
{"id":1647,"date":"2018-07-13T17:30:30","date_gmt":"2018-07-13T14:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1647"},"modified":"2018-07-13T17:30:30","modified_gmt":"2018-07-13T14:30:30","slug":"dogu-turkistanin-tarihi-sehri-kasgar-ve-iydgah-camii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1647","title":{"rendered":"Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n Tarihi \u015eehri Ka\u015fgar ve Iydgah Camii"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3027724039_a96d7c0904.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10530 \" src=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3027724039_a96d7c0904.jpg\" alt=\"\" width=\"724\" height=\"482\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bayram yeri manas\u0131na gelen Iydgah meydan\u0131nda bulunan Iydgah camii 15.yyda tahminen 1442 y\u0131l\u0131nda Saqs\u0131z Mizra taraf\u0131ndan 16.800 m2 alana yapt\u0131r\u0131ld\u0131.<span id=\"more-10526\"><\/span><\/p>\n<p>Sonraki d\u00f6nemlerde ibadet yerlerine yap\u0131lan eklemelerle geni\u015fletilen cami geni\u015f bir avluya sahiptir. Avlu etraf\u0131 su arklar\u0131yla \u00e7evrilmi\u015f par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. 10 bin ki\u015finin ayn\u0131 anda namaz k\u0131labildi\u011fi cami kendine \u00f6zg\u00fc mozaiklerle rengarenk s\u00fcslenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7in egemenli\u011finde bulunan Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n tarihi \u015fehri Ka\u015fgar iki ipek yolunun bulu\u015ftu\u011fu konumu ile tarih boyunca \u00f6nemli bir ticaret ve k\u00fclt\u00fcr merkezi oldu. Kuzeyinde Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131, g\u00fcneyinde Karakunlun Da\u011f\u0131 bulunan \u015fehrin ayr\u0131ca \u00a0Ke\u015fmir\u2019in Hindistan ve Pakistan denetimindeki kesimleriyle s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r. Bat\u0131s\u0131nda Pamir Yaylas\u0131 bulunur. Bu y\u00f6nde K\u0131rg\u0131zistan, Tacikistan ve Afganistan\u2019la da kom\u015fudur. Do\u011fusunda ise Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fc vard\u0131r. Bu co\u011frafi konumu ile \u0130pek yolunun incisi olarak adland\u0131r\u0131lan \u015fehir eski \u00e7a\u011flardan bu yana \u00c7in\u2019in Orta Asya,Hindistan ve Avrupa ile olan ticaretinin merkezi olarak \u00f6nemli bir yere sahip oldu.<\/p>\n<p>Ka\u015fgar, ad\u0131n\u0131 Uygurcada \u201cye\u015fim ta\u015f\u0131\u201d anlam\u0131na gelen \u201cKa\u015fta\u015f\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden alm\u0131\u015ft\u0131r. Ka\u015fgar\u2019\u0131n sakinleri ise \u00f6nce Karluklar T\u00fcrkleri ard\u0131ndan da Uygur T\u00fcrkleri oldu. \u0130lk T\u00fcrk \u0130slam devleti olan Karahanl\u0131lara ba\u015fkentlik de yapan \u015fehir ekonomik ve siyasi merkez olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda edebi ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan da \u00f6nemli bir \u015fehir olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrk-\u0130slam eserleri aras\u0131nda \u00f6nemli yeri olan Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Divan\u0131 Lugatit T\u00fcrk ve Yusuf Has Hacip taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan Kutadgu Bilig adl\u0131 eserler burada yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/media.dunyabulteni.net\/haber\/2014\/04\/15\/800px-kashgar-apakh-hoja-d04_1.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"360\" \/><em>\u00a0Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut t\u00fcrbesi<\/em><\/p>\n<p>Camileri,mescidleri,medreseleri ile \u00f6nemli bir T\u00fcrk-\u0130slam \u015fehri olan Ka\u015fgar 18.yydan itibaren ise \u00c7in taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi. B\u00f6lgede kurulan \u00c7in hakimiyetine M\u00fcsl\u00fcmanlar bir\u00e7ok kez isyan ettiler. 19.yy\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 da oldular. Yakup Han taraf\u0131ndan 1870 y\u0131l\u0131nda Ka\u015fgar\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kuruldu. Ayn\u0131 y\u0131l bir Ka\u015fgar el\u00e7isi b\u00fcy\u00fck bir ilgiyle kar\u015f\u0131land\u0131. Yakup Hana birinci r\u00fctbeden ni\u015f\u00e2n-\u0131 Osm\u00e2n\u00ee ile k\u0131l\u0131\u00e7 ve alem g\u00f6nderildi. 1872\u2019den itibaren Y\u00e2kub Han\u2019\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu Ka\u015fgar\u2019da ve di\u011fer yerlerde hutbeler Padi\u015fah Abd\u00fclaziz ad\u0131na okundu; 1875\u2019ten itibaren de Ka\u015fgar emirli\u011finin babadan o\u011fula ge\u00e7mesi kabul edildi. Fakat bu giri\u015fimler, 1877\u2019de Y\u00e2kub Han\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine \u00c7inliler\u2019in Ka\u015fgar\u2019\u0131 istil\u00e2 etmesiyle yar\u0131m kald\u0131.1884te \u00c7in b\u00f6lgede Do\u011fu T\u00fcrkistan ( Sinkiang ) vilayetini kurdu.<\/p>\n<p>\u015eehrin \u0130slam kimli\u011fi de zaman i\u00e7erisinde tahribata u\u011frad\u0131. \u00d6zellikle 1960\u2019lardaki k\u00fclt\u00fcr devriminden sonra ancak 100 kadar cami ve mescid kurtulabildi. \u00c7inin en b\u00fcy\u00fck camisi olan ve \u015fehrin \u0130slam kimli\u011fini ayakta tutan Iydgah camii ba\u015fta olmak \u00fczere, Afak Hoca Camii ve T\u00fcrbesi,D\u00f6ng Mescidi,Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud T\u00fcrbesi ve Yusuf Has Hacip T\u00fcrbesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan \u00f6nemli eserlerdir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/media.dunyabulteni.net\/haber\/2014\/04\/15\/kasgar-heyitgah-camii_1.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"350\" \/><a href=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/10471370_10103575744276650_8181429600959720008_o.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10527 size-full\" src=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/10471370_10103575744276650_8181429600959720008_o.jpg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1229\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Iydgah camii<\/em><\/p>\n<p>Bayram yeri manas\u0131na gelen Iydgah meydan\u0131nda bulunan Iydgah camii 15.yyda tahminen 1442 y\u0131l\u0131nda Saqs\u0131z Mizra taraf\u0131ndan 16.800 m2\u00a0alana yapt\u0131r\u0131ld\u0131.Sonraki d\u00f6nemlerde ibadet yerlerine yap\u0131lan eklemelerle geni\u015fletilen cami geni\u015f bir avluya sahiptir. Avlu etraf\u0131 su arklar\u0131yla \u00e7evrilmi\u015f par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/media.dunyabulteni.net\/haber\/2014\/04\/15\/kasgar-heyitgah-camii-2.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"350\" \/>10 bin ki\u015finin ayn\u0131 anda namaz k\u0131labildi\u011fi cami kendine \u00f6zg\u00fc mozaiklerle rengarenk s\u00fcslenmi\u015ftir. \u00c7in\u2019deki \u0130slami mimarl\u0131k \u00f6rne\u011fi olarak kabul edilir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kashgar2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10528 size-full\" src=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kashgar2.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kashgar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10531 \" src=\"http:\/\/dogu-turkistan.net\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kashgar.jpg\" alt=\"\" width=\"827\" height=\"482\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kaynak: dogu-turkistan.net<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bayram yeri manas\u0131na gelen Iydgah meydan\u0131nda bulunan Iydgah camii 15.yyda tahminen 1442 y\u0131l\u0131nda Saqs\u0131z Mizra taraf\u0131ndan 16.800 m2 alana yapt\u0131r\u0131ld\u0131. Sonraki d\u00f6nemlerde ibadet yerlerine yap\u0131lan eklemelerle geni\u015fletilen cami geni\u015f bir avluya sahiptir. Avlu etraf\u0131 su arklar\u0131yla \u00e7evrilmi\u015f par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. 10 bin ki\u015finin ayn\u0131 anda namaz k\u0131labildi\u011fi cami kendine \u00f6zg\u00fc mozaiklerle rengarenk s\u00fcslenmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7in egemenli\u011finde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-1647","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cinin-uygur-politikasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1647"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1661,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1647\/revisions\/1661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}