceza maddi durumu olan ki\u015filere verilir.<\/p>\n<p>Sevenlik cezas\u0131: Bu cezalar, me\u015frebi daha e\u011flenceli ve komik hale getirmek i\u00e7in verilen oyun t\u00fcr\u00fcndeki cezalard\u0131r. Me\u015frep d\u00fczenini bozanlara ve kurallara uymayanlara verilir. Yi\u011fitba\u015f\u0131 veya Kadi Bey cezaland\u0131r\u0131lacak ki\u015fiye hayvan taklidi, dans etme, \u015fark\u0131 s\u00f6yleme, f\u0131kra anlatma ve komik anekdot anlatma gibi cezalar verir. Bununla birlikte \u201csamsa yak\u0131\u015f\u201d, \u201cs\u00fcretke tarti\u015f\u201d, \u201ctam s\u00f6yd\u00fcr\u00fc\u015f\u201d8, \u201ck\u00f6k basti kili\u015f\u201d ve \u201ccuvazga keti\u015f\u201d gibi fiziksel cezalar verebilir. Bu cezalar\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131 \u201ccuvazga keti\u015f\u201d cezas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">4. Edebiyat ve Sanat<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u201cOttuz O\u011ful\u201d me\u015frebinde halk edebiyat\u0131n\u0131n nerdeyse b\u00fct\u00fcn t\u00fcr ve \u015fekillerine ve k\u00f6y seyirlik oyunlar\u0131na rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eiir s\u00f6yleme, cenkname ve k\u0131ssa anlatma, f\u0131kra anlatma ve seyirlik oyunlar sergileme bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ak\u00e7ak (f\u0131kra): \u0130nsanlar\u0131 g\u00fcld\u00fcrmek maksad\u0131yla anlat\u0131lan f\u0131kralara verilen isimdir. \u0130li b\u00f6lgesindeki Uygurlar komik ve \u015fakac\u0131 olup g\u00fcndelik ya\u015famlar\u0131nda da bu \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterirler. Uzunca bir tarihi ge\u00e7mi\u015fe sahip olan bu b\u00f6lge insanlar\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131ndaki n\u00fcktedan konu\u015fmalar\u0131 tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde geli\u015ferek edebi bir sanat halini alm\u0131\u015f ve me\u015freplerin de \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biri olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yumur \u00e7ak\u00e7ak (n\u00fckteli \u015fakalar): Bu \u015fakalar\u0131n herhangi bir s\u00f6yleni\u015f zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 yoktur. Yumur \u00e7ak\u00e7aklar\u0131n\u0131n me\u015frepteki ki\u015fileri g\u00fcld\u00fcrme, e\u011flendirme ve ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irme \u00f6zellikleri vard\u0131r.<\/p>\n<p>Sanatsal a\u00e7\u0131dan me\u015frepler \u00f6nemli bir yere sahip olup Uygurlar\u0131n dini inan\u0131\u015flar\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fip geli\u015ferek sanatsal bir form halini alm\u0131\u015ft\u0131r. 1985\u2019te Gulca il\u00e7esi Ara \u00d6ste\u00f1 kasabas\u0131ndaki bir me\u015frebe kat\u0131lan Merkezi Sanat Enstit\u00fcs\u00fc dans ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 me\u015frepleri g\u00f6zlemledikten sonra \u201cMe\u015frep do\u011fal bir \u015fark\u0131 ve dans sahnesi ve okuludur. Uygurlarda dans ve \u015fark\u0131 herkes taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak bilinmektedir.\u201d demi\u015flerdir. Bu sebeple Uygurlarda dans ve \u015fark\u0131-t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn yayg\u0131n olmas\u0131, me\u015freplerin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Uygurlarda co\u011frafi ve b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar me\u015frep, dans ve \u015fark\u0131lar\u0131 da \u00e7e\u015fitlendirmektedir. \u00d6rne\u011fin; Dolan me\u015frebinde kad\u0131n ve erkekler birlikte dans ederken \u201cOttuz O\u011ful\u201d me\u015frebinde erkek yaln\u0131z ya da bir ba\u015fka erkekle oyunu icra etmektedir.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>5. Me\u015frebin Amac\u0131 ve \u0130\u015flevi<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u201cOttuz O\u011ful\u201d me\u015frebi bir yandan e\u011flenme ve ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irme i\u015flevini yerine getirip me\u015frebin d\u00fczenini hedeflerken bir yandan da geleneksel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn aktar\u0131lmas\u0131, \u00f6rf ve adetlerin korunmas\u0131, sosyal ya\u015fam\u0131n d\u00fczenlenmesi ve \u00e7ocuk terbiyesi gibi hususlarda \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Bu sebeple nesilden nesle devam eden me\u015frep k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn tarihi ve toplumsal ya\u015famdaki \u00f6nemi hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">6. \u0130li B\u00f6lgesindeki \u201cOttuz O\u011ful\u201d Me\u015frebi \u0130\u00e7in Yap\u0131lmas\u0131 Gerekenler<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u201cMe\u015frebin tatl\u0131 \u00e7ay\u0131, ac\u0131 daya\u011f\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcnde ifade edildi\u011fi gibi me\u015frebin kat\u0131 kural ve kaideleri vard\u0131r. Me\u015frep kurallar\u0131 kanunlara uygunluk g\u00f6stermelidir. Toplumsal d\u00fczene uymayan hususlar\u0131 d\u00fczeltmeyi asli vazifesi olarak g\u00f6rmelidir. Me\u015frebin d\u00fczenlenmesi i\u00e7in uygun mek\u00e2n ve zaman\u0131n belirlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">A\u00e7\u0131klamalar:<\/span><\/strong><\/p>\n<p>1 Baca\u011f\u0131n birini dizden k\u0131r\u0131p di\u011ferini alt\u0131na alacak \u015fekilde yerde oturmak.<br \/>\n2 Her iki baca\u011f\u0131 dizden k\u0131rarak alt\u0131na alacak \u015fekilde oturmak.<br \/>\n3 Samsa: Hamurun i\u00e7erisine ya\u011fl\u0131 et, so\u011fan ve baharat\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p po\u011fa\u00e7a b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne getirilerek tand\u0131rda<br \/>\npi\u015firilmesiyle yap\u0131lan bir t\u00fcr hamur i\u015fi yiyecek olup samsan\u0131n pi\u015firilmesinde tand\u0131ra hamurun yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hareketini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak \u015fekilde mecaz anlama b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr ve me\u015freplerde \u201ctokat atmak\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>4 Ceza verilecek ki\u015fi duvar\u0131n \u00f6n\u00fcnde kollar\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde durdurulur, kar\u015f\u0131s\u0131ndan su d\u00f6k\u00fcp \u0131slat\u0131l\u0131r ve duvara<br \/>\nv\u00fccudunun sureti \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<br \/>\n5 Ceza verilecek ki\u015fi yere s\u0131rt\u00fcst\u00fc yat\u0131r\u0131l\u0131r ve hafif \u015fekilde g\u00f6be\u011fine ayakla bast\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n6 \u0130nsan ve hayvanlar\u0131 komik bir \u015fekilde taklit etmek suretiyle oynanan bir oyun.<br \/>\n7 N\u00fcktedan ki\u015filer taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen komik bir oyun.<br \/>\n8 Duvar\u0131 \u00f6pt\u00fcrme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Memtili TAH\u0130R Aktaran: Wusiman TUERDE \u00d6zet Me\u015frepler Uygur folklorunun hemen hemen t\u00fcm unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131m\u0131zdan birisidir. Toplum bireylerinin ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irmesini, ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fcklere sayg\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklere sevgi, edep, ahlak, payla\u015f\u0131m, adalet ve t\u00f6relere itaat gibi sosyal de\u011ferleri \u00f6\u011frenip benimsemelerini sa\u011flar. Yap\u0131 ve i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan Anadolu sahas\u0131ndaki s\u0131ra\/yaren geceleri ile benzerlik g\u00f6sterir. Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-4236","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4238,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4236\/revisions\/4238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}