
{"id":3241,"date":"2019-08-22T17:33:20","date_gmt":"2019-08-22T14:33:20","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3241"},"modified":"2019-08-22T17:33:20","modified_gmt":"2019-08-22T14:33:20","slug":"alman-serbest-arastirmaci-adrian-zenz-cinde-hapsedilen-uygurlarin-kaderini-tum-dunyaya-nasil-ilan-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3241","title":{"rendered":"Alman serbest ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Adrian Zenz, \u00c7in&#8217;de hapsedilen Uygurlar\u0131n kaderini t\u00fcm d\u00fcnyaya nas\u0131l ilan etti?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3242\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/adrian_zenz.jpg\" alt=\"\" width=\"911\" height=\"607\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/adrian_zenz.jpg 659w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/adrian_zenz-400x266.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 911px) 100vw, 911px\" \/><\/p>\n<p>Avrupa K\u00fclt\u00fcr ve Teoloji Okulu&#8217;ndaki sosyal ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Adrian Zenz, Sincan&#8217;daki yeniden e\u011fitim kamplar\u0131 sistemine derinlemesine bir bak\u0131\u015f sunan ilk ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan biriydi.<\/p>\n<p><strong class=\"klink\">\u00c7in<\/strong>\u00a0h\u00fck\u00fcmetinin\u00a0Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131n ge\u00e7mi\u015fini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc unutturmak i\u00e7in Sincan \u00d6zerk B\u00f6lgesi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede\u00a0<strong class=\"klink\">Uygur<\/strong>\u00a0T\u00fcrk\u00fc\u00a0<strong class=\"klink\">M\u00fcsl\u00fcman<\/strong>lar\u0131 yeniden e\u011fitim\u00a0<strong class=\"klink\">kamp<\/strong>\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda asimile kamplar\u0131na yerle\u015ftirmesi k\u0131sa bir zaman \u00f6nce d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine girdi. D\u00fcnyaya kamplarda olup biteni aktaran isim ise\u00a0Avrupa K\u00fclt\u00fcr ve Teoloji Okulu&#8217;ndaki sosyal ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi ve bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde serbest \u00e7al\u0131\u015fan\u00a0olan Alman uyruklu\u00a0<strong class=\"klink\">Adrian Zenz<\/strong>.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130lgin\u00e7 veri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131&#8221; ile kendini ara\u015ft\u0131rmac\u0131, analist olarak literat\u00fcre sokan\u00a0Zenz, \u00c7in&#8217;de\u00a0kimsenin giremedi\u011fi dosyalara girip s\u0131r gibi saklanan dosyalar\u0131 ibraz etti.<\/p>\n<p>Neredeyse hi\u00e7 bir yerde yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlanmam\u0131\u015f bireysel ara\u015ft\u0131rmac\u0131\u00a0serbest \u00e7al\u0131\u015fan Zenz,\u00a0s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri ile\u00a0d\u00fcnyada ilgi uyand\u0131rd\u0131. \u00d6rne\u011fin, Tibet&#8217;teki g\u00fcvenlik personelinin i\u015f ilanlar\u0131n\u0131 analiz etti, Tibetlilerin kendi kendine immolasyonu hakk\u0131ndaki verilere k\u0131yasla ve \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin bask\u0131 politikas\u0131 hakk\u0131nda bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>Yine bu adam bug\u00fcn Washington, Br\u00fcksel ve Berlin&#8217;de d\u0131\u015f politikac\u0131lar\u0131n kula\u011f\u0131na sahip. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan toplad\u0131\u011f\u0131\u00a0bulgular\u0131n\u0131 Beyaz Saray&#8217;a sundu. Bug\u00fcn bir konuda bir \u015feyler yazarsa, Avrupa&#8217;n\u0131n her yerinden r\u00f6portaj talepleri al\u0131r. \u201cTuhaf veri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u201d, izole edilmi\u015f Sincan&#8217;daki M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar\u0131n temel bask\u0131 kaynaklar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<h3><strong>Zenz&#8217;in en \u00f6nemli bilgi sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 elbette \u00c7in devletinin kendisi<\/strong><\/h3>\n<p>Her \u015fey bir say\u0131 ile ba\u015flad\u0131: bir milyon. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131nda, Sincan&#8217;daki yeniden e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n bir analizini yay\u0131nlad\u0131. Bu t\u00fcr kamplar\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in devlet ihalelerine dayanarak, \u201cmuhtemelen en az birka\u00e7 y\u00fcz bin ve muhtemelen bir milyonun \u00fczerinde bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yeniden e\u011fitim merkezlerine yerle\u015ftirildi\u011fi ya da yerle\u015ftirildi\u011fi\u201d sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. O zamana kadar kamplarla ilgili hi\u00e7bir \u015fey bilinmiyordu. Bilgilerin \u00e7o\u011fu anekdotlar ve bireysel a\u00e7\u0131klamalard\u0131. Bask\u0131 \u00f6l\u00e7e\u011finin somut bir kan\u0131t\u0131 yoktu. Adrian Zenz ispat etti. Her ne kadar kendi tahminini &#8220;spek\u00fclatif&#8221; olarak tan\u0131mlad\u0131 ise de, siyasi sembolik g\u00fcce sahip bir say\u0131 olan &#8220;bir milyon&#8221; \u015fimdi d\u00fcnya bas\u0131n\u0131ndayd\u0131. Konuyu uluslararas\u0131 medyan\u0131n \u00f6n sayfalar\u0131na getirdi ve sonunda Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan konu g\u00fcndeme getirildi. Zenz&#8217;in makalesinin yay\u0131nlanmas\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay sonra, Birle\u015fmi\u015f Milletler Cenevre&#8217;deki Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na Kar\u015f\u0131 Komite ba\u015fkan\u0131, bir milyon M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131n Sincan&#8217;da e\u011fitim kamplar\u0131nda tutuldu\u011funa dair\u00a0&#8220;g\u00fcvenilir raporlar&#8221; oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. O andan itibaren, &#8220;BM bilgisine&#8221; g\u00f6re durum b\u00f6yle oldu. Ancak as\u0131l kaynak Zenz idi.<\/p>\n<p>Rapor yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131\u00a0zaman, \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti kategorik olarak bu t\u00fcr kamplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti. Ancak Zenz, internet \u00fczerinden \u00c7in&#8217;in az bilinen\u00a0uzak k\u00f6\u015felerinde ke\u015ffetti\u011fi h\u00fck\u00fcmet belgelerinde &#8220;e\u011fitim yoluyla yeniden e\u011fitim&#8221; ad\u0131 verilen resmi bir politikan\u0131n i\u015faretleri oldu\u011funu buldu. Hatta bir belgede &#8220;xinao&#8221; terimini bile buldu &#8211; kelime\u00a0tam anlam\u0131yla: beyin y\u0131kama. Zenz, &#8220;Elbette ara\u015ft\u0131rmam \u00e7ok g\u00fczeldi&#8221; diyor. Sincan\u2019\u0131n birka\u00e7 y\u0131l boyunca \u00e7e\u015fitli beyin y\u0131kama bi\u00e7imleriyle deneyler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimde yararlar\u0131 hakk\u0131nda canl\u0131 bir tart\u0131\u015fma oldu\u011funu g\u00f6sterebildi. Yeniden e\u011fitim kamplar\u0131 sistemi hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00f6kten d\u00fc\u015fmedi.<\/p>\n<p>Ancak, neden devlet s\u0131rlar\u0131 gibi masum ger\u00e7ekleri bile koruyan \u00c7in devleti ve parti ayg\u0131t\u0131 b\u00f6yle bir bilgiyi if\u015fa ediyor? Zenz, bunlar\u0131 yerel topluluklar\u0131n web sitelerinde ve belgelerin patlay\u0131c\u0131 niteli\u011finin bile fark\u0131nda olmayabilecek web sitelerinde bulur. Ek olarak: \u201cBunu, h\u00fck\u00fcmetin gittik\u00e7e daha fazla dok\u00fcmantasyon gereksinimine sahip oldu\u011fu yolsuzlukla m\u00fccadeleye bor\u00e7luyuz\u201d dedi. S\u00f6z\u00fc edilen yeniden e\u011fitim kamplar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan ihalelerde, dolulukla ilgili sonu\u00e7 \u00e7\u0131kartan yatak odalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131nt\u0131 bulunmaktad\u0131r. Benzer \u015fekilde, yiyecek rasyonlar\u0131n\u0131n verilmesi i\u00e7in ihaleler. Ve sonra Zenz, hala &#8220;daha derine bakmam i\u00e7in yorum yapmad\u0131\u011f\u0131m y\u00f6ntemler ve p\u00fcf noktalar\u0131 oldu\u011funu&#8221; s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Zenz bir sinolog de\u011fil\u00a0(Sinoloji, yakla\u015f\u0131k 3000 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip \u00c7in uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, d\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn\u00fcyle ara\u015ft\u0131ran bir bilim dal\u0131d\u0131r). Bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde serbest \u00e7al\u0131\u015fan olarak ge\u00e7imini sa\u011flad\u0131. Kendisinin yan\u0131 s\u0131ra \u00c7in dili ve yaz\u0131lar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011fretti\u011fi bilgisi veriliyor. \u0130\u015fletme okudu ve doktoras\u0131n\u0131 Cambridge&#8217;de antropoloji dal\u0131nda yapt\u0131. Zenz, \u201cHi\u00e7bir \u00e7ekmeceye s\u0131\u011fm\u0131yorum ve bu \u015fimdi b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131m\u201d diyor. Doktora tezi i\u00e7in 2006-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Qinghai eyaletinde bulunan Tibetlilerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. O zamandan beri \u00c7in az\u0131nl\u0131k politikas\u0131n\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve yerel yetkilileri d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imini biliyor. 2007&#8217;de bir kez Sincan&#8217;\u0131 turist olarak ziyaret etti. Yak\u0131n zamana kadar, Zenz\u2019in kendisinin \u201cegzotik kurum\u201d dedi\u011fi \u00fcnl\u00fc bir kurum olan Baden-W\u00fcrttemberg\u2019deki Korntal kasabas\u0131ndaki D\u00fcnya Misyon Akademisi\u2019nde metodoloji \u00f6\u011fretti. Orada \u015f\u00fcpheli bir adam olmazd\u0131. Ya da belki sadece orada.<\/p>\n<p>Zenz\u2019in \u00c7in \u0130nternet\u2019ini Budistler ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u2019\u0131n y\u0131llarca bast\u0131rmas\u0131yla ilgili ipu\u00e7lar\u0131 i\u00e7in arama\u00a0\u0131srar\u0131, kendi hesab\u0131na, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar hi\u00e7 kimse ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in para \u00f6demiyor, bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kendisinin derinden dindar oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fiyle ilgili oldu\u011fu iddia ediliyor. Zenz, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir milyonluk aktivistlerin aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve politik bir manzaraya girece\u011fini biliyordu.<\/p>\n<p>Sincan&#8217;daki durumun de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma idi, \u00e7\u00fcnk\u00fc neredeyse hi\u00e7 kimse b\u00f6lgeden ka\u00e7makta ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. D\u0131\u015far\u0131dan telefon, internet veya mektupla ileti\u015fim art\u0131k yok. Sincan&#8217;daki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n tehlikesinden dolay\u0131 neredeyse imkans\u0131z. Zenz, bir keresinde, 2018&#8217;de Avrupa&#8217;ya bir i\u015f gezisinde olan bir Han \u00c7iniyle temasa ge\u00e7ti\u011fini belirtti. Veri s\u0131zd\u0131r\u0131yordu. Fakat bug\u00fcn b\u00f6yle bir \u015fey yok. \u00c7ok tehlikeli.<\/p>\n<p>Bu arada, Zenz kendi g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda endi\u015felenmeye ba\u015flad\u0131. Aileden dolay\u0131 yak\u0131n zamanda Amerika&#8217;ya ta\u015f\u0131nmak istiyor. Orada zaten ki\u015fisel korunma istedi. Bu tuhaf bir istek de\u011fil. Yeni Zelandal\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Anne-Marie Brady, 2017&#8217;de Kom\u00fcnist Parti&#8217;nin etkisi \u00fczerine bir bildiri yay\u0131nlad\u0131ktan sonra sistematik olarak tehdit edildi. Tehdit edici mektuplar ald\u0131. Birka\u00e7 kez evine, garaj\u0131na ve ofisine girildi. Arabas\u0131n\u0131n lastiklerindeki hava indirildi. Zenz olay\u0131 biliyor, ancak yak\u0131n zamana kadar rahats\u0131z edilmemi\u015fti.<\/p>\n<p>Zenz, yeniden e\u011fitim kamplar\u0131n\u0131n Sincan&#8217;daki sistematik bir asimilasyon politikas\u0131n\u0131n sadece ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yor. H\u00fck\u00fcmet belgelerinde\u00a0buldu\u011fu bilgiler, M\u00fcsl\u00fcman toplumunun gelecek nesillerini\u00a0k\u00fclt\u00fcrel ve dini kimli\u011finden mahrum b\u0131rakmak i\u00e7in tasarlanan &#8220;toplam \u015fema&#8221; n\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131 belgeler. Resmi jargonun s\u00f6yledi\u011fi ise, yetimhaneler ve g\u00fcnl\u00fck bak\u0131m merkezlerinde, ebeveynlerinin her ikisi de kampta oldu\u011fu i\u00e7in gerde kalan \u00e7ocuklar\u0131n \u201cresmi partinin ve h\u00fck\u00fcmetin sevgi dolu bak\u0131m\u0131nda mutlu bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcd\u00fcler. Serbest b\u0131rak\u0131lan kamptaki mahkumlar,\u00a0&#8220;fazla&#8221; k\u0131rsal sakinlerin bulundu\u011fu fabrikalarda\u00a0zorla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalacakt\u0131.<\/p>\n<p>Zenz, &#8220;Belgeler a\u00e7\u0131k\u00e7a her \u015feyin finanse edildi\u011fini, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor&#8221; diyor. A\u00e7\u0131klanan y\u00f6ntemlerin \u00e7o\u011fu, \u00c7in&#8217;in di\u011fer b\u00f6lgelerde yoksullukla m\u00fccadele ve n\u00fcfuslar\u0131 kontrol etmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131na benzer. Zenz, &#8220;Genel programdan haberdar oldu\u011fumda, birka\u00e7 derin nefes ald\u0131m ve \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edemedim&#8221; diyor.<\/p>\n<p><strong>KAYNAK: D\u00fcnya B\u00fclteni<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa K\u00fclt\u00fcr ve Teoloji Okulu&#8217;ndaki sosyal ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Adrian Zenz, Sincan&#8217;daki yeniden e\u011fitim kamplar\u0131 sistemine derinlemesine bir bak\u0131\u015f sunan ilk ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan biriydi. \u00c7in\u00a0h\u00fck\u00fcmetinin\u00a0Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131n ge\u00e7mi\u015fini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc unutturmak i\u00e7in Sincan \u00d6zerk B\u00f6lgesi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede\u00a0Uygur\u00a0T\u00fcrk\u00fc\u00a0M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yeniden e\u011fitim\u00a0kamp\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda asimile kamplar\u0131na yerle\u015ftirmesi k\u0131sa bir zaman \u00f6nce d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine girdi. D\u00fcnyaya kamplarda olup [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cinin-uygur-politikasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3241"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3243,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3241\/revisions\/3243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}