
{"id":1961,"date":"2018-10-03T17:07:06","date_gmt":"2018-10-03T14:07:06","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1961"},"modified":"2018-10-03T17:09:25","modified_gmt":"2018-10-03T14:09:25","slug":"tum-yonleriyle-dogu-turkistan-gercekleri-1-turkcenin-dirilis-hareketinden-alintidir-https-www-turkcenindirilisi-com-turk-dunyasi-haber-tum-yonleriyle-dogu-turkistan-gercekleri-1-h96106-html-turkce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1961","title":{"rendered":"T\u00fcm Y\u00f6nleriyle Do\u011fu T\u00fcrkistan Ger\u00e7ekleri 1 T\u00fcrk\u00e7enin Dirili\u015f Hareketinden al\u0131nt\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1962 aligncenter\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ddd-400x244.jpg\" alt=\"\" width=\"795\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ddd-400x244.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ddd.jpg 656w\" sizes=\"auto, (max-width: 795px) 100vw, 795px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">DO\u011eU T\u00dcRK\u0130STAN&#8217;IN GE\u00c7M\u0130\u015e\u0130<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131n\u0131n, T\u00fcrklerin elinden \u00e7\u0131k\u0131p tamamen \u00c7inlilerin eline ge\u00e7mesinin \u00fczerinden bug\u00fcn tam 69 y\u0131l ge\u00e7ti. Do\u011fu T\u00fcrkistan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in 1 Ekim kara bir g\u00fcnd\u00fcr. Karde\u015flerimizin yas\u0131na ortak olmak, onlar\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00f6l\u00fc\u015fmek, onlar\u0131n sesine ses olabilmek i\u00e7in yaz\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6zellikle bug\u00fcn yay\u0131nlamay\u0131 ama\u00e7 edindik. Konuyu yak\u0131ndan izleyenler bilir ancak biz yine de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015fine g\u00f6z atal\u0131m. Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131 milattan \u00f6nceki \u00e7a\u011flarda Hunlar, daha sonra G\u00f6kt\u00fcrkler, ard\u0131ndan Uygurlar, sonra Karahanl\u0131lar, Karah\u0131taylar, Mo\u011follar ve \u00c7a\u011fatay Hanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Kimi \u00e7a\u011flarda Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131 elden \u00e7\u0131ksa da T\u00fcrkler b\u00f6lgeden asla vazge\u00e7memi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00c7in kaynaklar\u0131nda Uygurlar\u0131n Asya Hunlar\u0131ndan indikleri bildirilir[1]. Tarih\u00e7ilerin tezlerine g\u00f6re Asya Hunlar\u0131n\u0131n, G\u00f6kt\u00fcrklerin ve Uygurlar\u0131n anayurdu Selenge-Orhun k\u0131y\u0131lar\u0131 ile Altay-Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 \u00e7evresidir[2]. Bu demektir ki bug\u00fcnk\u00fc Do\u011fu T\u00fcrkistan T\u00fcrklerin en eski anayurdudur. Hunlar kaynaklarda ilk kez siyasi bir devlet bi\u00e7iminde M.\u00d6. 315 tarihinde, \u00c7in\u2019in kuzeyindeki baz\u0131 yerel hanedanlar\u0131n, bu s\u0131rada en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00c7in devleti olan Ch\u2019inlere sald\u0131rmak amac\u0131yla Hunlar\u0131 da yanlar\u0131na almak istemeleri nedeniyle yap\u0131lan bir anla\u015fma dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7erler[3]. Sonralar\u0131 Hunlar\u0131n Asya\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc devleti oldu\u011funu, B\u00fcy\u00fck Hun ka\u011fan\u0131 Mo-tun (Mete) Asya k\u0131tas\u0131nda ya\u015fayan T\u00fcrk soylu hemen hemen b\u00fct\u00fcn topluluklar\u0131 tek bayrak alt\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. M.\u00d6. 214 y\u0131l\u0131nda \u00c7inlilerin, T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 \u00c7in Seddi\u2019ni yapmak zorunda kald\u0131klar\u0131 bilinmektedir. Bu da bize \u00c7inlilerin o \u00e7a\u011flarda T\u00fcrklerden ne denli \u00fcrkt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Mo-tun \u00f6ld\u00fckten sonra \u00c7inliler sava\u015farak dize getiremedikleri T\u00fcrkleri birtak\u0131m siyasi politikalarla yenmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131. Bu siyasetin ilkeleri ba\u015fl\u0131ca \u015funlard\u0131r: T\u00fcrklerin ak\u0131llar\u0131n\u0131 \u00e7elecek kad\u0131n, mal ve yiyecekler esirgenmeden verilecek. Sonra onlar \u00c7in\u2019in yemeklerine al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n tad\u0131 bozulacak. Gen\u00e7 \u00c7inli k\u0131zlar\u0131n e\u015fli\u011findeki m\u00fcziklerle kulak zevkleri ve di\u011fer gelenekleri tahrip edilecek. Sosyal yap\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in ba\u015fta T\u00fcrk beylerine \u00c7inli k\u00f6leler verilip, \u00c7in\u2019de yerle\u015fme olana\u011f\u0131 sa\u011flanacak. \u00c7e\u015fitli nedenlerle T\u00fcrk yurdundan ka\u00e7anlara kucak a\u00e7\u0131l\u0131p, bunlar arma\u011fanlara bo\u011fulacak[4].<\/p>\n<p>\u00c7inliler bu siyaseti daha sonra G\u00f6k T\u00fcrklere, Uygurlara da uygulayacaklard\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrk boylar\u0131 aras\u0131nda kimi topluluklar\u0131 destekleyip topluluklar\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrmek de \u00c7in siyasetinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak \u00e7e\u015fitli etkenlerle y\u0131k\u0131lan B\u00fcy\u00fck Hun Devleti\u2019nin 5. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini biliyoruz. Elbette ki Hunlar birdenbire tarih sahnesinden silinmediler. K\u00f6kt\u00fcrkler ve sonras\u0131nda Uygur T\u00fcrkleri Hunlar\u0131n bakiyeleri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>G\u00f6kt\u00fcrk d\u00f6nemine bakacak olursak G\u00f6kt\u00fcrk Yaz\u0131tlar\u0131nda Uygur ad\u0131n\u0131n 717 y\u0131l\u0131ndaki ayaklanmalarla ilgili ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. G\u00f6kt\u00fcrklerin men\u015feiyle ilgili rivayetlerin birinde Kao-ch\u2019ang ad\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ge\u00e7er ve b\u00f6lgenin kuzeyi G\u00f6kt\u00fcrklerin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk yer diye g\u00f6sterilir[5]. Kao-ch\u2019ang g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131ndaki Turfan kentinin kuzey bat\u0131s\u0131nda bulunuyordu.<\/p>\n<p>Ahmet Bican Ercilasun\u2019a g\u00f6re 8. y\u00fczy\u0131lda G\u00f6kt\u00fcrkler Orhun \u0131rma\u011f\u0131 boylar\u0131nda otururken, Uygurlar da Selenge boylar\u0131nda ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Kurulu\u015fundan yedi y\u0131l sonra G\u00f6kt\u00fcrk Devleti b\u00fct\u00fcn Orta Asya\u2019y\u0131 kaplayacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc duruma gelmi\u015ftir. I. G\u00f6kt\u00fcrk Devleti daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta Tufan b\u00f6lgesini kendine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. 582\u2019de kurulan Bat\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk Devleti\u2019nin ka\u011fan\u0131 Tardu Ka\u011fan k\u0131z\u0131n\u0131 Turfan b\u00f6lgesinin yerel bir y\u00f6neticisi ile evlendirdi. 639 y\u0131l\u0131nda \u00c7in egemenli\u011fine girinceye kadar b\u00f6lge T\u00fcrklerin elindeydi. 630 y\u0131l\u0131nda Do\u011fu G\u00f6kt\u00fcrk Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131 \u00c7in\u2019in egemenli\u011fine girmi\u015ftir. Bu devirde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Do\u011fu T\u00fcrkistan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindeki Turfan taht m\u00fccadelesi yapan Bat\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk beylerinin s\u0131\u011f\u0131nma yeri olmu\u015ftur. 751 y\u0131l\u0131nda Talas Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan \u00c7inliler Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lacak, 745 y\u0131l\u0131nda kurulan B\u00fcy\u00fck Uygur Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131 Turfan\u2019\u0131 da egemenli\u011fi alt\u0131na alacakt\u0131[6].<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca belirtmek gerekir ki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131 i\u00e7erisindeki \u0130pek Yolu\u2019na o \u00e7a\u011flarda G\u00f6kt\u00fcrkler de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015f, ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Yine Hunlar gibi \u00c7inliler\u2019in hilelerine kanmalar\u0131, \u00f6z yurtlar\u0131 \u00d6t\u00fcken\u2019den ayr\u0131lmalar\u0131, \u00c7inliler gibi ya\u015famaya ba\u015flamalar\u0131 ve T\u00fcrklerin kendi i\u00e7inde birbirine d\u00fc\u015fmeleri G\u00f6kt\u00fcrklerin y\u0131k\u0131lmalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Do\u011fu G\u00f6kt\u00fcrk Devleti\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla iyice g\u00fc\u00e7lenen Uygurlar Dokuz O\u011fuz boyunu da kendilerine katarak On Uygur ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flar ve 745 y\u0131l\u0131nda \u00d6t\u00fcken\u2019de devlet kurmu\u015flard\u0131r. Uygur ka\u011fan\u0131 Moyen \u00c7or \u00e7a\u011f\u0131nda Orhun-\u00d6t\u00fcken b\u00f6lgesinde ya\u015fayan konar g\u00f6\u00e7er T\u00fcrkler denetim alt\u0131na al\u0131nd\u0131. 751 Talas Sava\u015f\u0131\u2019nda \u00c7in ordusunun bozguna u\u011framas\u0131yla Tar\u0131m Havzas\u0131 yani bug\u00fcnk\u00fc Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131 tamamen bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, bu durum Uygur T\u00fcrklerinin b\u00f6lgeye yeniden yay\u0131lmas\u0131na ortam haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Giderek g\u00fc\u00e7lenen Uygurlar 646 y\u0131l\u0131nda \u00c7in imparatoru taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>840\u2019ta \u00d6t\u00fcken\u2019deki Uygur Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra Kansu ve Turfan yo\u011fun Uygur g\u00f6\u00e7\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130pek Yolunun merkezi durumundaki Do\u011fu T\u00fcrkistan \u00f6nemli konumu nedeniyle tarih boyunca T\u00fcrkler, \u00c7inliler, Tibetliler taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1000 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrklerle \u00c7inliler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ak\u0131nlar, anla\u015fmalar, arma\u011fanlar, \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi s\u00fcr\u00fcyor. Uygur T\u00fcrkleri kendilerini ekonomik y\u00f6nden g\u00fc\u00e7lendiriyorlard\u0131 ancak askeri a\u00e7\u0131dan eskisi kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fillerdi. 1209 y\u0131l\u0131nda \u00c7ingiz Han\u2019\u0131n egemenli\u011fine girdiler. \u00c7ingiz Han T\u00fcrk Mo\u011fol Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00f6netimini \u00fcstlenmesinin ard\u0131ndan, ilk i\u015f olarak ele ge\u00e7irdi\u011fi T\u00fcrkistan beldeleri ile ilgilenmi\u015ftir. Uygur ve Tatar T\u00fcrklerinden yararlanma yoluna gitmi\u015ftir. \u00c7ingiz Han\u2019\u0131n kurdu\u011fu Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131n bu deli g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131n nedeni belki de budur[7].<\/p>\n<p>\u00c7ingiz Han\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00fclke d\u00f6rt o\u011fluna payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 ve Do\u011fu T\u00fcrkistan \u00c7a\u011fatay\u2019a d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7ingiz Han\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011fullar\u0131ndan yaln\u0131zca \u00c7a\u011fatay\u2019\u0131n ad\u0131 ve s\u00fclalesi kurdu\u011fu hanedanl\u0131k taraf\u0131ndan devam ettirildi.<\/p>\n<p>\u00c7ingiz Han\u2019\u0131n kurdu\u011fu devletin varisleri ihti\u015fam\u0131n ortas\u0131nda, yerle\u015fik hayat\u0131n zevk ve sefas\u0131n\u0131n i\u00e7inde varl\u0131klar\u0131n\u0131n sebebini unuttular.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fatay\u2019dan sonra \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, ve bu s\u0131rada Timur ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Timur kendisini \u00c7ingiz\u2019in miras\u00e7\u0131s\u0131 gibi g\u00f6rmekteydi. Hindistan\u2019dan Anadolu\u2019ya kadar geni\u015f bir alana hakim olan Timur\u2019un 1405\u2019te \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra T\u00fcrkistan\u2019da otorite bo\u015flu\u011fu do\u011fuyor. 16. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda Turfan Uygur hanlar\u0131 aras\u0131nda karde\u015f kavgalar\u0131 ba\u015fl\u0131yor ve bu durum onlar\u0131n \u00e7\u00f6kmesine neden oluyor.<\/p>\n<p>Uygur tarihinde 1678-1755 aras\u0131 d\u00f6neme Hocalar Devri denir. Karga\u015falarla ge\u00e7en bu devrin sonuna do\u011fru Kalmuk istilas\u0131 olur. B\u00fct\u00fcn bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar \u00c7inlilerin i\u015fine gelir ve 1759\u2019da Ka\u015fgar ve civar\u0131n\u0131 i\u015fgal ederler. Yakub Han 1868\u2019de Turfan\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ba\u015far\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nden bir el\u00e7i arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yard\u0131m istenir. Osmanl\u0131 Devleti yard\u0131m g\u00f6nderir, bu yard\u0131m\u0131n sonucu olarak hutbe Sultan Abdulaziz ad\u0131na okutulmaya ba\u015flan\u0131r. Yakub Han\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yine \u00e7eki\u015fmeler ya\u015fan\u0131r ve \u00c7inliler 1877\u2019de b\u00fct\u00fcn Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 i\u015fgal ederler. 1882\u2019de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 Xin-Jiang (yeni ele ge\u00e7irilmi\u015f toprak) olarak de\u011fi\u015ftirirler.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a yerle\u015fmesinden sonra bask\u0131 ve y\u0131ld\u0131rmalar ba\u015flad\u0131. 1932\u2019de bir ayaklanma ba\u015flat\u0131l\u0131r ve 12 Kas\u0131m 1933\u2019te Ka\u015fgar\u2019da Do\u011fu T\u00fcrkistan \u0130slam Cumhuriyeti ilan edilir. Ancak 1937\u2019de Sovyetler Birli\u011fi bu cumhuriyete son verir. Yine 12 Kas\u0131m 1944\u2019te Do\u011fu T\u00fcrkistan Cumhuriyeti kurulur. Ancak bu devlet de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin bask\u0131s\u0131yla Xin-Jiang eyalet h\u00fck\u00fcmeti ile birle\u015ftirilir. Do\u011fu T\u00fcrkistan 1 Ekim 1955\u2019ten beri \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ne ba\u011fl\u0131 olarak Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi ad\u0131yla an\u0131lmakta ve 69 y\u0131ld\u0131r dayan\u0131lmaz \u00c7in i\u015fkencelerine maruz kalmaktad\u0131r. Bug\u00fcn \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 adeta \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k cezaevi haline getirmi\u015ftir. Toplama kamplar\u0131nda 3 milyona yak\u0131n T\u00fcrk oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. T\u00fcrk ailelerinin evlerine \u00c7inliler yerle\u015ftirilmekte, T\u00fcrk k\u0131zlar\u0131 istekleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00c7in\u2019de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta, \u00c7inlilerle evlendirilmektedir. T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131p organ mafyalar\u0131nca \u00f6ld\u00fcr\u00fclmektedir. K\u0131sacas\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da her t\u00fcrl\u00fc hak ve hukuk ayaklar alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0130LEK YILMAZ T\u00dcRKL\u00dcKB\u0130L\u0130MC\u0130 (T\u00dcRKOLOG)<\/p>\n<p>[1] W. Eberhard, \u00c7in\u2019in \u015eimal Kom\u015fular\u0131, s.72<\/p>\n<p>[2] \u0130brahim Kafeso\u011flu, T\u00fcrk Milli K\u00fclt\u00fcr\u00fc, s.48<\/p>\n<p>[3] G.Moravcsik, Hunlar Meselesinin Bug\u00fcnk\u00fc Hali, \u0130\u00dc. Edebiyat Fak\u00fcltesi Dergisi, 2\/3-4, \u0130stanbul 1952, s.111<\/p>\n<p>[4] T.J. Barfield, \u2018\u2018The Hsiung-nu Imperial Confedaracy: Organization and Foreing Policy\u2019\u2019, Journal of Asian Studies, 41\/1, Michigan 1981, s.56.<\/p>\n<p>[5] Ahmet Ta\u015fa\u011f\u0131l, G\u00f6kb\u00f6r\u00fc\u2019n\u00fcn \u0130zinde, s.186<\/p>\n<p>[6] Ahmet Ta\u015fa\u011f\u0131l, G\u00f6kb\u00f6r\u00fc\u2019n\u00fcn \u0130zinde, s. 187<\/p>\n<p>[7] Saadettin Ya\u011fmur G\u00f6me\u00e7, Uygur T\u00fcrkleri Tarihi, s.166<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kaynak:T\u00fcrk\u00e7enin Dirili\u015f Hareketi TDH<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DO\u011eU T\u00dcRK\u0130STAN&#8217;IN GE\u00c7M\u0130\u015e\u0130 Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131n\u0131n, T\u00fcrklerin elinden \u00e7\u0131k\u0131p tamamen \u00c7inlilerin eline ge\u00e7mesinin \u00fczerinden bug\u00fcn tam 69 y\u0131l ge\u00e7ti. Do\u011fu T\u00fcrkistan T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in 1 Ekim kara bir g\u00fcnd\u00fcr. Karde\u015flerimizin yas\u0131na ortak olmak, onlar\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u00f6l\u00fc\u015fmek, onlar\u0131n sesine ses olabilmek i\u00e7in yaz\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6zellikle bug\u00fcn yay\u0131nlamay\u0131 ama\u00e7 edindik. Konuyu yak\u0131ndan izleyenler bilir ancak biz yine de Do\u011fu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1961","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1961"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1964,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961\/revisions\/1964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}