
{"id":3745,"date":"2020-02-05T13:14:22","date_gmt":"2020-02-05T10:14:22","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3745"},"modified":"2020-02-05T13:14:40","modified_gmt":"2020-02-05T10:14:40","slug":"uygurlara-cin-iskencesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3745","title":{"rendered":"UYGURLARA \u00c7\u0130N \u0130\u015eKENCES\u0130"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3747\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677.jpg 1600w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677-400x225.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677-768x432.jpg 768w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/skynews-china-uighur-vocational-skills_4573677-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"yazarbaslik\"><strong>TAHS\u0130N \u00c7AYIRO\u011eLU; 2 \u015eubat 2020<\/strong><\/p>\n<p class=\"yazarbaslik\">i\u015fgale u\u011frayan Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in zulm\u00fc alt\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r. \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 asimilasyon politikas\u0131 so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle 1980 sonras\u0131ndademografik yap\u0131yla oynamak ve buradaki n\u00fcfus dengesini kendi lehine de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in bilin\u00e7li bir isk\u00e2n politikas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte buna kar\u015f\u0131 direnen Uygurlar\u0131n efsanevi lideri 1901\u2019de Ka\u015fgar\u2019da do\u011fdu. 1926\u2019da terc\u00fcman olarak konsolosluklarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra 1932\u2019de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a d\u00f6nerek, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1947\u2019de \u00c7in\u2019e ba\u011fl\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan Eyalet\u2019inde genel sekreterlik yapm\u0131\u015f, ancak k\u0131sa s\u00fcre sonra tasfiye edilmi\u015ftir. \u00c7in Halk Cumhuriyeti kurulunca 1949\u2019da \u00c7in\u2019den ayr\u0131lm\u0131\u015f ve 1954\u2019te de T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015ferek, Do\u011fu T\u00fcrkistan G\u00f6\u00e7menler Vakf\u0131\u2019n\u0131 kurmu\u015ftur. 1995\u2019te \u0130stanbul\u2019da vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1990 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan \u201cSert Vuru\u015f\u201d kampanyalar\u0131, Sincan b\u00f6lgesinde ya\u015fanacak zul\u00fcmlere yasal zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. 11 Eyl\u00fcl 2001 sonras\u0131\u201cTer\u00f6rizme Kar\u015f\u0131 K\u00fcresel M\u00fccadele\u201d bahanesiyle Sincan\u2019da faaliyet g\u00f6steren \u00f6rg\u00fctlere ter\u00f6rist yaftas\u0131 vurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>2009\u2019ten sonra k\u00fclt\u00fcrel ve dinsel k\u0131s\u0131tlamalar ve bask\u0131lar art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a02014\u2019ten itibaren de \u201cTer\u00f6re Kar\u015f\u0131 Halk M\u00fccadelesi&#8217; ad\u0131 alt\u0131nda yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 2017\u2019den beriSincan b\u00f6lgesinde \u00e7o\u011funlu\u011fu Uygur olan M\u00fcsl\u00fcmanlara bask\u0131 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sakal b\u0131rakmak, pe\u00e7e ya da ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak, namaz k\u0131lmak, oru\u00e7 tutmak, alkol almamak, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelere gitmek,Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili ya da \u0130slami kitaplar bulundurmak, k\u00fclt\u00fcrel veya dini aidiyetin sergilenmesi \u201ca\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u201d kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p>Demografik yap\u0131yla da oynayan \u00c7in Hak Cumhuriyeti, \u00f6zellikle Han \u00c7inlilerini b\u00f6lgeye yerle\u015ftirerek, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6zellikle Ka\u015fgar\u2019da bulunan tarihi ve dini yap\u0131lar y\u0131k\u0131larak, tarihi ba\u011f silinmek istenilmektedir.<\/p>\n<p>BM\u00a0Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 Komitesi, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ni, Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131 hi\u00e7bir insan hakk\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 kitlesel toplama kamplar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekle su\u00e7lamaktad\u0131r. Avrupa Parlamentosu, Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc ve \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme Komitesi \u00e7ok say\u0131da Uygurlu ayd\u0131n ve bilim insan\u0131ndan haber al\u0131namad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz TheGuardian Gazetesi de, 2016 il\u00e2 2018 y\u0131llar\u0131nda Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nde aralar\u0131nda y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k cami ve t\u00fcrbelerin de bulundu\u011fu 33 dini yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 arenada ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm tepkilere ra\u011fmen, bask\u0131 ve \u015fiddete dayal\u0131 politika y\u00fcr\u00fct\u00fclen Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygurlar ikinci s\u0131n\u0131f vatanda\u015f konumundad\u0131r. Bunun yan\u0131nda her y\u0131l\u00a0Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fcnde yap\u0131lan\u00a0\u201cN\u00fckleer Silah Denemesi\u201d\u00a0 de, Uygurlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Uygur k\u0131zlar\u0131n\u0131n zorla al\u0131n\u0131p \u00c7in\u2019in i\u00e7lerine g\u00f6t\u00fcrerek, gayr-\u0131 ahlaki sahalarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da ba\u015fka bir sorundur. Zorla yapt\u0131r\u0131lan k\u00fcrtaj\u00a0uygulamalar\u0131 da insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir durum oldu\u011fu gibi, demografik yap\u0131y\u0131 da hedef almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7inli yetkililer taraf\u0131ndan \u201ce\u011fitim yoluyla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme,\u00a0rehabilitasyon ya da mesleki e\u011fitim\u201d merkezleri olarak adland\u0131r\u0131lan siyasi toplanma kamplar\u0131nda bir milyon Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu\u011fu ve bunlar\u0131n zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n<p>Kom\u00fcnist Parti\u2019ye yak\u0131n ki\u015filer taraf\u0131ndan fi\u015flenen ve g\u00f6zalt\u0131nda tutulan ki\u015filer yarg\u0131lanmamakta ve avukatlar\u0131 dahil kimseyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemektedir.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da tutuklanan ve g\u00f6zden kaybolan insan say\u0131s\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne artmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7in Halk Cumhuriyeti, b\u00f6lgeden d\u0131\u015far\u0131ya haber ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc s\u0131zmas\u0131n\u0131 da engellemektedir.<\/p>\n<p>Kaynak: Hedef Halk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TAHS\u0130N \u00c7AYIRO\u011eLU; 2 \u015eubat 2020 i\u015fgale u\u011frayan Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in zulm\u00fc alt\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r. \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 asimilasyon politikas\u0131 so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131nda h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1980 sonras\u0131ndademografik yap\u0131yla oynamak ve buradaki n\u00fcfus dengesini kendi lehine de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in bilin\u00e7li bir isk\u00e2n politikas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. \u0130\u015fte buna kar\u015f\u0131 direnen Uygurlar\u0131n efsanevi lideri 1901\u2019de Ka\u015fgar\u2019da do\u011fdu. 1926\u2019da terc\u00fcman olarak konsolosluklarda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3745","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cinin-uygur-politikasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3749,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3745\/revisions\/3749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}