![\"\"](\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/timthumb-1-620x330-400x213.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Metin G\u00fcrcan<\/p>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 hafta boyunca \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan (Sincan) b\u00f6lgesinde ya\u015fayan 1 milyon Uygur ve Kazak T\u00fcrk\u2019\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019in E\u011fitim Merkezleri ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Topluma Kamplar\u0131nda \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda tutmakta oldu\u011fu bilgisi uluslar aras\u0131 medya\u2019yan\u0131n g\u00fcndemine geldi. Bu kamplarda tutulan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin sistemli bir \u015fekilde bask\u0131,zul\u00fcm ve i\u015fkenceye tabi tutulduklar\u0131na dair inand\u0131r\u0131c\u0131 bilgi ve kan\u0131tlara dayanan raporlar da yay\u0131nland\u0131. \u00c7in\u2019in b\u00f6lgenin kadim sakinleri olan Uygurlar, Kazaklar ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman etnik az\u0131nl\u0131k mensuplar\u0131n\u0131 A\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 onlar\u0131 e\u011fitti\u011fi yolundaki iddialar\u0131 da bas\u0131nda yer ald\u0131.
\nBir\u00e7ok \u00fclkede akademisyenler, gazeteciler ve kanaat \u00f6nderleri meseleyi sosyal medyada s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getiriyorlar. Ancak Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin bu dramatik durumunun anla\u015f\u0131lamaz ve garip bir \u015fekilde, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, iktidardaki Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP) ve onun m\u00fcttefiki olan Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP)\u2019nin g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayr\u0131ca, bu soruna T\u00fcrk medyas\u0131n\u0131n da sa\u011f\u0131r ve dilsiz bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergiledi\u011fi apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.
\nT\u00fcrkiye, \u015fimdiye kadar Do\u011fu T\u00fcrkistan olarak da bilinen \u00c7in\u2019in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nde ya\u015fayan 22 milyon b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Uygurlar olmak \u00fczere M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 \u00c7in\u2019in bask\u0131c\u0131 politikalara kar\u015f\u0131 her zaman duyarl\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki sert ve ac\u0131mas\u0131z uygulamalar\u0131 ge\u00e7mi\u015fte, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn kentlerinin sokaklar\u0131nda protestolar ile kar\u015f\u0131lan\u0131yor ve Uygur Karde\u015flerine destek g\u00f6sterileri yap\u0131l\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019deki \u00c7in diplomatik misyonlar\u0131 \u00f6n\u00fcne de tepki olarak protestocular taraf\u0131ndan siyah \u00e7elenkler de b\u0131rak\u0131l\u0131yordu. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7mi\u015fte Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler i\u00e7in yap\u0131lan bu destek g\u00f6sterileri ile \u00c7in\u2019i protesto eylemlerine ait hi\u00e7bir \u00f6rnek yok ve eylemleri yapanlar da ortalarda g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.
\nUluslar aras\u0131 toplum T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7i duygular\u0131n tavan yaparak h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde Uygurlara kar\u015f\u0131 bu sessizli\u011fin nedenini merak ediyor.
\nAnkara\u2019n\u0131n \u00c7in y\u00f6netiminin Uygurlara kar\u015f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 bask\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 suskunlu\u011fu ve tepkisizli\u011fi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 ana sebep \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. (veya ihtimal oldu\u011fu tahmin ediliyor.) ;<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin \u00c7in ile aras\u0131nda \u00e7ok ciddi politik meseleler oldu\u011fu ihtimal\u0131 \u00fczerinde duruluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ciddi ekonomik sorunlar ya\u015fayan Ankara, elindeki ABD dolar\u0131 ve eurobond varl\u0131klar\u0131n\u0131 (uluslar aras\u0131 ekonomide para dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ) \u00e7e\u015fitlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7in, bu konuda T\u00fcrkiye\u2019nin kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmesi i\u00e7in f\u0131rsatlar sunuyor.
\nAnkara, \u00c7in\u2019in enerji alan\u0131nda da \u00fclkeye yat\u0131r\u0131m yapabilece\u011fini umuyor .\u00d6zellikle de do\u011fal gaz depolama, n\u00fckleer enerji ve g\u00fcne\u015f enerjisi, ileti\u015fim, uydu teknolojisi, internet, mobil geni\u015f bant, demiryolu ve deniz lojisti\u011fi, e-ticaret, e-finans ve \u00e7e\u015fitli madencilik sekt\u00f6rleri ba\u015fta geliyor.
\nAyr\u0131ca, Pekin\u2019in ileriye d\u00f6n\u00fck stratejik ve k\u00fcresel bir altyap\u0131 projesi olan \u201cBir Ku\u015fak-Bir Yol\u201d\u2019 yap\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda , Ankara\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin kritik ula\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in \u00c7in\u2019in y\u00fcz milyonlarca dolarl\u0131k sermaye sa\u011flayabilece\u011fine inan\u0131l\u0131yor. ABD Senatosu\u2019nun, T\u00fcrkiye\u2019nin Uluslararas\u0131 Para Fonu da dahil olmak \u00fczere uluslararas\u0131 finans kurumlar\u0131ndan bor\u00e7 almas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bir yasa tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rlamakta oldu\u011funu da ayr\u0131ca hat\u0131rlatmada yarar vard\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin bir devlet kurumunda \u00e7al\u0131\u015fan bir T\u00fcrk ekonomist, anonimli\u011fin \u015fart ko\u015fulmas\u0131 \u00fczerine Al-Monitor\u2019a verdi\u011fi deme\u00e7te, \u201c\u015eimdi birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu gibi ABD veya Avrupa\u2019dan bor\u00e7 almam\u0131z pek kolay g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fimdi \u00c7in\u2019den bor\u00e7 almaya \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ayr\u0131ca, di\u011fer pazarlardaki bor\u00e7lanmalardan farkl\u0131 olarak \u00c7in para birimi Yuan \u00fczerinden da bor\u00e7 alabiliriz.\u201ddiyor.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6t\u00fcle\u015fen ekonomik durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, Ankara\u2019n\u0131n devletin en \u00f6nemli varl\u0131klar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 satmak zorunda kalaca\u011f\u0131 kuvvetli bir ihtimal olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7inli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019de 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda yap\u0131lacak yerel se\u00e7imlerden \u00f6nce Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Bakanlar Kurulu\u2019na k\u00fc\u00e7\u00fck da olsa bir soluk alabilmesi i\u00e7in yeterli bir kredi- sermaye transferi yapabilece\u011fi kuvvetle tahmin ediliyor.
\n\u00c7in bankalar\u0131n\u0131n yeni para birimi olarak \u00c7in Yuan\u0131\u2019nin kullan\u0131laca\u011f\u0131 \u0130ran, T\u00fcrkiye, Kafkasya ve Kuzey Afrika ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok daha geni\u015f bir b\u00f6lgede Orta Do\u011fu da dahil olmak \u00fczere bir ticaret b\u00f6lgesi olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u00c7in bankalar\u0131n\u0131n \u00e7ok aktif \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ankara\u2019n\u0131n da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 2- 3 y\u0131l i\u00e7inde, olu\u015fturulacak bu yeni ekonomik pazarda \u00e7ok \u00f6nemli bir roller \u00fcstlenmeyi umut etti\u011fi belirtiliyor.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin acil ihtiyac\u0131 olan enerji kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmek konusundaki olumsuz ve \u00fcmitsiz durumu , mevcut reel politikan\u0131n bir ba\u015fka boyutu olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. .Ge\u00e7ti\u011fimiz Temmuz ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin devlet gaz ithalat\u00e7\u0131s\u0131 Petrol Boru Hatt\u0131 \u015eirketi (BOTA\u015e) ile \u00c7in\u2019in resmi Sanayi ve Ticaret Bankas\u0131, iki T\u00fcrk vilayetindeki tesislerde do\u011fal gaz depolama kapasitesini art\u0131rmak i\u00e7in bir mutabakat anla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. \u0130mzalanan Memorandum ile , T\u00fcrkiye \u00c7in\u2019den orta vadede Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kapasitesini 1.2 milyar M3\u2019ten yakla\u015f\u0131k 5.4 milyar M3\u2019e \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 15 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7inde 1.2 milyar dolarl\u0131k bir kredi sa\u011flam\u0131\u015f bulunuyor. Halihaz\u0131rda 2,8 milyar M3. do\u011fal gaz depolayabilen Silivri tesisinde de kapasite art\u0131r\u0131m\u0131 yoluna gidilecek ileride bu depolama tesisinin kapasitesi de 4.6 milyar M3\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.
\nT\u00fcrkiye 2023 y\u0131l\u0131na kadar, \u00fclkedeki mevcut depolama tesislerinde toplamda 10 milyar M3. do\u011fal gaz depolaya bilecektir ki, bu da \u2013 T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131ll\u0131k do\u011fal gaz t\u00fcketiminin yakla\u015f\u0131k% 20\u2019sine tekab\u00fcl ediyor.
\n\u00c7in, T\u00fcrkiye ile imzalad\u0131\u011f\u0131 bu enerji depolama projeleri ile T\u00fcrkiye\u2019nin kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmesine ve Rusya ve \u0130ran\u2019a olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n
T\u00fcrk Medyas\u0131n\u0131n Tutumu
\nT\u00fcrk medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00c7in\u2019in bask\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmesinin nedeni ise, h\u00fck\u00fcmetin medyaya getirdi\u011fi k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n sonucu oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki mevcut dramatik ve acil durum ile ilgili olarak ister h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 veya ister h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 muhalif medya olsun,hi\u00e7bir medya organ\u0131n\u0131n tepki vermedi\u011fi ve konuyu g\u00fcndeme getirmedi\u011fi a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayr\u0131ca bu konuyu hi\u00e7 kimsenin bir ciddi sorun olarak ele almad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ve net olarak ortada duruyor.<\/p>\n
Sessizili\u011fin Ger\u00e7ek Nedeni
\nT\u00fcrkiye\u2019de Uygur sorununa kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lan sessizli\u011fin ger\u00e7ek nedeninin ise Uygur T\u00fcrkleri sorununu ABD\u2019nin bir manip\u00fclasyonu olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddias\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. ABD\u2019de ve bat\u0131\u2019da Uygurlar\u2019a olan ilginin ani bir patlama yapt\u0131\u011f\u0131 ve bunun da bu konudaki iddialar\u0131n ve \u015f\u00fcphelerin artmas\u0131na sebep oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin de mevcut oldu\u011fudur. Bu \u015f\u00fcpheci teoriye g\u00f6re, ABD T\u00fcrkiye-\u00c7in yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 istemiyor ve Uygur konusunu \u00f6n ve merkezi \u015fekilde bilin\u00e7li olarak elinde tutmak istiyor. Bu teoriye g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin Uygur T\u00fcrkleri konusu ile ilgili olarak \u00c7in\u2019i ele\u015ftirmesi ABD\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecektir.
\nT\u00fcrkiye\u2019de \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m uygulamalar\u0131 ile E\u011fitim Merkezleri ad\u0131 alt\u0131nda \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Toplu Ceza Kamplar\u0131na kar\u015f\u0131 ilk ve tek siyasi tepki, K\u00fcrt yanl\u0131s\u0131 Halk\u0131n Demokrasi Partisini (HDP) temsil eden Milletvekili \u00d6mer Faruk Gergerlio\u011flu\u2019ndan geldi. Gergerlio\u011flu, BM. Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Komitesi taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir rapora i\u015faret ederek, \u00c7in\u2019i hakl\u0131 olarak ele\u015ftiren ve halk\u0131n oylar\u0131 ile se\u00e7ilen tek Parlamenter oldu. Dr.Gergerlio\u011flu,T\u00fcrk Parlamentosuna (TBMM) verdi\u011fi \u00f6nergede \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin Uygur T\u00fcrklerini kamplara hapsetti\u011fini ve onlara i\u015fkence etti\u011fini iddia ediliyordu. Verilen \u00f6nergede D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki bu durum hakk\u0131nda Parlamento\u2019ya bilgi vermesi ve kamu oyunu ayd\u0131nlatmas\u0131 isteniyordu.
\nT\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 \u00c7avu\u015fo\u011flu verilen \u00f6nergedeki sorulara e\u011fer cevap verirse Ankara\u2019n\u0131n Uygur T\u00fcrklerinin bu acil ve ciddi sorununa neden bu kadar sessiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve olumsuz bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebeplerini daha iyi anlayabiliriz.
\nAncak, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan y\u00f6netimindeki yeni y\u00fcr\u00fctme ve politik sistemde, bakanlar\u0131n art\u0131k meclisten gelen sorular\u0131 yan\u0131tlamalar\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de unutmayal\u0131m !
\nKaynak: www.uyghurnet.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Metin G\u00fcrcan Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 hafta boyunca \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan (Sincan) b\u00f6lgesinde ya\u015fayan 1 milyon Uygur ve Kazak T\u00fcrk\u2019\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019in E\u011fitim Merkezleri ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Topluma Kamplar\u0131nda \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda tutmakta oldu\u011fu bilgisi uluslar aras\u0131 medya\u2019yan\u0131n g\u00fcndemine geldi. Bu kamplarda tutulan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin sistemli bir \u015fekilde bask\u0131,zul\u00fcm ve i\u015fkenceye tabi tutulduklar\u0131na dair inand\u0131r\u0131c\u0131 bilgi ve kan\u0131tlara dayanan […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1911","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-ve-cin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1911"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1923,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1911\/revisions\/1923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}