
{"id":2673,"date":"2019-02-14T17:44:42","date_gmt":"2019-02-14T14:44:42","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=2673"},"modified":"2019-02-14T17:44:42","modified_gmt":"2019-02-14T14:44:42","slug":"uygur-aydin-ve-bilim-insanlarindan-haber-alinamiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=2673","title":{"rendered":"Uygur, ayd\u0131n ve bilim insanlar\u0131ndan haber al\u0131nam\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2696\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/uygur_bilim_insani.jpg\" alt=\"\" width=\"752\" height=\"461\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/uygur_bilim_insani.jpg 652w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/uygur_bilim_insani-400x245.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 752px) 100vw, 752px\" \/>Avrupa Parlamentosu ve Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc gibi kurulu\u015flar, Uygur toplumunun pek \u00e7ok ayd\u0131n ve bilim insan\u0131ndan haber al\u0131namad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekiyor.<\/em><\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nde ak\u0131beti bilinmeyen \u00e7ok say\u0131da ayd\u0131n ve akademisyenin toplama kamplar\u0131nda tutuldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniliyor. \u00c7in\u2019de 2016&#8217;dan bu yana &#8220;dini a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k&#8221; su\u00e7lamas\u0131yla toplama kamplar\u0131nda veya keyfi tutuklamalar sonucu hapishanelerde al\u0131konulan Uygur T\u00fcrklerinin say\u0131s\u0131n\u0131n bir milyondan fazla oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n<p>Avrupa Parlamentosu (AP), Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc (Amnesty International) ve \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc (HRW) verilerinden derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, kendilerinden uzun zamand\u0131r haber al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00c7in y\u00f6netimi taraf\u0131ndan hapishane ya da toplama kamplar\u0131nda tutulanlar aras\u0131nda Uygur akademisyenlerden sanat\u00e7\u0131lara, profesyonel sporculardan bilim insanlar\u0131na kadar tan\u0131nm\u0131\u015f pek \u00e7ok isim var.<\/p>\n<p>Uygur toplumun en \u00f6nemli din \u00e2limi ve kanaat \u00f6nderlerinden Muhammad Salih Hajim, akademisyenler Abdulnehed Mehsum ve Ayhan Memet kamplarda tutuldu\u011fu s\u0131rada hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. AP&#8217;nin 4 Ekim 2018 tarihli karar\u0131nda bu \u00f6l\u00fcmlerden duyulan b\u00fcy\u00fck rahats\u0131zl\u0131k ifade edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>AP raporunda da isimleri ge\u00e7en Eli Mamut, Hailaite Niyazi, Memetjan Abdulla, Abduhelil Zunun ve Abdukerim Abduwel gibi akademisyenler uluslararas\u0131 toplumun t\u00fcm \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen \u00c7in y\u00f6netimi taraf\u0131ndan keyfi su\u00e7 isnatlar\u0131yla al\u0131konuluyor.<\/p>\n<p>Eski Uygur K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Dr. Rahile Davut\u2019un, ortadan kaybolmas\u0131 uluslararas\u0131 konu olmu\u015ftu. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn \u201c\u00c7in: Bu \u0130nsanlar Nerede?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporu, Rahile Davut\u2019un k\u0131z\u0131 Akeda\u2019n\u0131n, annesinden Aral\u0131k 2017\u2019den bu yana haber alamad\u0131\u011f\u0131 ve toplama kamplar\u0131ndan birine konuldu\u011fundan endi\u015fe etti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki ifadelerine yer vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Uygur diasporas\u0131 ve derneklerinin, kamplarda tutuldu\u011fundan \u015f\u00fcphelendi\u011fi ve ileti\u015fim kuramad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer baz\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f isimler \u015funlar:<\/p>\n<p>Eski Sincan \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Gulpina Ta\u015fmemet, tarih\u00e7i Prof. Dr. Abdulkadir Celalettin, eski Ka\u015fgar \u00dcniversitesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Ekber Omar, eski Sincan \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Ta\u015fpolat Teyip, yazar Prof. Abdurrahman Bey, klasik edebiyat\u00e7\u0131 Prof. Gayretcan Osman, teknoloji firmas\u0131 Uygursoft&#8217;un kurucusu bilim insan\u0131 Alim Ahat.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0130N&#8217;E ULUSLARARASI ALANDAN TEPK\u0130LER<\/strong><br \/>\nUluslararas\u0131 insan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131, Sincan&#8217;da milyonlarca Uygur&#8217;un &#8220;yeniden e\u011fitim&#8221; gerek\u00e7esiyle toplama kamplar\u0131nda tutuldu\u011funu bir s\u00fcredir d\u00fcnya kamuoyu g\u00fcndemine getiriyor.<\/p>\n<p>BM Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 Komitesi&#8217;nin \u00c7in&#8217;de ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frayan topluluklarla ilgili Cenevre kentinde d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131ya kat\u0131lan insan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131, Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nde yerel y\u00f6neticilerin siyasi olarak sak\u0131ncal\u0131 tutumlar i\u00e7inde oldu\u011funu iddia etti\u011fi bireyleri siyasi e\u011fitim merkezlerinde al\u0131koydu\u011funu bildirmi\u015fti. \u00d6rg\u00fct temsilcileri, herhangi bir yarg\u0131 karar\u0131na dayanmadan h\u00fcrriyetinden al\u0131konulan ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n milyonlar\u0131 buldu\u011funu dile getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00f6rg\u00fct\u00fc (HRW), bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporda, son iki y\u0131lda Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nde \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin &#8220;\u00f6nleyici polisiye tedbiri&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda su\u00e7suz yere al\u0131konuldu\u011fu ve siyasi a\u00e7\u0131dan tehlikeli olarak de\u011ferlendirilen bireylerin herhangi bir yarg\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n &#8220;siyasi e\u011fitim merkezleri&#8221; denilen g\u00f6zalt\u0131 merkezlerine g\u00f6nderildi\u011fi iddialar\u0131na yer vermi\u015fti.<\/p>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Hami Aksoy, \u00f6nceki g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00c7in makamlar\u0131n\u0131n Uygur T\u00fcrklerine y\u00f6nelik sistematik asimilasyon politikas\u0131n\u0131n insanl\u0131k ad\u0131na b\u00fcy\u00fck bir utan\u00e7 kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015fti. \u00c7in makamlar\u0131n\u0131, Uygur T\u00fcrklerinin temel insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeye ve toplama kamplar\u0131n\u0131 kapatmaya davet eden Aksoy, &#8220;T\u00fcrk kamuoyunun a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlalleri konusundaki tepkisinin \u00c7in makamlar\u0131nca dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.&#8221; ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>ABD Kongresi\u2019nde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeye devam eden bir yasa tasar\u0131s\u0131 da ABD&#8217;nin \u00c7in&#8217;e Uygur T\u00fcrklerine y\u00f6nelik a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlalleri nedeniyle yapt\u0131r\u0131m uygulamas\u0131n\u0131 talep ediyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynak: AA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa Parlamentosu ve Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc gibi kurulu\u015flar, Uygur toplumunun pek \u00e7ok ayd\u0131n ve bilim insan\u0131ndan haber al\u0131namad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekiyor. \u00c7in&#8217;in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nde ak\u0131beti bilinmeyen \u00e7ok say\u0131da ayd\u0131n ve akademisyenin toplama kamplar\u0131nda tutuldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniliyor. \u00c7in\u2019de 2016&#8217;dan bu yana &#8220;dini a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k&#8221; su\u00e7lamas\u0131yla toplama kamplar\u0131nda veya keyfi tutuklamalar sonucu hapishanelerde al\u0131konulan Uygur T\u00fcrklerinin say\u0131s\u0131n\u0131n bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-2673","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2673"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2697,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2673\/revisions\/2697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}