
{"id":1836,"date":"2018-09-11T13:51:02","date_gmt":"2018-09-11T10:51:02","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1836"},"modified":"2018-09-11T13:51:39","modified_gmt":"2018-09-11T10:51:39","slug":"turk-devletleri-dogu-turkistandaki-katliama-neden-sessiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1836","title":{"rendered":"T\u00fcrk Devletleri Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;daki katliama neden sessiz?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1837 aligncenter\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/dogu-turkistan-cin-bayragi-696x348-6odV_cover-400x210.jpg\" alt=\"\" width=\"697\" height=\"366\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/dogu-turkistan-cin-bayragi-696x348-6odV_cover-400x210.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/dogu-turkistan-cin-bayragi-696x348-6odV_cover.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 697px) 100vw, 697px\" \/><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygur T\u00fcrklerine uygulad\u0131\u011f\u0131 katliama d\u00fcnya sessiz kal\u0131rken, T\u00fcrk Cumhuriyetleri de ya\u015fananlar\u0131 g\u00f6rmezden gelmeyi tercih ediyor. Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Seyit T\u00fcmt\u00fcrk, bu duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sebeplerini THM Haber\u2019e anlatt\u0131.<br \/>\nDo\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fayan Uygur T\u00fcrkleri\u2019ne \u00c7in taraf\u0131ndan yap\u0131lan zul\u00fcm katlanarak devam ediyor. \u201cTer\u00f6rle m\u00fccadele\u201d bahanesiyle milyonlarca Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn kamplarda tutuluyor, i\u015fkenceye maruz kal\u0131yor, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 Komisyonu haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u00f6zerk Uygur b\u00f6lgesinin dev bir g\u00f6zetim kamp\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Raporda, \u00c7in yasalar\u0131ndaki ter\u00f6r ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla ilgili d\u00fczenlemelerin yoruma a\u00e7\u0131k oldu\u011fu belirtilerek Pekin&#8217;in bu ki\u015fileri, bir su\u00e7lama y\u00f6neltmeden ve yarg\u0131lamadan kamplarda tutmaya son vermesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc ve \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn de bulundu\u011fu kurulu\u015flar, BM&#8217;ye, topluca g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan bu ki\u015filere kamplarda \u00c7in Cumhurba\u015fkan\u0131 \u015ei Jinping&#8217;e ba\u011fl\u0131l\u0131k yemini ettirildi\u011fini bildirdi. \u00c7in ise t\u00fcm iddialar\u0131 reddederek kamplarda sadece &#8216;radikal \u0130slamc\u0131lar\u0131n oldu\u011funu&#8217; \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nUluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n t\u00fcm bu raporlar\u0131na ra\u011fmen t\u00fcm d\u00fcnya, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki katliama g\u00f6zlerini kapam\u0131\u015f durumda. T\u00fcrk Devletleri de y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bu zulme kar\u015f\u0131 herhangi bir ad\u0131m atm\u0131yor. Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Seyit T\u00fcmt\u00fcrk, T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 g\u00f6rmezden gelmelerinin sebeplerini THM Haber\u2019e anlatt\u0131.<br \/>\n\u201c\u00c7in kendisini korumaya y\u00f6nelik ili\u015fkiler kurdu\u201d<br \/>\nT\u00fcmt\u00fcrk, \u00c7in ile yap\u0131lan ekonomik anla\u015fmalara dikkat \u00e7ekerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBildi\u011finiz gibi Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc, \u00c7in\u2019in \u00f6nderli\u011finde Rusya\u2019y\u0131 da yan\u0131na alarak kuruldu. Rusya, Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra Kafkasya\u2019daki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talepleri ve oradaki etnik milliyet\u00e7ili\u011fi dizginlemek i\u00e7in \u00c7in ile i\u015fbirli\u011fine girdi. \u00c7in de ba\u015fta Do\u011fu T\u00fcrkistan meselesi olmak \u00fczere kendi i\u00e7 dengelerini, ekonomik geli\u015fimini ve uluslararas\u0131 politikalar\u0131n\u0131 \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fc g\u00fc\u00e7lendirerek, etraf\u0131na T\u00fcrk Cumhuriyetlerini de alarak kendisini korumaya y\u00f6nelik bir tak\u0131m anla\u015fmalar, ikili diyaloglar geli\u015ftirdi. \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn ilk alm\u0131\u015f oldu\u011fu kararlarda \u00c7in\u2019in toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne vurgu yap\u0131larak bir k\u0131s\u0131m s\u00f6zde radikal \u0130slami ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin ortak bir \u015fekilde bertaraf edilmesi hedeflenmi\u015ftir. S\u00f6zde Do\u011fu T\u00fcrkistan ter\u00f6ristlerinin ortak bir \u00e7al\u0131\u015fmayla imha edilmesi anla\u015fmas\u0131 \u00d6zbekistan\u2019daki ilk \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc zirvesinde imza alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u201cT\u00fcrk Cumhuriyetlerinin iradeleri sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u201d<br \/>\n\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019nde Kazakistan, \u00d6zbekistan, K\u0131rg\u0131zistan, T\u00fcrkmenistan, Azerbaycan gibi T\u00fcrk Cumhuriyetleri de mevcut. \u00c7in, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin par\u00e7alanmas\u0131ndan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fan ancak ekonomik olarak b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayan, siyasi istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde olan, i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011finde Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelen T\u00fcrk Cumhuriyetlerine, bir miktar ekonomik yard\u0131m, bir miktar askeri yard\u0131m ve siyasi destek vererek bu \u00fclkeleri kendisine ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdi. Yapt\u0131\u011f\u0131 ikili anla\u015fmalarda da Do\u011fu T\u00fcrkistan meselesinin \u00c7in\u2019in k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgisi oldu\u011fu, hi\u00e7bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi ve \u00c7in\u2019in toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan ge\u00e7ti\u011fi vurgulanarak, karde\u015f T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin de adeta iradeleri sat\u0131n al\u0131nd\u0131.<br \/>\n\u201cNazi kamplar\u0131ndan daha a\u011f\u0131r \u015fartlar\u201d<br \/>\nBunun sonucunda da bir\u00e7ok Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 muhacir, m\u00fclteci Birle\u015fmi\u015f Milletlere m\u00fcracaat ederek s\u0131\u011f\u0131nma talepleri kabul edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019nde at\u0131lan imzalar sonucu Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve \u00d6zbekistan\u2019dan \u00c7in\u2019e iade edildi. Bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu idam edilirken bir k\u0131sm\u0131 da \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Astana\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 zirvesinde Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a tek sat\u0131rla dahi sahip \u00e7\u0131k\u0131lamamas\u0131, Nazi kamplar\u0131ndan daha a\u011f\u0131r \u015fartlarda kalan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar\u0131n katlediliyor olmas\u0131na itiraz edilmemesinin arkas\u0131nda \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc var.<br \/>\n\u201cSahip \u00e7\u0131kan tek \u00fclke T\u00fcrkiye\u2019ydi\u201d<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019mize gelecek olursak bundan 3-4 y\u0131l \u00f6ncesine kadar Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki zulme tek itiraz eden ve \u00c7in\u2019in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu yanl\u0131\u015flar\u0131 tek ba\u015f\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcsleyen \u00fclkeydi. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n 5 Temmuz 2009 Urum\u00e7i olaylar\u0131nda \u201c\u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da yapm\u0131\u015f oldu\u011fu adeta bir katliamd\u0131r. Bunu derhal durdurmal\u0131d\u0131r. E\u011fer \u00c7in bu katliam\u0131 durdurmazsa bu konuyu ba\u015fta Birle\u015fmi\u015f Milletler olmak \u00fczere, Avrupa Parlamentosu, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 gibi uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin de g\u00fcndemine ta\u015f\u0131yarak bu konuyu \u00c7in\u2019le her zaman ve her zeminde tart\u0131\u015fmaya haz\u0131r\u0131m\u201d diyerek Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bunun akabinde de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fanan bir\u00e7ok katliama Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z \u00e7ok adilane, delikanl\u0131ca, hakikaten \u00fcmmetin, mazlum milletlerin umudu olmaya yara\u015f\u0131r \u015fekilde sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u201cBat\u0131\u2019ya alternatif arayan T\u00fcrkiye, \u00c7in\u2019i buldu\u201d<br \/>\nFakat son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019nin ABD, AB ve \u0130srail olan ili\u015fkilerinde ya\u015fanan istikrars\u0131zl\u0131k, T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 hasmane tutum ve kumpaslar\u0131n arkas\u0131nda bu \u00fclkelerin olmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi yaln\u0131zl\u0131\u011fa itmi\u015f ve uluslararas\u0131 arenada zor durumda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de alternatif politika ve ili\u015fkiler geli\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alternatif aray\u0131\u015f\u0131nda da \u00c7in Kom\u00fcnist y\u00f6netimi bunu tarihi bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri geli\u015ftirmek i\u00e7in ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019ye bug\u00fcn siyasi, ekonomik, askeri alanda Bat\u0131\u2019dan ya da Amerika\u2019dan g\u00f6remedi\u011fi deste\u011fi verece\u011fini taahh\u00fct ederek ili\u015fkilerini geli\u015ftirmi\u015ftir. Yine Suriye krizinden ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar da Rusya ile T\u00fcrkiye ili\u015fkilerini ilerletmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, Rusya, \u0130ran ili\u015fkileri tarihinin hi\u00e7bir d\u00f6neminde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar ileri d\u00fczeye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye de \u00c7in\u2019i rencide etmemek, alternatif politika aray\u0131\u015f\u0131nda tercih olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00c7in ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirmek i\u00e7in Do\u011fu T\u00fcrkistan konusunda maalesef sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7in\u2019de Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da topyek\u00fbn imha, topyek\u00fbn katliam, kamplar, i\u015fkenceler, \u00f6l\u00fcmler ve uluslararas\u0131 hukuk ihlalleri ile bunu real politikaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve f\u0131rsata \u00e7evirme gayreti i\u00e7erisinde.\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1838 aligncenter\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/slide03-dAFq-400x210.jpg\" alt=\"\" width=\"667\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/slide03-dAFq-400x210.jpg 400w, https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/slide03-dAFq.jpg 672w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><\/p>\n<p>Kaynak:\u00a0www.thmhaber.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygur T\u00fcrklerine uygulad\u0131\u011f\u0131 katliama d\u00fcnya sessiz kal\u0131rken, T\u00fcrk Cumhuriyetleri de ya\u015fananlar\u0131 g\u00f6rmezden gelmeyi tercih ediyor. Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Seyit T\u00fcmt\u00fcrk, bu duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sebeplerini THM Haber\u2019e anlatt\u0131. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fayan Uygur T\u00fcrkleri\u2019ne \u00c7in taraf\u0131ndan yap\u0131lan zul\u00fcm katlanarak devam ediyor. \u201cTer\u00f6rle m\u00fccadele\u201d bahanesiyle milyonlarca Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn kamplarda tutuluyor, i\u015fkenceye maruz kal\u0131yor, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-1836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turk-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1839,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836\/revisions\/1839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}