
{"id":3133,"date":"2019-08-07T11:09:01","date_gmt":"2019-08-07T08:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3133"},"modified":"2019-08-07T11:09:01","modified_gmt":"2019-08-07T08:09:01","slug":"orda-bir-yurt-var-uzakta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=3133","title":{"rendered":"Orda Bir Yurt Var Uzakta"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3134\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/DQnf0PUW0AAGFz4.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/DQnf0PUW0AAGFz4.jpg 1200w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/DQnf0PUW0AAGFz4-400x300.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/DQnf0PUW0AAGFz4-768x576.jpg 768w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/DQnf0PUW0AAGFz4-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p><strong>Hamdi Top\u00e7u<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan neresidir bilir misiniz? Yoksa siz de Sincan\u2019\u0131 sadece Ankara\u2019n\u0131n bir il\u00e7esi olarak m\u0131 biliyorsunuz? Urum\u00e7i, Ka\u015fgar s\u00f6zc\u00fckleri size neleri an\u0131msat\u0131yor? Balasagunlu Yusuf Has Hacib, Ahmet Yesev\u00ee, Edip Ahmet Y\u00fc\u011fnek\u00ee adlar\u0131n\u0131 siz de mi unuttunuz yoksa?<\/p>\n<p>Ya Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut?<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7 destan\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131m\u0131z an\u0131ms\u0131yor? Hani h\u00fck\u00fcmdar, k\u0131z yoluna da\u011f\u0131n ta\u015f\u0131n\u0131 \u00c7inlilere verince ku\u015flar\u0131n g\u00f6\u00e7 g\u00f6\u00e7 diye \u00f6t\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc destan vard\u0131 ya\u2026<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin tarih boyunca kulland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt alfabeden birinin de Uygur alfabesi oldu\u011funu biliyor musunuz?<\/p>\n<p>Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut, Divan\u2019\u0131 L\u00fcgat-it T\u00fcrk adl\u0131 eserinde ne demi\u015fti?<\/p>\n<p>\u201c Tanr\u0131n\u0131n devlet g\u00fcne\u015fini T\u00fcrk burcunda do\u011furmu\u015f oldu\u011funu ve onlar\u0131n m\u00fclkleri \u00fczerinde, g\u00f6klerin dairelerini d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f bulun\u00addu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Tanr\u0131, onlara T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 verdi ve onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne h\u00e2kim k\u0131ld\u0131. Zaman\u0131m\u0131z\u0131n hakanlar\u0131n\u0131 onlardan \u00e7\u0131kard\u0131. D\u00fcnya milletlerinin yular\u0131n\u0131 onlar\u0131n ellerine verdi. Onlarla birlikte \u00e7al\u0131\u00ad\u015fanlar\u0131, onlardan yana olanlar\u0131 aziz k\u0131ld\u0131. Ve T\u00fcrkler y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 her dileklerine eri\u015ftirdi. Bu kimseleri k\u00f6t\u00fclerin, ayak tak\u0131\u00adm\u0131n\u0131n \u015ferrinden korudu. Oklar\u0131n\u0131n isabetinden kurtulmak i\u00e7in, akl\u0131 olana d\u00fc\u015fen vazife bu adamlar\u0131n tuttu\u011fu yolu tutmakt\u0131r. Derdini dinletmek ve T\u00fcrklerin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in onlar\u0131n dilleriyle konu\u015fmaktan ba\u015fka yol yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcrk tarihini, \u00c7inliler ve Ruslardan ba\u011f\u0131ms\u0131z okuman\u0131n olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimiz biliriz. Bizim destanlar\u0131m\u0131zda, a\u011f\u0131tlar\u0131m\u0131zda, romanlar\u0131m\u0131zda o tarihin derin izleri vard\u0131r. Do\u011fu T\u00fcrkistan da bu ac\u0131l\u0131 tarihin en keskin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerimizdendir.<\/p>\n<p>1877 \u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 i\u015fgal eder.<\/p>\n<p>1882\u2019de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 Xin-Jiang yani, yeni ele ge\u00e7irilmi\u015f toprak olarak de\u011fi\u015ftirir. Hani bizim, T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirerek \u2018Sincan\u2019 dedi\u011fimiz s\u00f6zc\u00fck, \u00f6yle masum bir s\u00f6zc\u00fck de\u011fil; bilakis T\u00fcrk tarihinin ac\u0131 bir ni\u015fan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a iyice yerle\u015fir. Buna ra\u011fmen Uygurlar 1932\u2019de ayaklan\u0131r ve 12 Kas\u0131m 1933\u2019te Ka\u015fgar\u2019da Do\u011fu T\u00fcrkistan \u0130slam Cumhuriyeti\u2019ni kurarlar.<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin bir ba\u015fka devi Sovyetler Birli\u011fi 1937\u2019de bu cumhuriyete son verir. Uygurlar, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesine devam ederler; 12 Kas\u0131m 1944\u2019te bu kez kurulan devletin ad\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan Cumhuriyeti\u2019dir. Ne var ki bask\u0131lar durmak bilmez. Do\u011fu T\u00fcrkistan 1 Ekim 1955\u2019ten beri \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ne ba\u011fl\u0131 olarak Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi ad\u0131yla an\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u0131llar, ac\u0131mas\u0131z bir \u00c7inlile\u015ftirme s\u00fcrecinin tarihidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkistan\u2019da \u00c7ince, hem resmi dil, hem de e\u011fitim dilidir.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da k\u00f6ylere var\u0131ncaya dek t\u00fcm yer adlar\u0131 \u00c7ince\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da inan\u00e7lara gelenek ve g\u00f6reneklere kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131z bir sava\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talepleri \u015fiddetle bast\u0131r\u0131lmakta, savunmas\u0131z insanlar hapse at\u0131lmakta, topraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclmekte, onlar\u0131n yerine \u00c7inliler yerle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Peki bu \u00c7in i\u015fkencesi nedendir?<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 1 828 418 km2\u2019dir. N\u00fcfusu da 30 Milyon. Yani T\u00fcrkiye\u2019nin iki kat\u0131 toprak ve neredeyse \u00fc\u00e7te biri n\u00fcfus. \u00dcstelik bu topraklar\u0131n alt\u0131 petrol, do\u011fal gaz, uranyum, alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f ambar\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan, d\u00fcnya ticaretini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00c7in i\u00e7in tam bir ganimet sofras\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Gazeteler, zaman zaman bir avu\u00e7 Uygur\u2019un \u00fclkemizde ya da s\u0131\u011f\u0131nabildikleri di\u011fer \u00fclkelerde verdikleri m\u00fccadelelerden s\u00f6z eder. Ancak d\u00fcnyaya h\u00fckmeden s\u00f6z\u00fcm ona insan haklar\u0131 savunucular\u0131, s\u00f6z\u00fcm ona uygarl\u0131k temsilcileri k\u00f6r, sa\u011f\u0131r ve dilsizdir.<\/p>\n<p>Hangi da\u011fda kurt \u00f6ld\u00fc bilmem, ge\u00e7en g\u00fcn CNN\u2019deki bir haber Fransa, Almanya ve \u0130ngiltere\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu 22 devlet \u00c7in\u2019e \u201ckitlesel g\u00f6zalt\u0131lar\u0131 durdur, Uygurlar\u0131 serbest b\u0131rak\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu bir ilk\u2026 Her ilk ad\u0131m gibi \u00e7ok de\u011ferli.<\/p>\n<p>G\u00f6zlerimiz, do\u011fal olarak o a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapan \u00fclkeler aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi ar\u0131yor.<\/p>\n<p>Avusturya, Bel\u00e7ika, \u0130rlanda, \u0130spanya, Hollanda, Japonya, Letonya, Estonya, \u0130sve\u00e7, Kanada, Norve\u00e7\u2026 Yaz\u0131k 22 \u00fclke aras\u0131nda T\u00fcrkiye ad\u0131 yok.<\/p>\n<p>Yaz\u0131k, hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke ad\u0131 yok.<\/p>\n<p>Yaz\u0131k, hi\u00e7bir T\u00fcrki Cumhuriyetinin ad\u0131 yok.<\/p>\n<p>Yaz\u0131k ki milliyet\u00e7ili\u011fin tapusunu kimselere b\u0131rakmayanlardan \u00e7\u0131k\u0131p da h\u00fck\u00fcmete soru soran bir Allah\u2019\u0131n kulu da yok.<\/p>\n<p>Yurt Gazetesi <a href=\"https:\/\/www.yurtgazetesi.com.tr\/orda-bir-yurt-var-uzakta-makale,16607.html\">https:\/\/www.yurtgazetesi.com.tr\/orda-bir-yurt-var-uzakta-makale,16607.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hamdi Top\u00e7u Do\u011fu T\u00fcrkistan neresidir bilir misiniz? Yoksa siz de Sincan\u2019\u0131 sadece Ankara\u2019n\u0131n bir il\u00e7esi olarak m\u0131 biliyorsunuz? Urum\u00e7i, Ka\u015fgar s\u00f6zc\u00fckleri size neleri an\u0131msat\u0131yor? Balasagunlu Yusuf Has Hacib, Ahmet Yesev\u00ee, Edip Ahmet Y\u00fc\u011fnek\u00ee adlar\u0131n\u0131 siz de mi unuttunuz yoksa? Ya Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut? G\u00f6\u00e7 destan\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131m\u0131z an\u0131ms\u0131yor? Hani h\u00fck\u00fcmdar, k\u0131z yoluna da\u011f\u0131n ta\u015f\u0131n\u0131 \u00c7inlilere verince ku\u015flar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-3133","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-kimligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3135,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3133\/revisions\/3135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}