
{"id":1105,"date":"2018-06-20T13:21:51","date_gmt":"2018-06-20T10:21:51","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1105"},"modified":"2018-06-20T13:21:51","modified_gmt":"2018-06-20T10:21:51","slug":"cin-dogu-turkistani-polis-devletine-donusturdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/?p=1105","title":{"rendered":"\u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u0131 \u201cPolis devleti\u201d\u2018ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc"},"content":{"rendered":"<h1><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1106 aligncenter\" src=\"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/indir.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"451\" \/><\/h1>\n<p>\u0130ngiltere merkezli The Economist dergisi, \u00c7in y\u00f6netiminin i\u015fgali alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da modern teknolojileri kullanarak bu \u00fclkenin yerli M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u00a0 halk\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc\u00a0 hareketlerini\u00a0 g\u00f6zlemledi\u011fi ve onlar\u0131 s\u00fcrekli\u00a0 g\u00f6zetim alt\u0131nda tuttu\u011funu\u00a0 bildirdi.<\/p>\n<h2><strong>Uygur Haber ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (UYHAM)<\/strong><\/h2>\n<p>\u00c7in\u2019in, Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nde halk\u0131n ki\u015fisel bilgi ve hareketlilikleri ile ibadetlerini kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in ciddi b\u00fct\u00e7e ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcksek teknoloji sayesinde tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc g\u00f6zetimin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131 nedeniyle bir \u201cpolis devletine\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ifade edildi.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz men\u015feli The Economist dergisinin \u201c\u00c7in, Sincan\u2019\u0131 e\u015fi benzeri olmayan bir polis devletine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberinde, \u201ctotaliter \u00c7in y\u00f6netiminin modern teknoloji ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nde ya\u015fayanlar\u0131n insan haklar\u0131n\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde ihlal etti\u011fi\u201d belirtildi.<\/p>\n<p>Uygur b\u00f6lgesinin \u201c\u00fclkenin en \u00e7ok petrol ve gaz \u00fcretiminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge\u201d ve \u00c7in\u2019in \u201cBir Ku\u015fak Bir Yol projesinin kilit noktalar\u0131ndan biri\u201d \u015feklinde nitelendirildi\u011fi haberde, merkezi y\u00f6netimin insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n her kademesini etkiledi\u011fine dikkat \u00e7ekildi ve bu durum \u201c\u0131rk\u00e7\u0131, umursamaz ve totaliter\u201d olarak nitelendirildi.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ger\u00e7ek anlamda bir polis devletinin kuruldu\u011fu ve burada d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f \u00e7apl\u0131 insan haklar\u0131 ihlallerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 belirtilen haberde, \u201cY\u00fcksek teknoloji olmadan bile Sincan\u2019daki polis devleti uygulamalar\u0131 deh\u015fet verici iken teknoloji sayesinde bu durum korkun\u00e7 bir hal al\u0131yor.\u201d ifadesi kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cSiyasi E\u011fitim\u00a0 Merkezleri \/ Kamplar\u0131\u201d<\/strong><br \/>\nEconomist\u2019in haberine g\u00f6re \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, Uygurlar\u0131, 1930\u2019larda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Stalin zaman\u0131nda kurulan ve \u201cGulag\u201d olarak isimlendirilen \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131 ve tutukevlerine benzeyen \u201csiyasi e\u011fitim kamplar\u0131na\/merkezlerine\u201d s\u00fcrg\u00fcn ediyor.<\/p>\n<p>Bu merkezlerin doluluk oran\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlad\u0131\u011f\u0131 bilgisinin yer ald\u0131\u011f\u0131 haberde, \u00c7in y\u00f6netiminin, b\u00f6lgede her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla bu kamplardan in\u015fa etti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>10 milyon civar\u0131ndaki Uygur n\u00fcfusunun y\u00fczde 5\u2019inin bu kamplarda al\u0131konuldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen haberde, \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc (HRW) K\u0131demli \u00c7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Maya Vang, kamplarda tutulan ki\u015filerin say\u0131s\u0131n\u0131n 800 bin civar\u0131nda olabilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cMobil Karakollar\u201d<\/strong><br \/>\nEconomist\u2019in haberinde, Sincan\u2019\u0131n Hotan \u015fehrinde her 300 metrede bir polis merkezinin bulundu\u011fu ve \u201cmobil karakollar\u201d ad\u0131ndaki bu merkezlerin \u015febeke y\u00f6netim sistemleri \u015feklinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<p>Uygurlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 yollarda her 4 ya da 5 kilometrede bir kontrol noktas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu belirtildi. Economist dergisinin bu noktalardan ge\u00e7en her yolcunun kimlik kontrol\u00fc yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve parmak izlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilen haberinde, \u201cba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fclerini a\u00e7arak foto\u011fraflar\u0131n\u0131n \u00e7ekildi\u011fi\u201d dile getirildi.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra Hotan\u2019da d\u00fckkan ve restoranlarda bir dakika i\u00e7inde polis taraf\u0131ndan yan\u0131t verilen \u201cpanik butonlar\u0131\u201d ve g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi bulundurma zorunlulu\u011fu bulundu\u011fu ifade edildi. Bu nedenle sivil vatanda\u015flar\u0131n \u00f6zel bir \u00fcniforma giyerek \u201cyar\u0131 zamanl\u0131 polis\u201d olarak bu mekanlarda g\u00f6rev alabilmesi, polis devletine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bir ba\u015fka \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6sterildi.<\/p>\n<p><strong>\u201cModern Veri Toplama Y\u00f6ntemleri\u201d<\/strong><br \/>\nDi\u011fer yandan haberde, \u00c7in\u2019de \u201cfanghuicu\u201d ad\u0131 verilen, bilgi toplamak i\u00e7in yerel halk\u0131n evlerine d\u00fczenli ziyaretler yapan yerel h\u00fck\u00fcmet ve parti kadrolar\u0131ndan olu\u015fan mahalle ve k\u00f6y ziyaret heyetlerinin bulundu\u011fu bilgisi yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu ziyaretlerde Uygurlar\u0131n isimleri, kimlik numaralar\u0131, meslekleri, aile ba\u011flant\u0131lar\u0131 ile bu ki\u015filerin \u201cg\u00fcvenilir veya g\u00fcvenilmez\u201d olup olmad\u0131klar\u0131na, daha \u00f6nce g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f veya \u201csiyasi e\u011fitime\u201d tabi tutulup tutulmad\u0131\u011f\u0131na dair notlar tutulurken, \u201cg\u00fcvenilir olmayan\u201d ki\u015filerin s\u00f6z konusu e\u011fitim kamplar\u0131na g\u00f6nderildi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>\u201d \u00c7in Y\u00f6netimi \u0130\u00e7in \u0130slam\u00a0 Dini \u00d6zel Hedef\u201d<\/strong><br \/>\nThe Economist\u2019in haberinde, tutulan kay\u0131tlarda ki\u015filerin kimlik bilgilerinden parmak izleri, kan gruplar\u0131 ve DNA bilgilerine kadar biyometrik t\u00fcm veri i\u015flenirken, raporlarda Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve dini bir\u00e7ok unsurun kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>\u201c\u0130slam ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6zellikle hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na\u201d dikkat \u00e7ekilen haberde, camilerin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ibadet etmek isteyenlerin \u00f6nceden polise bildirimde bulunmalar\u0131 gerekti\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman ailelerin \u00e7ocuklar\u0131na y\u00f6netimin yasaklad\u0131\u011f\u0131 29 M\u00fcsl\u00fcman ismi veremedi\u011fi ve halk\u0131n okullarda Uygurca e\u011fitim g\u00f6remedi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen haberde, d\u00fc\u011f\u00fcnler, yerel danslar gibi k\u00fclt\u00fcrel uygulamalar\u0131n da yasaklanmas\u0131n\u0131n mevcut idarenin \u201c\u0131rk\u00e7\u0131 uygulamalar\u0131na\u201d \u00f6rnek te\u015fkil etti\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik faaliyetleri ad\u0131 alt\u0131ndaki bu gibi uygulamalar\u0131n \u201capartheid\u201d rejimine benzedi\u011fi vurgulanan haberde, Uygurlar\u0131n bu gibi uygulamalara \u00c7inlilerden \u00e7ok daha fazla maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlem Evi (HRW) daha \u00f6nce haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir raporda da Sincan Kamu G\u00fcvenli\u011fi B\u00fcrosunun 2016\u2019da uygulamaya koydu\u011fu \u201cB\u00fct\u00fcnle\u015fik Ortak Operasyonlar Platformu (BOOP)\u201d adl\u0131 izleme program\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bireylere ait ki\u015fisel bilgileri ve g\u00fcndelik hareketlerine dair kay\u0131tlar\u0131 r\u0131zalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201cSiyasi E\u011fitim Merkezleri\u201d<\/strong><br \/>\nRaporda, son iki y\u0131lda program arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin \u201c\u00f6nleyici polisiye tedbiri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda su\u00e7suz yere al\u0131konuldu\u011fu, siyasi a\u00e7\u0131dan tehlikeli olarak de\u011ferlendirilen bireylerin herhangi bir yarg\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u201csiyasi e\u011fitim merkezleri\u201d denilen g\u00f6zalt\u0131 merkezlerine g\u00f6nderildi\u011fi ifade edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce bu kamplarda tutulan Uygur k\u00f6kenli ki\u015filer uluslararas\u0131 bas\u0131na a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftu. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131, bu kamplarda y\u00fcr\u00fct\u00fclen enterne program\u0131yla g\u00f6zalt\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve kimliklerinin yeniden \u015fekillendirilmeye, inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7inli yetkililer, gizlilikle y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddia edilen program hakk\u0131nda yorumda bulunmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rken, baz\u0131lar\u0131n\u0131n, devlet medyas\u0131na a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kla m\u00fccadele i\u00e7in ideolojik de\u011fi\u015fiklikler gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klama yapt\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n<p>Kaynak :\u00a0http:\/\/www.uyghurnet.org\/57836-2\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngiltere merkezli The Economist dergisi, \u00c7in y\u00f6netiminin i\u015fgali alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da modern teknolojileri kullanarak bu \u00fclkenin yerli M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u00a0 halk\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc\u00a0 hareketlerini\u00a0 g\u00f6zlemledi\u011fi ve onlar\u0131 s\u00fcrekli\u00a0 g\u00f6zetim alt\u0131nda tuttu\u011funu\u00a0 bildirdi. Uygur Haber ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (UYHAM) \u00c7in\u2019in, Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nde halk\u0131n ki\u015fisel bilgi ve hareketlilikleri ile ibadetlerini kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-1105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1105"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1426,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions\/1426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.uyghuracademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}