{"id":316,"date":"2013-05-08T10:18:51","date_gmt":"2013-05-08T07:18:51","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=316"},"modified":"2017-05-15T22:16:43","modified_gmt":"2017-05-15T19:16:43","slug":"akupunkturun-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=316","title":{"rendered":"Akupunkturun Tarihi"},"content":{"rendered":"

\"uygurlar\"<\/a>Dr.Yusuf Ziya LEVENTO\u011eLU<\/p>\n

Akupunktur\u00a0 Hekimi<\/p>\n

1.1.\u00a0\u00a0\u00a0 Akupunkturun Uzak Tarihi<\/b><\/p>\n

Akupunktur T\u00fcrk icad\u0131 bir tedavi \u015feklidir. \u00d6nce T\u00fcrkler bu tedavi \u015feklini ke\u015ffetmi\u015flerdir. \u00c7inliler ise daha sonra \u00f6\u011frenip geli\u015fmesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Akupunkturun yakla\u015f\u0131k 5300 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir.\u00a0\u0130\u00e7 Mo\u011folistan’da Duo Lun Qi harabelerinde, 1963\u00a0y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131larda, ta\u015f i\u011fne bulunmu\u015ftur. Arkeologlar ve t\u0131p tarihi uzmanlar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 4 bin y\u0131l \u00f6ncelerine ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen,\u00a0ye\u015fim ta\u015f\u0131ndan yontulmu\u015f ve u\u00e7lar\u0131 sivriltilmi\u015f ta\u015f i\u011fnenin\u00a0ilk akupunktur i\u011fnesi”Bianshi”\u00a0oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinde birle\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n

Yap\u0131lan incelemelerde\u00a0bu ta\u015f i\u011fne \u00fczerinde bulunan yaz\u0131lar\u0131n, eski Uygur T\u00fcrklerine ait oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.\u00a0Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Turfan \u015eehrinin yak\u0131nlar\u0131ndaki\u00a0Eski Uygur ba\u015fkenti olan \u0130dikutkasabas\u0131nda,\u00a0Uygur harfleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f, v\u00fccuttaki akupunktur noktalar\u0131n\u0131 g\u00f6steren yaz\u0131tlar\u00a0bulunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca\u00a0M.S. 50. y\u0131la ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen 2 bronz heykel de\u00a0bu konudaki iddialar\u0131 desteklemektedir.
\nBu 2 bronz heykelin, \u00c7inlilerden daha \u00e7ok Uygur T\u00fcrklerine benzemesi\u00a0ve o d\u00f6nemde\u00a0bronz\u2019a \u015fekil verilebilen tek medeniyetin, Uygur T\u00fcrkleri\u00a0<\/i>olmas\u0131, akupunkturun ilk olarak Uygur T\u00fcrklerince uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fitiminin verildi\u011finin kan\u0131t\u0131d\u0131r. Bu 2 bronz heykel, \u201cPekin Geleneksel \u00c7in T\u0131bb\u0131 Koleji, \u00c7in T\u0131p Tarihi M\u00fczesi\u2019nde\u201d sergilenmektedir. Bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Uygur T\u00fcrklerinden Arkeolog Kurban Veli ve Dr. Nimet Re\u015fidi’dir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca; 1991 y\u0131l\u0131nda Alp da\u011flar\u0131n\u0131n \u0130talya- Avusturya s\u0131n\u0131r\u0131nda 5300 sene \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tespit edilen \u00d6tzi \/ Buz adam diye adland\u0131r\u0131lan bir ceset bulunmu\u015ftur. Buz adam\u0131n \u00fczerinde 47 tane d\u00f6vme tespit edilmi\u015ftir. Yap\u0131lan incelemelerde eklemlerinde problem oldu\u011fu tespit edilen buz adam\u0131n d\u00f6vmeleri eklem tedavisinde kullan\u0131lan v\u00fccut akupunktur noktalar\u0131na denk d\u00fc\u015ferken bu d\u00f6vmeler T\u00fcrk motifleri \u015feklinde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u0130bn-i Sina,\u00a0\u00a0akupunkturda \u00f6nemli bir yer tutan v\u00fccuttaki enerji kanallar\u0131 veya meridyenlerden bahsetmi\u015f ve akupunktur te\u015fhisinde kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130bn-i Sina, hastaland\u0131\u011f\u0131nda kendisini, son g\u00fcnlerine kadar kemik i\u011fnelerle tedavi etmi\u015ftir.<\/p>\n

1465\u2019te \u015eerafettin Sabuncuo\u011flu\u2019nun Fatih Sultan Mehmet\u2019e hediye etti\u011fi kitab\u0131nda baz\u0131 akupunktur noktalar\u0131n\u0131 (P6 ve Lu9)\u00a0resmetmi\u015ftir. Memleketi olan Amasya\u2019da, kas spazmlar\u0131na\u00a0tavuk kemi\u011finden i\u011fnelerkullan\u0131larak tedavi etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bug\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015f en eski kaynak, M\u00d6 200 y\u0131l\u0131nda \u00c7in kitab\u0131\u00a0Huang Di Nei Jing’in yazd\u0131\u011f\u0131 “Sar\u0131 \u0130mparator\u2019un \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Klasi\u011fi”\u00a0kitab\u0131d\u0131r. Bu kitapta 282 akupunktur noktas\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda ilk kez Uygur T\u00fcrkleri kaynaklar\u0131nda yer alan Tao\u2019cu felsefeden bahseder. Birbiri ile uyumlu ama z\u0131t olarak \u00e7al\u0131\u015fan iki farkl\u0131 enerji;\u00a0Yin ve Yang\u0131, Be\u015f element, organ ve meridyen Sistemini anlat\u0131r. Bug\u00fcn bile ge\u00e7erlili\u011fini koruyan bilgiler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Sar\u0131 \u0130mparator:\u00a0Huang Di Nei Jing\u00a0Suitang hanedanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde (581\u2013960) Geleneksel \u00c7in T\u0131bb\u0131 (G\u00c7T)\u2019n\u0131n en \u00f6nemli te\u015fhis metotlar\u0131ndan olan\u00a0\u201cnab\u0131z bakma\u201d\u00a0teknikleri geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Ming hanedan\u0131 zaman\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan akupunkturist Yang Jizhou\u00a01601’de “Akupunktur ve Moksibasyonun \u00d6zeti” adl\u0131 eseri yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitap yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6nemli bir referans kitap olarak i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nMing hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son d\u00f6nemlerinde (17. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren) akupunktur geleneksel bir metot olmas\u0131 sebebiyle ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da etkisiyle k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeye ve unutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1.2.\u00a0\u00a0\u00a0 Akupunkturun Yak\u0131n Tarihi<\/b><\/p>\n

Akupunkturun bug\u00fcne kadar ya\u015famas\u0131 ve t\u00fcm d\u00fcnyada kabul g\u00f6rmesi hi\u00e7 de kolay olmam\u0131\u015ft\u0131r. Dayand\u0131\u011f\u0131 felsefe gere\u011fince, 1864\u2019de \u00c7in\u2019de akupunktur \u00f6zellikle sarayda yasaklanm\u0131\u015f, ancak halk aras\u0131nda ya\u015famaya devam etmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i Devrimi s\u0131ras\u0131nda bir kez daha di\u011fer bilimlerle birlikte sekteye u\u011frayan akupunktur, 1944\u2019te Mao\u2019nun ge\u00e7meyen ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na akupunkturla \u015fifa bulmas\u0131 sonras\u0131 yeniden g\u00f6zde olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde,\u00a0\u00a0\u00c7in T\u0131bb\u0131 ve ila\u00e7 bilimi yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve akupunktur yine eski pop\u00fclaritesine kavu\u015fmu\u015ftur. Akupunktur ve anestezi alan\u0131nda yeni ba\u015far\u0131lara imza at\u0131lm\u0131\u015f ve akupunktur i\u011fneleri ile a\u011fr\u0131 dindirmede yarat\u0131c\u0131 geli\u015fmeler kaydedilmi\u015ftir. Geleneksel \u00c7in T\u0131bb\u0131 son 30\u201340 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ak\u0131lc\u0131 politikalarla de\u011ferine tekrar kavu\u015fmu\u015f ve t\u00fcm d\u00fcnya bilim \u00e7evrelerinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Akupunkturun Avrupa\u2019da tan\u0131nmaya ba\u015flamas\u0131 ise 15. y\u00fczy\u0131la kadar uzanmakla birlikte 17.y\u00fczy\u0131lda \u00f6zellikle cizvit misyonerleri do\u011fuda \u00f6\u011frendiklerini ve g\u00f6zlemlerini Avrupa’ya aktarm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a01637\u2019de Portekizli Dr. Zaratus Lusitanus,\u00a0<\/b>kulakta bir noktan\u0131n koterizasyonu ile siatalji\u00a0<\/b>tedavi edildi\u011fini belirtmi\u015ftir. \u0130ngiliz William Ten Ryhne ise 1683’de akupunktur \u00fczerine bir kitap yazm\u0131\u015ft\u0131r.
\n18. y\u00fczy\u0131lda Avrupa’da 18 hekimin akupunktur hakk\u0131nda yaz\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlileri Valsalva (1707), Kaempfer (1712\u20131749), Du Halde (1739), Cardonne (1770), Du Jardin (1774) ve Siebold (1781)’dir.\u00a0Valsalva, kitab\u0131nda\u00a0kulakta\u00a0belirli bir alan\u0131 koterize ederek\u00a0di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131\u00a0ge\u00e7irdi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0.
\nM\u00d6 4. y\u00fczy\u0131lda\u00a0Hipokrat\u2019\u0131n, kulak kep\u00e7esinde belli noktalar\u0131 kanatarak\u00a0<\/b>impotans\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, hipertansiyonu\u00a0tedavi etti\u011fini bilinmektedir.<\/p>\n

19.y\u00fczy\u0131lda ise akupunktur \u00fczerinde kitap yazan hekimlerin say\u0131s\u0131 140’a y\u00fckselmi\u015ftir. Bunlar\u0131n en \u00fcnl\u00fcs\u00fc Dr. Berli\u00f6z, \u00fcnl\u00fc kompozit\u00f6r\u00fcn babas\u0131d\u0131r ve kronik hastal\u0131klar ve akupunktur \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 onu otorite haline getirmi\u015ftir.
\n1825’de \u015f\u00f6valye Dr.Sarlandiere elektropunktur hakk\u0131nda \u00e7ok g\u00fczel bir tez yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.
\n1929’da Dr.Ferrey Rolles akupunkturla ilgili Japonca kitaplar\u0131n Frans\u0131zca \u00e7evirileri ile ilgilenmi\u015ftir. Bunlar\u0131 Fransa’n\u0131n eski \u00c7in konsolosu Saurerie de Mourant’dan elde ederek Homeopati Francais isimli dergide yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.
\n1950’lerde Dr. Nakatani Japonya’da temelinde akupunktur prensipleri bulunan\u00a0ryodoraku y\u00f6nteminigeli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

1957 de Fransa’da Dr. Nogier kula\u011f\u0131n ters homunculus \u015feklinde oldu\u011funu ve kulakta b\u00fct\u00fcn v\u00fccut noktalar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu ileri s\u00fcrerek aurik\u00fcloterapiyi geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/b>\u00a0\u00a0Ayn\u0131 d\u00f6nemde \u0130ngiltere’de Sir Henry Head teorileri ile akupunkturu a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Felix Mann yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 akupunktur kitaplar\u0131 ile akupunkturun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ciddi katk\u0131larda bulunmu\u015ftur.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0..
\nBat\u0131da ise akupunktur hak etti\u011fi \u00fcn\u00fcne, 1972 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin Amerikan ba\u015fkan\u0131 Richard Nixon’\u0131n \u00c7in ziyareti sayesinde kavu\u015fmu\u015ftur. Nixon’\u0131n kafilesinde bulunan New York Times muhabiri James Reston ziyaret s\u0131ras\u0131nda rahats\u0131zlanm\u0131\u015f ve kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastanede akut apendisit oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple Reston hemen ameliyata al\u0131nm\u0131\u015f ve apendiksi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ameliyat sonras\u0131 rutin doktor vizitlerinde \u00e7inli doktorlar Reston’un fazlaca kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015fler ve akupunktur ile m\u00fcdahale etmi\u015flerdir. Reston’un akupuktur tedavisi sonras\u0131 a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0131zla kayboldu\u011funu takip eden bas\u0131n mensubu arkada\u015flar\u0131 v\u00fccuda hi\u00e7bir ila\u00e7 vermeden bat\u0131r\u0131lan birka\u00e7 ince i\u011fne ile ameliyat a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0131zla kesilmesine \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015flar ve hemen durumu \u00fclkelerindeki ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 gazetelere iletmi\u015flerdir. Bu konu sadece \u00c7in’de bulunan amerikan heyeti aras\u0131nda hayret uyand\u0131rmay\u0131p ertesi g\u00fcn t\u00fcm amerikan gazetelerinde man\u015fetten yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Akupunkturun amerikan heyetinde bu kadar \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren \u00c7inliler Ba\u015fkan Nixon ve beraberindekileri akupunktur anestezisi ile yapacaklar\u0131 bir kalp ameliyat\u0131n\u0131 izlemek \u00fczere davet etmi\u015flerdir. Planlanan g\u00fcn ve saatte kalp ameliyat\u0131 hi\u00e7bir anestetik madde kullanmadan, sadece akupunktur anestezisi ile ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015flerdir. Anestezinin en zor ameliyatlar\u0131ndan birinin bu \u015fekilde akupunktur yard\u0131m\u0131 ile yap\u0131lmas\u0131na Ba\u015fkan Nixon hayran olmu\u015ftur. Olay amerikan bas\u0131n\u0131nda da geni\u015f yer bulmu\u015ftur. Ba\u015fkan \u00fclkesine d\u00f6ner d\u00f6nmez akupunkturu \u00f6\u011frenmek amac\u0131 ile \u00c7in’e doktorlar g\u00f6ndermi\u015f ve \u00c7in’li akupunktur uzmanlar\u0131n\u0131 \u00fclkesine davet etmi\u015ftir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0.
\nB\u00f6ylece Amerikan ba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00c7in’i ziyareti s\u0131ras\u0131nda bir gazetecinin apandisit olmas\u0131 ile ba\u015flayan hadiseler zinciri, akupunkturun ba\u015fta Amerika olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyada pop\u00fclaritesinin artmas\u0131na ve geni\u015f kullan\u0131m alanlar\u0131 bulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc haliyle \u201cAurik\u00fcloterapi\u201dnin tan\u0131mlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131 ise\u00a0Frans\u0131z Dr.\u00a0<\/b>Paul Nogier\u2019e<\/b>\u00a0bor\u00e7luyuz. 1956\u2019da kulakla fet\u00fcs aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi a\u00e7\u0131klarken;\u00a01969\u2019da RAC\u00a0<\/b>(Refleks auriculo-cardiac)\u00a0<\/b>ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi fenomeni a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. 1976\u2019da Nogier, kulak kep\u00e7esinde 7 ayr\u0131 frekans\u0131; 1980\u2019de Enerji, Fazlar ve Lateralite kavramlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Halen Fransa, Almanya, Avusturya, \u0130talya, \u0130svi\u00e7re, Bel\u00e7ika,\u00a0\u00a0Macaristan, ABD ve Rusya da faaliyet g\u00f6steren akupunktur enstit\u00fcleri ve akademileri t\u0131p \u00e2leminde belirli bir yer bulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

1.3.Kulak Akupunkturunun Tarihi<\/b><\/p>\n

Kulak akupunkturun ilk olarak M\u0131s\u0131rda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u0131s\u0131rl\u0131lar \u00e7ok eski \u00e7a\u011fdan bu yana pek \u00e7ok a\u011fr\u0131da \u00f6zelliklede siyatik a\u011fr\u0131larda antiheliks \u00fczerinde bir yerleri koterize ettikleri bilinmektedir. Eski \u0130ran\u2019da ve M\u0131s\u0131r\u2019da kulak akupunkturu bundan 2000 y\u0131l \u00f6nce a\u011fr\u0131 tedavisinde ve kad\u0131nlar\u0131n korunma metodu olarak yayg\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi belgelerde g\u00f6r\u00fclmektedir. Hatta M.\u00d6. 4 yy Hipokrat\u2019\u0131n kulak kep\u00e7esinde belli yerlere uygulad\u0131\u011f\u0131 aderlazi (kulak kep\u00e7esinin kanat\u0131lmas\u0131 metodu) ile impotans, hipertansiyon ve ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 tedavi etti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yaz\u0131l\u0131 kaynaklar mevcuttur. \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kulak akupunkturuyla\u00a0ilgili \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalar s\u00f6z konusudur. M.\u00d6 1 yy da Huangdi Neijing de kulak akupunkturuyla ilgili bilgiler yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak daha sonralar\u0131 geli\u015ftirilmemi\u015f ve unutulmu\u015ftur.<\/p>\n

Dr. Paul Nogier in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ilk yay\u0131ndan sonra \u00c7inliler tekrardan Kulak akupunkturunu ke\u015ffe \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Dr. Nogier in yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu ilk somatotropi \u00c7inliler taraf\u0131ndan hemen \u00fcstlenilerek herhangi bir de\u011fi\u015fikli\u011fe tabii tutulmaks\u0131z\u0131n \u00f6ylece al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa da kulak kep\u00e7esinin \u00f6nemi 17. yy Hieronymus Bosch un \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu \u2018Garten der L\u00fcste\u2019 Ne\u015fe bah\u00e7eleri ad\u0131 alt\u0131ndaki tablolarda kulak kep\u00e7esinde bulunan baz\u0131 yans\u0131ma noktalar\u0131n\u0131n cinsellik \u00fczerindeki etkileri \u015fematik olarak yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Di\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131nda kulak kep\u00e7esinin \u00e7ene mafsal\u0131na denk d\u00fc\u015fen yere ve antiheliks \u00fczerinde fossa triangularisin alt\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131na siyati\u011fi kulak kep\u00e7esindeki yans\u0131ma yerine koterize etme ise 1637 Portekizli Dr. Zacatus Lusitanus ve 1717 Valvalsa taraf\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda mevcuttur. 1810 senesinde Parmal\u0131 Dr. Ignas Colla antheliksi\u00a0bir ar\u0131 taraf\u0131ndan sokulan bir hastan\u0131n y\u00fcr\u00fcyemedi\u011fini tespit etti\u011fini yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. 1850 y\u0131l\u0131nda Dr. R\u00fclker Cincinati de heliks koterizasyonunun siyati\u011fin tedavisinde kullan\u0131labilece\u011fini belirtmi\u015f ve koterazisyonu bir\u00e7ok hastas\u0131nda uygulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

20. yy ba\u015f\u0131nda siyatik sinir a\u011fr\u0131lar\u0131nda antiheliks \u00fczerinde koterazisayon yap\u0131larak a\u011fr\u0131n\u0131n tedavi edildi\u011fi ise Prof. Dr. Ignas Colla taraf\u0131ndan yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. 1850\u20131857 seneleri aras\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tedavi ve a\u00e7\u0131klamalar, Avrupa ve bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda kulak akupunkturunun uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bir asra yak\u0131n s\u00fcren sessizlik d\u00f6neminden sonra, 1950 ve onu takip eden senelerde kulak akupunkturu, Dr. Paul Nogier ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n katk\u0131lar\u0131yla tekrardan rutine girmi\u015ftir.<\/p>\n

Kulak Akupunkturun bug\u00fcn bu denli yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmas\u0131, ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bulu\u015funu Dr. Nogier\u2019e bor\u00e7luyuz. Kulakta t\u00fcm organlar\u0131n Refleks zonlar\u0131 oldu\u011funu tespit etmi\u015f ve v\u00fccudun kulak kep\u00e7esinde yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Refleks noktalar\u0131 sistemi sayesinde organlarda bulunan herhangi bir hasar\u0131 tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Dr. Nogier bulu\u015funu 1969 y\u0131ll\u0131nda yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu \u2018Lehrbuch der Auriculotherapie\u2019 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle tan\u0131mlamaktad\u0131r:<\/p>\n

“1950 y\u0131ll\u0131nda Lyon yak\u0131nlar\u0131ndaki muayenemde bir ka\u00e7 hastam\u0131n kulak kep\u00e7elerinde skar (koterizasyon yan\u0131\u011f\u0131)\u00a0g\u00f6rd\u00fcm. Bu skarlar benim ilgimi\u00a0uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0Skarlar hakk\u0131nda hastalar\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde siyatikten dolay\u0131 tedavi olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Antiheliksin \u00fcst k\u0131sm\u0131nda fossa triangularis da crus superius ve crus inferius anthelicis aras\u0131na d\u00fc\u015fen bir alan\u0131n koterize edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7ok daha sonralar\u0131 kulak kep\u00e7esinin ta orta \u00e7a\u011fdan beri uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Baz\u0131 organ, fonksiyon hasarlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve tedavi amac\u0131yla kulak kep\u00e7esinin uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmekte oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. O zaman orta \u00e7a\u011fdaki bu geli\u015fmelerde haberim olmad\u0131\u011f\u0131ndan yeni bir \u015feyleri ke\u015fif etti\u011fime inan\u0131yordum. Onun i\u00e7inde her \u015feyi yeniden ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Tedavi edilenleri yak\u0131ndan izliyor ve takip ediyordum.<\/p>\n

Sordu\u011fum t\u00fcm hastalar koterizasyondan sonra a\u011fr\u0131lar\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde (dakikalar ve saatler i\u00e7inde) azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Koterizasyon ile a\u011fr\u0131n\u0131n azalmas\u0131 aras\u0131ndan bir ili\u015fkinin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordum. \u0130\u015fin en ilgin\u00e7 olan yan\u0131 ise, koterizasyonu yapt\u0131ranlar\u0131n hemen hemen hepsi kronik a\u011fr\u0131lar\u0131 olan ve daha \u00f6nce di\u011fer tedavi y\u00f6ntemlerine ba\u015fvuran ancak sonu\u00e7 alamayan hastalard\u0131. Bu durumda sa\u011fl\u0131k \u015fik\u00e2yetleri daha \u00e7ok a\u011f\u0131r olan hastalar\u0131n bu tedaviye ba\u015fvurduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordum. Bunun \u00fczerine kendim de baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131 koterize ettim. Olduk\u00e7a iyi sonu\u00e7 ald\u0131m ve bunun \u00fczerine daha az barbar olan y\u00f6ntemlere ba\u015fvurdum. Siyatik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan hastalar\u0131 koterize etme yerine i\u011fne bat\u0131rma y\u00f6ntemini se\u00e7tim ve pozitif\u00a0cevaplar ald\u0131m. Tabii burada \u00f6zellikle\u00a0kulakta a\u011fr\u0131l\u0131 olan noktalar\u0131 uyar\u0131yordum. Koterize edilen noktan\u0131n\u00a0lumbosakral vertebra olaca\u011f\u0131 fikri akl\u0131mda olu\u015ftu. Bu durumda antiheliksin t\u00fcm vertebra sistemini yans\u0131tmas\u0131 gerekti\u011fini, ancak ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 bir konumda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Kafan\u0131n yans\u0131mas\u0131 ise antitragus olmal\u0131yd\u0131. Bu durumda kula\u011f\u0131n uterus i\u00e7inde bir embriyo oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.” (1 Nogier, Lehrbuch der Auriculatherapie, Maisenneuve 1973)<\/p>\n

Kulak akupunkturu klinik bir tedavi ve ayn\u0131 zamanda tan\u0131 koyma metodudur. Di\u011fer bir ad\u0131yla mikro sistem olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Organizman\u0131n gerek mekanik ve gerekse elektromagnetik dalgalar kar\u015f\u0131s\u0131nda reaksiyonlar\u0131n\u0131 takip eden ve \u00f6l\u00e7en, kayna\u011f\u0131n\u0131 bilimsel olarak 1982 y\u0131ll\u0131ndan beri fotopersepsiyon tekni\u011fi ile kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Dr. Paul Nogier kulak kep\u00e7esinin somatotopisini incelerken v\u00fccudun t\u00fcm refleks noktalar\u0131n\u0131n kulak kep\u00e7esinde bulundu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Ana rahminde ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131ya duran embriyonun\u00a0duru\u015f pozisyonu bug\u00fcne kadar hala ge\u00e7erlili\u011fi korumaktad\u0131r.<\/p>\n

Embriyonun kafa Refleks zonlar\u0131 t\u00fcm lobulusu kaplam\u0131\u015f durumdad\u0131r. Embriyonun omurgalar\u0131 antiheliks \u00fczerindedir. Concha i\u00e7inde bat\u0131n ve toraks organlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. T\u00fcm hareket sistemi olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz alt ve \u00fcst ekstremiteler ise scapha i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Kula\u011f\u0131n arka k\u0131sm\u0131 ise organlar\u0131n motor refleks sahalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Mikrosistem anglo-amerikan literat\u00fcr\u00fcnden kayna\u011f\u0131n\u0131 alan bir tan\u0131md\u0131r. Mikrosistem t\u00fcm v\u00fccudun daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda projeksiyonunu g\u00f6stermektedir. Projeksiyon alan\u0131 organ\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden ziyade fonksiyonlar\u0131na g\u00f6re yer tutmaktad\u0131r. Noktalar oldu\u011fu gibi santimetrelere varan projeksiyonlar mevcuttur. Noktalar ve projeksiyonlar organlar\u0131n bulundu\u011fu simetriye g\u00f6re kulakta yer almaktad\u0131r. Dr. Nogier nokta ve projeksiyonlar\u0131 tan\u0131mlarken homunkulusdan faydalanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilindi\u011fi gibi korteksin her iki taraf\u0131 v\u00fccudun kar\u015f\u0131 taraf\u0131na ait duysal bilgileri al\u0131r (y\u00fcz\u00fcn ayn\u0131 taraf\u0131ndan gelen duysal bilgilerin en \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131 istisna olmak \u00fczere). V\u00fccudun baz\u0131 alanlar\u0131 somatik kortekste geni\u015f alanlar ile temsil edilirler \u2013 dudaklar hepsinden fazla olmak \u00fczere bunu, y\u00fcz ve ba\u015fparmak izler- halbuki g\u00f6vde ve v\u00fccudun daha\u00a0alt k\u0131s\u0131mlar\u0131 g\u00f6receli olarak k\u00fc\u00e7\u00fck alanlarla temsil edilir. Bu alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri, v\u00fccudun her bir periferik alan\u0131ndaki \u00f6zelle\u015fmi\u015f duysal resept\u00f6rlerin say\u0131s\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, dudaklarda, dilde\u00a0ve ba\u015fparmakta \u00e7ok fazla say\u0131da \u00f6zelle\u015fmi\u015f sinir sonlanmalar\u0131 bulunurken, g\u00f6vde derisinde sadece birka\u00e7 tane bulunur.\u00a0Ancak kulak i\u00e7in somatotopi tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 uygun bulmu\u015ftur. Onun i\u00e7indir ki kula\u011f\u0131n somatotopi olarak tan\u0131mlanmas\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Kulakta, organlar yans\u0131mas\u0131n\u0131 somatik olarak bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

Art\u0131k pek \u00e7ok mikro sistem tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kulak i\u00e7in yap\u0131lan tan\u0131mlaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra\u00a0 ba\u015f, a\u011f\u0131z, el, ayak gibi akupunkturun mikro sistemleri de bilinmekte ve tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ancak bunlar i\u00e7inde en etkili ve ge\u00e7erli mikro sistem olarak bat\u0131 t\u0131p bilimi kulak akupunkturunu g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

Dr. Durinjin (Moskova) Refleks tedavisi merkezinde hayvanlar \u00fczerinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu deney ve bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile mikrosisteminin ge\u00e7erlili\u011fini ve do\u011frulu\u011funu ispatlam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

V\u00fccut akupunkturu primer olarak enerji dinamik sistem olarak tan\u0131mlan\u0131rken, mikro sistemler ise informatif kibernetik bir etki mekanizmas\u0131 ortaya koymaktad\u0131rlar. Etkiler farkl\u0131 kanallarda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. (Dr. Gleditsch)<\/p>\n

Somatotopinin \u00f6nemli bir \u00f6zeli\u011fi ise var olan bir uyar\u0131y\u0131 inhibe etme durumudur. Somatotopik sahada bulunan veya tespit edilen bir noktan\u0131n sadece tek bir yerde olmaks\u0131z\u0131n hemen hemen t\u00fcm mikro sistem i\u00e7inde hassas oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hassas bulunan bir noktan\u0131n tedavisi ve uyar\u0131lmas\u0131 ile birlikte ili\u015fkide oldu\u011fu organ ve noktalardaki hassasl\u0131\u011f\u0131n kay\u0131p oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla uyar\u0131 ile noktalar aktif hale getirildi\u011fi gibi inaktif edebilmekte olanakl\u0131d\u0131r. (Prof. Dr. Heine).<\/p>\n

Bu \u015fu anlama gelmektedir, bir organ\u0131n irritasyonu ve fonksiyon bozuklu\u011fu pek \u00e7ok mikro sistem i\u00e7inde noktalar\u0131n uyar\u0131lmas\u0131 yani aktif anlam\u0131na gelmektedir. Bu noktalarda birinin uyar\u0131lmas\u0131 yani tedavi edilmesi ile t\u00fcm noktalar\u0131n inaktif duruma ge\u00e7mesi sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

Dr. Gleditsch mikro sistemlerin tedaviye cevaplar\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu kas-iskelet ve ba\u011f dokusu hastal\u0131klar\u0131nda, kulak akupunkturunun di\u011fer mikro sistemlere g\u00f6re daha iyi yan\u0131t verdi\u011fini belirtmektedir.<\/p>\n

Auriculodiagnozun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kulak somatotopi ve Refleks noktalar\u0131n\u0131n kulak kep\u00e7esinde projeksiyonun yan\u0131 s\u0131ra lokalizasyonun \u00e7ok iyi olmas\u0131ndand\u0131r. Tan\u0131 mekanik olarak kulak kep\u00e7esine yap\u0131lan uyar\u0131 ile konulmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda patolojik noktalar\u0131 nokta taray\u0131c\u0131s\u0131yla da tespit etmekte m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun i\u00e7in \u00f6zel olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olan kulak kep\u00e7esinde diren\u00e7 \u00f6l\u00e7en nokta taray\u0131c\u0131lar\u0131 di\u011fer bir ad\u0131yla detekt\u00f6rler \u00fcretilmi\u015ftir. Mekanik olarak kulak kep\u00e7esi taran\u0131rken hasta patolojik olan alanda a\u011fr\u0131 hissetmektedir, onun i\u00e7indir ki hasta istemese de y\u00fcz\u00fcn\u00fc kasmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00a01.4.T\u00fcrkiye\u2019de Akupunktur<\/b><\/p>\n

\u00a0Akupunktur T\u00fcrkiye\u2019ye 1950\u2019li y\u0131llarda Kafkasyal\u0131 doktor Kay\u0131r DOY ile girmi\u015ftir. Akupunktur e\u011fitimi i\u00e7in \u00c7in\u2019e gitmi\u015f, Fransa\u2019ya yerle\u015fmi\u015ftir. Akupunkturda ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar\u0131 ile Fransa\u2019da \u00fcne kavu\u015fmu\u015ftur. Frans\u0131z b\u00fcy\u00fck el\u00e7imiz Dr.DOY\u2019u \u00fclkemize davet etmi\u015f ve 1960 y\u0131llar\u0131nda Harbiye\u2019de ilk akupunktur klini\u011fi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/b><\/p>\n

Dr.Kay\u0131r DOY\u2019un hastalar\u0131n\u0131 akupunkturla tedavi etmi\u015f olmas\u0131 yak\u0131n tarihte tespit etti\u011fimiz ilk hekim uygulamas\u0131 olarak kabul edilebilir.<\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcs hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 olan ve ast\u0131mla ilgilenen Uzm.Dr.Nuzhet Z\u0130YAL hocam\u0131z \u0130ngiltere\u2019de ki bir seyahati s\u0131ras\u0131nda ast\u0131m\u0131n akupunktur denen bir metotla ila\u00e7s\u0131z ve kesin olarak tedavi edildi\u011fini duyunca hemen ilgilenmi\u015f ve oradaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden sonra 1970 de Japonya\u2019ya akupunktur \u00f6\u011frenmeye giderek akupunktur \u00f6\u011frenimini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

N\u00fczhet Z\u0130YAL hoca 1970 de Londra da tesad\u00fcf eseri tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 akupunkturla ilgili olarak; \u201cAllah\u2019\u0131n bir l\u00fctf\u00fc, kaderin te\u015fvikiyle bilim ve hizmet yolunda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir mertebedir.\u201d Demektedir.<\/p>\n

Akupunkturla ilgili yay\u0131n ve konferanslar Uzm.Dr.Nuzhet Z\u0130YAL ile ba\u015flam\u0131\u015f 1978 de de ilk ilk T\u00fcrk\u00e7e akupunktur kitab\u0131n\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. 1986 da Uzm.Dr.Nuzhet Z\u0130YAL ve Prof.Dr.Baha \u00c7EL\u0130K Akupunktur Derne\u011fi ad\u0131yla bir dernek kurmu\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 tarihte Op.Dr.M.Fuat ABUT, Dr.Baki D\u00d6KME ve Prof.Dr.Abdulkadir ERENG\u00dcL \u0130stanbul Akupunktur Derne\u011fini kurmu\u015flard\u0131r. \u00c7in\u2019e resmi ziyaret yapan\u00a0\u00a0Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Dr.Mete TAN akupunkturun \u00f6\u011frenilmesi gerekti\u011fini beyan ederek ve bu meyanda gazetelerde yaz\u0131 yazarak ilk ciddi deste\u011fi vermi\u015f olmu\u015ftur. Daha sonra Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Halil \u015eIVGIN\u2019\u0131n deste\u011fi ile 1991 de ilk y\u00f6netmelik haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u011fitim program\u0131n\u0131 Prof.Dr.Cemal \u00c7EV\u0130K\u2019in gayretleriyle Gazi \u00dcniversitesi talip olmu\u015f 2002 de Akupunktur derneklerinin katk\u0131s\u0131 ile kurslar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 2002 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak iki y\u0131ll\u0131k periyotlarla akupunktur yine derneklerinin organizasyonuyla kongreler yap\u0131lmaktad\u0131r. 2003 y\u0131l\u0131nda Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesinde kurs d\u00fczenlenmi\u015ftir. 2007 y\u0131l\u0131nda Yeditepe \u00dcniversitesinde ve \u00dcmraniye E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinde kurslar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Dr. Nogier\u2019in kulak akupunkturunu geli\u015ftirmesi ve hocam\u0131z Op.Dr.M.Fuat Abut\u2019un katk\u0131lar\u0131 ile akupunktur g\u00fcn\u00fcm\u00fcz t\u0131bb\u0131 ile entegre olmu\u015ftur. Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulak akupunktur noktalar\u0131n\u0131n uyar\u0131lmas\u0131 ile neler salg\u0131land\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Buna istinaden hocam\u0131z Op.Dr. M. Fuat Abut akupunkturun ad\u0131n\u0131n Farmakopunktur olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc akupunktur arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile v\u00fccudumuzda bulunan ve bizim ila\u00e7lar\u0131m\u0131z olan hormon, enzim, n\u00f6romediat\u00f6r, n\u00f6rotransmitter etkili olan maddeler salg\u0131lat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr.Yusuf Ziya LEVENTO\u011eLU Akupunktur\u00a0 Hekimi 1.1.\u00a0\u00a0\u00a0 Akupunkturun Uzak Tarihi Akupunktur T\u00fcrk icad\u0131 bir tedavi \u015feklidir. \u00d6nce T\u00fcrkler bu tedavi \u015feklini ke\u015ffetmi\u015flerdir. \u00c7inliler ise daha sonra \u00f6\u011frenip geli\u015fmesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r. Akupunkturun yakla\u015f\u0131k 5300 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir.\u00a0\u0130\u00e7 Mo\u011folistan’da Duo Lun Qi harabelerinde, 1963\u00a0y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131larda, ta\u015f i\u011fne bulunmu\u015ftur. Arkeologlar ve t\u0131p tarihi uzmanlar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 4 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=316"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":319,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/316\/revisions\/319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}